"U bent nooit alleen, beste president Zelensky": zo reageert (westerse) wereld op ongeziene ruzie in Oval Office

Ongezien: een persbabbel met de Amerikaanse president Donald Trump en de Oekraïense president Volodymyr Zelensky gisteren is uitgedraaid op een regelrechte ruzie. De Amerikaanse vicepresident J.D. Vance verwijt Zelensky op een bepaald moment een gebrek aan respect. Daarna gaat ook Trump voluit in de aanval. De reacties lieten niet lang op zich wachten.

De Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen verwoordt op Facebook wat diplomaten en analisten denken. "Dit is een klap in het gezicht voor Oekraïne. Er moet ruimte zijn voor stevige gesprekken, zelfs tussen vrienden. Maar als het gebeurt voor draaiende camera's, is er maar één winnaar. En die zit in het Kremlin." Een verwijzing naar Russisch president Vladimir Poetin.

"We hebben een rechtvaardige en duurzame vrede nodig. Zelensky zet zich daar onvermoeibaar voor in, en daar staan wij volledig achter. Oekraïne is niet alleen. We hebben sinds het begin van de oorlog schouder aan schouder met hen gestaan en zullen dat ook in de toekomst doen."

De Deense premier Mette Frederiksen herhaalt wat andere Europese leiders zeggen: "Wij zijn trots om aan de zijde van Oekraïne en het Oekraïense volk te staan."

In een verklaring aan de Noorse televisie noemde premier Jonas Gahr Støre de beelden uit het Witte Huis "ernstig en ontmoedigend". "Oekraïne heeft nog steeds de steun van de VS nodig. De veiligheid en toekomst van Oekraïne zijn ook belangrijk voor de VS en voor Europa."

"President Volodymyr Zelensky heeft sterke steun in Oekraïne, brede steun in Europa, en hij heeft zijn volk door een zeer veeleisende en wrede tijd geleid, onder aanvallen van Rusland. Dat Trump Zelensky ervan beschuldigt te gokken met de Derde Wereldoorlog is diep onredelijk, een uitspraak waar ik afstand van neem."

"Noorwegen staat achter Oekraïne in hun strijd voor vrijheid. We hopen dat de regering-Trump ook het belang van een rechtvaardige en duurzame vrede in Oekraïne begrijpt."

"Het enige obstakel voor vrede is de beslissing van president Poetin om zijn agressieve oorlog voort te zetten", zegt Margus Tsakhna, de Estse minister van Buitenlandse Zaken. "Als Rusland stopt met vechten, zal er geen oorlog zijn. Als Oekraïne stopt met vechten, zal er geen Oekraïne zijn."

Hij herhaalde dat Estland Oekraïne blijft steunen. "Het is tijd voor Europa om in actie te komen."

De Italiaanse premier Giorgia Meloni liet kort na het vijandige incident in het Witte Huis al van zich horen. Ze riep op om "dringend" een topontmoeting te organiseren tussen "Europa, de Verenigde Staten en hun bondgenoten." Daar moeten ze bespreken "hoe de grote uitdagingen van vandaag aangepakt moeten worden."

"Elke verdeeldheid van het Westen maakt ons allen zwakker en bevoordeelt diegenen die graag het verval van onze beschaving zien", aldus Meloni in een mededeling. "Niet van haar macht of haar invloed, maar van haar principes waarop ze is gebaseerd. In de eerste plaats vrijheid."

Een van die grote uitdagingen die op een top besproken moeten worden, is Oekraïne, "dat we de afgelopen jaren samen hebben verdedigd", net als "de uitdagingen waarmee we in de toekomst te maken zullen krijgen." Meloni zei dit voorstel snel te willen voorleggen aan de partners.

Opvallend: de rechts-populistische vicepremier Matteo Salvini lijkt op X wel zijn steun voor Amerikaans president Donald Trump uit te spreken. "Streef naar vrede, stop deze oorlog! Kom op, Donald Trump!"

Zwitserland blijft vastbesloten om een rechtvaardige en blijvende vrede te steunen, en tegelijk de Russische agressie tegen een soevereine staat te veroordelen", schrijft de Zwitserse president Karin Keller-Sutter.

Nieuw-Zeeland is onwrikbaar in zijn steun voor Oekraïne, terwijl het zich verdedigt in een oorlog die Rusland gestart is. Dat is de boodschap van de Nieuws-Zeelandse premier Christopher Luxon. "Dit gaat over de verdediging van een trotse, democratische en soevereine natie, maar ook om de verdediging van het internationale recht."

Nederland sluit zich aan bij de steunbetuigingen aan het adres van premier Zelensky. "Nederland steunt Oekraïne onverminderd. Nu meer dan ooit", schrijft premier Dick Schoof. "We willen een duurzame vrede en een einde aan de agressieve oorlog die Rusland begonnen is. Voor Oekraïne en zijn inwoners, en voor Europa."

De Britse premier Keir Starmer, die deze week in de Verenigde Staten was, heeft na het incident gesproken met presidenten Trump en Zelensky. "Hij blijft Oekraïne onverminderd steunen", laat het kabinet van de premier weten. "Hij doet er alles aan om een pad te vinden naar duurzame vrede, gebaseerd op de veiligheid en soevereiniteit van Oekraïne."

Morgen organiseert Starmer in Londen een top over de oorlog voor de Europese bondgenoten van Oekraïne. Ook president Zelensky zal daarbij aanwezig zijn. Die top is een "voortzetting" van de top vorige maand in Parijs. De nadruk zal liggen op "het versterken van de huidige positie van Oekraïne, met inbegrip van voortdurende militaire steun voor Oekraïne en verhoogde economische druk op Rusland."

De deelnemers zullen ook de "noodzaak voor Europa om zijn rol in de defensie te spelen" bespreken, omdat het risico bestaat dat de Verenigde Staten hun militaire en nucleaire steun intrekken.

Ook de Australische premier Anthony Albanese bevestigt zijn steun voor Oekraïne. "Het Oekraïense volk vecht niet enkel voor nationale soevereiniteit, maar ook voor respect voor het internationaal recht."

"We zullen Oekraïne blijven steunen zolang dat nodig is, want dit is de strijd van een democratische natie tegen een autoritair regime onder leiding van Vladimir Poetin. Die heeft imperialistische bedoelingen met Oekraïne, maar ook met de hele regio."

Vanuit het Kremlin, waar president Vladimir Poetin zijn kantoren heeft, is nog geen reactie gekomen op de ruzie in het Witte Huis. Eerder liet het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken wel weten dat president Trump en vicepresident Vance "terughoudendheid" hebben getoond in hun omgang met "rotzak" Volodymyr Zelensky.

"Ik denk dat de grootste leugen van Zelensky de uitspraak in het Witte Huis is dat het regime in Kiev in 2022 met rust werd gelaten, zonder steun", schrijft woordvoerster Maria Zakharova op de berichtendienst Telegram. "Hoe Trump en Vance zich hebben ingehouden en deze rotzak niet hebben geslagen, is een wonder van terughoudenheid."

Kirill Dmitriev, die aan het hoofd staat van het Russian Direct Investment Fund, noemt de confrontatie tussen Zelensky en Trump "historisch". Dmitriev is ook een van de Russische onderhandelaars in de Russisch-Amerikaanse besprekingen op 18 februari in Saudi-Arabië. Ook voormalig president Dmitri Medvedev reageert vermaakt. "Voor het eerst heeft Trump de waarheid gezegd in het gezicht van de cocaïneclown. Het brutale varken kreeg eindelijk een flinke afstraffing in het Witte Huis." Medvedev is momenteel de nummer twee in de Russische Veiligheidsraad.

"Rusland is Oekraïne onrechtmatig en onterecht binnengevallen", schrijft de Canadese premier Justin Trudeau op X. Daarmee gaat hij in tegen eerdere insinuaties van Amerikaans president Trump.

"Al 3 jaar vechten de Oekraïners met moed en veerkracht. Hun strijd voor democratie, vrijheid en soevereiniteit is een strijd die ons allen aanbelangt. Canada zal Oekraïne en de Oekraïners blijven steunen in hun strijd voor een rechtvaardige en duurzame vrede."

Minister van Buitenlandse Zaken Mélany Joly bevestigt dat Canada vastbesloten blijft om de nodige hulp te bieden en zo de veiligheid, soevereiniteit en veerkracht van Oekraïne te garanderen.

Namens de Europese Unie reageerde Kaja Kallas, de Hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken. "Vandaag is duidelijk geworden dat de vrije wereld een nieuwe leider nodig heeft. Het is aan Europa om die rol op zich te nemen."

"We zullen onze steun aan Oekraïne opdrijven, zodat ze kunnen blijven terugvechten tegen de agressor. Wij staan aan de zijde van Oekraïne."

Ook Ursula von der Leyen, de voorzitter van de Europese Commissie, postte een steunbetuiging voor Zelensky op X. "Uw waardigheid doet eer aan de moed van het Oekraïense volk", schrijft ze.

"Wees sterk, wees moedig, wees niet angstig. U bent nooit alleen, beste president. We blijven met u samenwerken voor een rechtvaardige en langdurige vrede."

De Tsjechische president Petr Pavel heeft niet veel woorden nodig. "We staan aan de zijde van Oekraïne, nu meer dan ooit. Het is tijd voor Europa om zijn inspanningen op te drijven."

Een van de weinige Europese leiders die na de openlijke ruzie zijn steun uitspreekt voor president Trump, is de Hongaarse premier Viktor Orbán. Hij bedankte Trump voor het "moedig verdedigen van de vrede."

"Sterke mannen maken vrede, zwakke mannen maken oorlog. Vandaag heeft president Donald Trump moedig de vrede verdedigd. Zelfs als het voor velen moeilijk te verteren is. Dank u, meneer de president," aldus Orbán.

Premier Bart De Wever (N-VA) herhaalt op X dat België achter Oekraïne en het Oekraïense volk blijft staan. "Wij staan achter Oekraïne en het Oekraïense volk in hun historische strijd om zichzelf te verdedigen tegen een niet-uitgelokte Russische agressie. Hun strijd is onze strijd. Verenigd staan we sterk." "Oekraïne, reken op ons!", schrijft ook minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés) op X. "Wij zullen altijd aan jullie zijde staan. Aan de zijde van het land dat al 3 jaar zo hard vecht voor zijn vrijheid. Een land waarvan de soevereiniteit en territoriale integriteit zijn geschonden."

De Poolse premier Donald Tusk houdt het kort. "Beste Zelensky en Oekraïense vrienden, jullie zijn niet alleen", zegt hij op X.

Friedrich Merz (CDU), de winnaar van de Duitse parlementsverkiezingen vorige week en toekomstig bondskanselier, zegt dat Duitsland Oekraïne zal blijven bijstaan, "in goede en moeilijke tijden". "We mogen niet vergeten wie het slachtoffer is in deze oorlog."

"Niemand wil meer vrede dan de burgers van Oekraïne!", reageerde de ontslagnemende bondskanselier Olaf Scholz (SPD). "Daarom zoeken we samen naar een pad naar een duurzame en rechtvaardige vrede. Oekraïne kan rekenen op Duitsland en op Europa."

"Oekraïne, Spanje staat aan uw zijde." Dat schrijft de Spaanse premier Pedro Sánchez op X. Daarmee sluit hij zich aan bij de steunbetuigingen voor president Zelensky.

Eerder deze week beloofde Sánchez om dit jaar nog een nieuw militair steunpakket voor Oekraïne vrij te maken.

"Rusland is de agressor, en het is Oekraïne dat aangevallen wordt. We hadden gelijk om Oekraïne te helpen en Rusland te sanctioneren 3 jaar geleden", laat de Franse president Emmanuel Macron weten.

"We zullen dat ook blijven doen. We moeten respect hebben voor zij die al sinds het begin van de oorlog aan het strijden zijn, omdat ze vechten voor hun waardigheid, hun onafhankelijkheid, voor hun kinderen en voor de veiligheid van Europa. En als er iemand is die speelt met de Derde Wereldoorlog, dan is het wel Vladimir Poetin", zegt Macron.

De Franse president heeft kort na het incident in het Witte Huis al een telefoongesprek gehad met Zelensky. Enkele dagen geleden was hij zelf nog op bezoek bij Donald Trump.