Sint-Pieterskerk in Sint-Pieters-Leeuw krijgt 'sauna-behandeling' tegen houtrot en klopkevers

De Sint-Pieterskerk aan de Rink is een beschermd monument. De kerk dateert uit de 15e eeuw, en wordt omringd door een ommuurd kerkhof en een rondweg, 'Ring' of in het dialect 'Rink' genoemd. In de jaren 90 van de vorige eeuw bleek dat het koor aan het verzakken was, waardoor in de muren scheuren ontstonden. Een restauratie drong zich op, maar het duurde tot 2009 voor de 1e werken plaatsvonden. Daarbij werd vooral ingezet op de stabiliteit van het koor, enkele jaren later werd de toren onder handen genomen.  

Intussen is ook de 3e fase van de restauratie volop aan de gang, maar daarbij stootten de restaurateurs op "een omvangrijke aantasting door houtborende insecten en andere levende organismen". De houtstructuren in het dak blijken aangetast door houtrot, houtworm en klopkevers. "We hadden 2 opties", vertelt architect Isolde Verhulst van het architectenbureau Perspectiv. "We konden alle insecten samen met het hout verwijderen, maar omdat het om een beschermd erfgoed gaat, hebben we ervoor gekozen om het houtrot te behandelen."

Daarbij wordt gebruikt gemaakt van een speciale techniek, die vergeleken kan worden met een sauna. "Alle kieren worden afgedicht, en dan wordt de ruimte met een mobiel verwarmingstoestel dat naast de kerk is geplaatst, traag opgewarmd tot zo'n 55 graden. Op die manier sterven alle insecten en organismen af", legt de architecte uit. "Het gaat om een innovatieve techniek uit Duitsland, die samen met Nederlanders en Belgen op punt is gezet. De kerk in Sint-Pieters-Leeuw is de 3e kerk in België die we zo behandelen."

Die techniek is volgens Isolde erg efficiënt en ze biedt heel wat voordelen: "Het is niet toxisch, zoals het gebruik van insecticiden in het verleden wel was", zegt Isolde. "Die stoffen bleven in het balkwerk aanwezig, zodat die generatie later nog kankerverwekkend bleven." Vroeger werd er ook al eens gas in de ruimte geblazen om de organismes te laten sterven, maar ook die techniek is niet milieuvriendelijk en wordt dus ook niet meer gebruikt. 

"Ik denk dat deze thermische techniek nog een mooie toekomst wacht en veel kans heeft om op grote schaal gebruikt te worden", meent de architecte. "Door de klimaatverandering en door vochtiger weer zien we het aantal insecten in houtstructuren alleen maar toenemen." Ze wijst er ook op dat met deze methode niet alleen ruimtes kunnen worden behandeld zoals dakgebinten, maar ook bijvoorbeeld altaren of beeldhouwwerken. "Dan bouwen we een mobiele sauna ter plekke en zetten daar zoveel mogelijk aangetaste voorwerpen in."