Groen licht voor nieuwe minimumdoelen kleuter- en lager onderwijs, scholen krijgen jaar tijd om leerplannen aan te passen

"We hebben geen andere keuze dan te kiezen voor goede minimumdoelen en terug naar de basis te gaan met een curriculum gefocust op kennis." In De Afspraak benadrukte minister Demir dinsdag het belang van de minimumdoelen om de onderwijskwaliteit in Vlaanderen op te trekken. 

De Vlaamse regering heeft nu ook officieel de beslissing genomen om die nieuwe minimumdoelen uit te werken en in te voeren. De huidige dateren van 1997. De doelen bepalen wat kinderen op een bepaalde leeftijd minimaal moeten kunnen. 

De minimumdoelen voor het zesde leerjaar krijgen een update en er komen ook doelen voor het vierde leerjaar en de derde kleuterklas. Dat is nu nog niet het geval.

"Het is niet meer dan logisch dat we ook ingrijpen met heldere doelen in het vierde jaar, dan kunnen scholen nog twee jaar remediëren als er problemen zijn. Nu zit daar een gat en dat werken we weg", zegt de minister. 

Voor het eerst zullen ook kleuters bepaalde minimumvereisten moeten halen. Nu waren er enkel streefdoelen, zonder verplichting. Demir wil met de doelen voor kleuters vooral focussen op het Nederlands en wiskunde.

Er komt een test op het einde van de derde kleuterklas die 3 domeinen bevraagt: woordenschat, luistervaardigheid en getallenleer. Die zal niet van elke kleuter individueel afgenomen worden, maar steekproefgewijs bij enkele scholen in Vlaanderen georganiseerd worden. 

Voor de derde kleuterklas en het vierde leerjaar gelden de minimumdoelen op niveau van de school. Dat wil zeggen dat een meerderheid van de leerlingen de lat moeten halen. In het zesde leerjaar geldt de lat voor de individuele leerlingen voor de vakken Nederlands en wiskunde. 

Een commissie van onderwijsexperts en directeurs moet de minimumdoelen nu vastleggen. Ze werken daarbij verder op wat daarover onder Demirs voorganger Ben Weyts (N-VA) al werd opgesteld. Het expertpanel bestaat uit academici, mensen van de onderwijskoepels, directeurs en leerkrachten. Demir trok ook enkele experts aan uit Engeland, een gidsland op het vlak van onderwijs, vindt de minister. 

Demir wil vaart zetten achter de plannen. "De urgentie is hoog, want onze onderwijskwaliteit is in vrije val", zegt ze.

De commissie moet nu de doelen opstellen tegen 30 april. Bij het begin van het nieuwe schooljaar in september wil de regering de nieuwe minimumdoelen invoeren. 

Dat betekent niet zeker dat er vanaf september ook al iets verandert in alle klassen. Demir geeft de scholen tot september 2026 om de minimumdoelen om te zetten in nieuwe leerplannen voor de vakken Nederlands, wiskunde en wetenschap. Voor andere vakken moeten de leerplannen klaar zijn tegen 1 september 2027.

Aanvankelijk hoopte Demir om de nieuwe doelen al tegen september in de praktijk om te zetten. Maar op die timing kwam de afgelopen dagen kritiek. Experts en onderwijskoepels vinden dat Demir te snel wil gaan.

"Na een parlementaire goedkeuring vlak voor de zomervakantie kan je niet op twee maanden leerplannen schrijven - dat doen we liefst in nauwe samenwerking met leerkrachten zelf - handboeken maken én de implementatie starten”, zei Bruno Vanobbergen, topman van het Katholiek Onderwijs Vlaanderen, vanochtend.

Vanobbergen kan zich vinden in beslissing van de regering. Ze zullen gebruik maken van de overgangsperiode: "We starten in september met het aanbieden van vormingen en nascholingen over effectieve didactiek, klasmanagement en de principes van een kennisrijk curriculum. Tegelijk nemen we onze tijd om grondig nieuwe, goede leerplannen te schrijven, in nauwe samenwerking met onze leraren."

Het Gemeenschapsonderwijs (GO) gaat mogelijk sneller te werk. "Wij staan klaar met leerplannen die kennisrijk zijn en uitgaan van het geleverde werk van de voorbije jaren. Als de nieuwe minimumdoelen daarbij aansluiten, kunnen wij met ons leerplan snel schakelen", klinkt het bij directeur Koen Pelleriaux.