"Diplomatie sterft live op televisie": dit zien internationale media in de botsing tussen Zelensky en Trump

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky die naar het Witte Huis komt om de Amerikaanse president Donald Trump te ontmoeten: nog voor beide heren elkaars hand hadden geschud, was de internationale mediabelangstelling al enorm. De scène die zich in het Witte Huis nadien ontrolde, liet journalisten en commentatoren met veel food for thought achter.

"Nooit in de afgelopen decennia heeft een Amerikaanse president zo'n boze, vernietigende aanval gedaan op een buitenlandse leider die op bezoek was in het Witte Huis", schrijft Peter Baker . Hij is de belangrijkste Witte Huiscorrespondent voor de Amerikaanse krant The New York Times. "Dit schokte Washington, maakte Europa nerveus, maakte Kiev woedend en verheugde Moskou."

"Trump toont vaak woede in het openbaar op manieren die andere presidenten zelden hebben getoond, tijdens bijeenkomsten of in interviews (...), maar hij is nog nooit zo woedend en strijdlustig overgekomen op een buitenlandse bezoeker. Vooral niet op een vermeende bondgenoot die midden in een oorlog zit om het voortbestaan ​​van zijn land."

Wat Barker opviel, was hoe erg Trump beledigd leek in naam van Russisch president Vladimir Poetin . "Dit benadrukt hoe radicaal Trump het Amerikaanse buitenlandse beleid heeft geheroriënteerd in minder dan 6 weken. Hij wisselde nog net niet van kant in de Russisch-Oekraïense oorlog, waar hij sympathie toont voor Poetin en antipathie voor Zelensky."

Donald Trump klonk meer als Don Corleone (de maffiabaas uit 'The Godfather', red) dan als een Amerikaanse president toen hij Zelensky probeerde te intimideren om een ​​bestand met Rusland te accepteren. Dat schrijft de editorial board van The Washington Post, die een gezamenlijk standpunt bepaalt.

Zelensky heeft gelijk als hij zegt dat Amerika spijt kan krijgen als Poetin de bovenhand krijgt in deze oorlog, klinkt het. De krant zag hoe de discussie na die opmerking helemaal uit de hand liep. "Hoe goed bedoeld ook, Zelensky's argumentatie ondermijnde zijn onderhandelingspositie."

Trump zou van zijn kant het grotere plaatje moeten erkennen. "Als hij de Derde Wereldoorlog wil vermijden, zou hij de lessen van de Tweede Wereldoorlog ter harte moeten nemen. Dictators sussen werkt niet. De Amerikaanse president zou net zo onbeleefd moeten zijn tegen Poetin als dat hij tegen Zelensky was."

"Dit was een zinderende ontmoeting die kan bepalen of de toekomst van Europa oorlog of vrede is."

CNN noemt de confrontatie een "volstrekt ongezien moment in de recente Amerikaanse presidentiële geschiedenis" (...) "Dit ging veel verder dan de gebruikelijke diplomatieke breuken. De bitterheid die duidelijk zichtbaar werd, roept vragen op over de vooruitzichten op een vreedzame oplossing."

"We overdrijven niet als we zeggen dat het een van de meest verbazingwekkende dingen is die we in het Oval Office al hebben gezien", zegt Witte Huis-correspondente Kaitlan Collins . "Wereldleiders die tegen elkaar aan het roepen waren. Eindigend op het punt waarop Trump en Vance Zelensky op de vingers tikten omdat hij niet dankbaar genoeg is."

"Nooit, nooit, nooit in de geschiedenis van de moderne diplomatie, oorlog, vrede heb ik zoiets gezien", zegt CNN-analiste en chief international anchor Christiane Amanpour . Al bij de ontvangst van Zelensky door Trump aan het Witte Huis, zag je hoe gespannen Zelensky was. Hij wist wat er op het spel stond: waar ligt de loyaliteit van de VS?"

"Wat je in die ontmoeting zag, was nog meer van dit: de Amerikaanse administratie, de president en de vicepresident die alle standpunten van Poetin overnamen."

De Britse krant The Guardian noemt het incident in het Oval Office "een van de grootste rampen in de moderne geschiedenis". "Diplomatie sterft live op televisie terwijl Trump en Vance samenspannen om de Oekraïense leider te treiteren", schrijft correspondent David Smith .

"Terwijl Trump in een schreeuwpartij verwikkeld raakte met Zelensky, zag een geschokt Europa de orde van na de Tweede Wereldoorlog voor zijn ogen instorten.(...) Nooit heeft een Amerikaanse president een tegenstander, laat staan ​​een bondgenoot, zo openlijk gepest en berispt."

"Op een gegeven moment zou de Oekraïense ambassadeur haar hoofd in haar handen leggen. Zij was ons allemaal", aldus Smith.

De ruzie tussen Trump en Zelensky is een signaal voor de sluimerende crisis tussen Europa en de VS, schrijft analist Jeremy Bowen bij BBC. "Er zullen nog veel meer twijfels en vragen zijn over de Amerikaanse inzet voor de Europese veiligheid buiten Oekraïne."

"De grootste vraag is of president Trump de belofte van zijn voorganger Harry Truman uit 1949 zal nakomen om een ​​aanval op een NAVO-bondgenoot te behandelen als een aanval op Amerika."

Sommige diplomatieke waarnemers vermoeden dat dit "een geplande politieke overval" was, schrijft Bowen. "Om zo Zelensky te dwingen om Amerika's bevelen op te volgen, of om een ​​crisis te veroorzaken waardoor ze hem de schuld konden geven van wat er daarna gebeurt."

"In de geschiedenis van de diplomatie zal men nooit een tafereel aantreffen zoals zich in Washington heeft afgespeeld", zegt de Duitse krant Süddeutsche Zeitung . Een woordenstrijd, vernederingen, bedreigingen, opgeheven vingers. "Een compleet verlies van controle, door Donald Trump, maar ook door Volodymyr Zelensky."

"Na deze scène moet men ervan uitgaan dat de Amerikaanse steun aan Oekraïne zal eindigen", aldus commentator Stefan Kornelius. "De ontmanteling voor de ogen van de camera's zou ook de laatste fase van Zelensky's presidentschap kunnen inluiden. Het kan zijn dat hij Trumps berisping politiek niet overleeft."

"Een dergelijke inbreuk op fatsoen en politieke etiquette ontstaat niet toevallig", zegt Kornelius nog. "Dit werd niet veroorzaakt door 2 of 3 (als je Vance meetelt) heethoofden. Het is een uiting van de diepste afkeer, van absolute onverzoenlijkheid. Deze botsing heeft tragische gevolgen voor Oekraïne en het lot van zijn bevolking."

"Je hoeft de gebeurtenissen niet al te diepgaand te analyseren. Vance was de drijvende kracht, Zelensky reageerde onhandig en liet zich provoceren. Door zijn aanhoudende verzet voor de camera's heeft hij het eergevoel van Trump en Vance aangevallen. De situatie liep uit de hand, de poging om de vijand te onderwerpen mislukte. Maar de waarheid werd verteld: Zelensky kon en wilde Trumps krankzinnige zelfbeeld als Poetin-temmer niet accepteren. En Trump behandelde zijn gast op een regelrechte racistische manier: door zijn Engelse accent te imiteren."

Van hoop naar fiasco, dat zag de Duitse krant Bild . "Het is een grote puinhoop in Washington, het is onwaarschijnlijk dat we snel weer aan de onderhandelingstafel zullen zitten."

"De Verenigde Staten zijn de belangrijkste wapenleverancier en steunpilaar van Oekraïne. Het is niet onmogelijk dat de Amerikanen Oekraïne nu loslaten. De breuk met Trump kan voor Oekraïne fatale gevolgen hebben.

"Vladimir Poetin boekte vrijdag een opmerkelijk succes in zijn oorlog tegen Oekraïne. Zonder ook maar één raket af te vuren en zonder ook maar een woord te hoeven zeggen", klinkt het in een opiniestuk in Le Monde . "Donald Trump bezorgde hem dit succes."

Volgens de Franse krant is dit een breekpunt in de relatie tussen bondgenoten. "Nog nooit in de geschiedenis van de Verenigde Staten zijn de verschillen tussen 2 bondgenoten die steeds verder uit elkaar groeien, zo grof en openlijk aan het licht gekomen."

Door te weigeren om beloftes te doen over Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne, "speelt Trump steeds duidelijker in de kaart van Rusland, wiens visie op het conflict hij tot in de puntjes omarmt." Le Monde verwijst naar de (foutieve) uitspraken van Trump dat Oekraïne de oorlog zou zijn gestart, en niet Rusland.

De krant zag hoe Europese leiders zich haastten om hun steun voor Oekraïne uit te spreken. "Dit bevestigt de angst alleen maar: de trans-Atlantische kloof is diep. De afstemming van Trump op Poetin suggereert dat de bondgenootschappen omgekeerd zijn. Europa staat er nu alleen voor tegen Rusland."

"De ontmoeting tussen Zelensky en Trump eindigde in een ramp voor Oekraïne", schrijft de Franse krant Le Figaro . "De venijnige woordenwisseling, voor de ogen van de televisiecamera's, zou weleens het einde van de Amerikaanse steun aan Oekraïne kunnen betekenen. Een paar minuten waren voldoende om alle hoop op deze ontmoeting de grond in te boren."