In de Amerikaanse staat Texas is een kind overleden nadat hij besmet raakte met mazelen. Het slachtoffer was niet gevaccineerd. Het is het eerste sterfgeval als gevolg van de ziekte in de Verenigde Staten sinds 2015. Volgens viroloog Steven Van Gucht kan mazelen vooral de kop opsteken onder "niet-gevaccineerden die in groep bijeen zitten".
Kind uit Texas is eerste dodelijke slachtoffer mazelen in VS sinds 2015: "Wrang dat er nog altijd kinderen aan overlijden"
Robbe Wets
Gepubliceerd:
Amerikaanse media spreken van een schoolgaand kind dat dinsdagnacht gestorven is in het kinderziekenhuis Covenant in de stad Lubbock, gelegen in het noordwesten van de staat Texas. Dokters verzorgen er meer dan 20 andere patiënten die mazelen opliepen, waaronder enkelen die beademing nodig hebben.
Het sterfgeval en de ziekenhuisopnames tonen de impact van een aanzienlijke uitbraak van mazelen in de regio. Sinds vorige maand zijn er al 124 besmettingen gemeld in meerdere landelijke districten. In de naburige staat New Mexico zijn ook al 9 gevallen bekend.
Hoe dodelijk is mazelen?
Mazelen is een ziekte die voortkomt uit een virus. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie waren in 2023 meer dan 100.000 overlijdens te wijten aan mazelen. Vooral in Afrika is de dodentol hoog. Armere landen in het Globale Zuiden met een zwakke gezondheidszorg meten de meeste besmettingen. In Europese landen en de Verenigde Staten komen dodelijke gevallen van mazelen nauwelijks voor. De vaccinatiegraad bedraagt er ook ongeveer 90 procent.
Vooral baby's die nog geen vaccin gekregen hebben en kinderen onder de 5 jaar behoren tot de groep bij wie mazelen fataal kan worden. "Het is wrang dat kinderen er nog altijd aan overlijden", zegt viroloog Steven Van Gucht. "1 op de 1000 kinderen kan eraan overlijden." Vaccinatie maakt een groot verschil. Van mazelen krijgen patiënten in het slechtste geval een zware longontsteking of hersenbloeding die dodelijk kan zijn.
Mazelen staat erom bekend bijzonder besmettelijk te zijn. Het verspreidt zich net als covid via de lucht die we in- of uitademen, maar slaat veel sneller over van de ene op de andere persoon. Als iemand die het virus heeft ergens is binnengegaan, "kan die ruimte 2 uur erna nog steeds besmettelijk zijn", volgens Van Gucht.
Diepgelovige Mennonieten
De uitbraak in de VS sloeg toe in een landelijk gebied. Het virus ging initieel rond in een gemeenschap Mennonieten. Dat is een diepgelovige protestantse groep waarvan een deel geïsoleerd van de moderne maatschappij leeft. De Mennonieten zijn minder goed gevaccineerd dan de gemiddelde Amerikanen. In het algemeen ligt de vaccinatiegraad in de staat Texas wel vrij hoog.
Mazelen manifesteert zich gemakkelijker onder "niet-gevaccineerden die in groep bijeen zitten", aldus viroloog Steven Van Gucht. Gemeenschappen waarin de vaccinatiegraad lager ligt zijn kwetsbaarder. "In België is de vaccinatiegraad heel goed, maar in Nederland heb je de Bible Belt waar mensen om religieuze redenen minder geneigd zijn om zich te laten vaccineren."
Minister Kennedy relativeert uitbraak
De kersverse Amerikaanse minister van Volksgezondheid Robert F. Kennedy is niet ongerust over de uitbraak. Hij noemt die "niet ongewoon" en beweert dat mensen vooral in het ziekenhuis belanden om daar "in quarantaine" te zitten. Een dokter van het ziekenhuis reageerde dat de ziekenhuisopnames niet bedoeld zijn voor quarantaine.
Hoewel hij zelf ontkent een tegenstander van vaccins te zijn, uitte Kennedy in het verleden al valse beweringen over vaccins. Zo zei hij dat ze autisme kunnen veroorzaken.
Het is onbegrijpelijk dat zo iemand de gezondheidsdienst in de VS leidt
Steven Van Gucht, viroloog
"Hij verspreidt leugens over mazelen", vertelt Van Gucht over de nieuwe minister. Hij hanteert een omgekeerde logica. "Hij noemt het vaccin gevaarlijk, maar mazelen niet. Het is onbegrijpelijk dat zo iemand de gezondheidsdienst in de VS leidt."
Kennedy relativeert de cijfers en zegt dat mazelen vorig jaar meerdere keren uitbrak. De 124 recente besmettingen in Texas stapelden zich in 2 maanden op, terwijl in heel 2024 de VS 285 gevallen vaststelde. In het jaar 2000 verkondigde de VS nog dat het mazelen had "geëlimineerd" omdat er een jaar lang geen verspreiding was van het virus.
In België bleken dit jaar tot nu toe al 19 mensen mazelen te hebben. In 2024 waren dat er 120.
