De Japanse groene thee matcha is wereldwijd zo populair geworden, dat Japan de vraag niet kan bijhouden. In het land van oorsprong ontstaan er zelfs tekorten. Wat maakt de matcha thee nu zo populair? En dreigt de thee het slachtoffer te worden van zijn eigen succes? We vragen het aan theesommelier Ann Vansteenkiste.
Matcha is een Japanse groene poederthee, anders dus dan de builtjes of de theeblaadjes. Ook de smaak is bijzonder: you either hate it or you love it. Matcha ziet er felgroen uit, maar de smaak is niet te vergelijken met groene thee. Het smaakt eerder bitter en heeft een kenmerkende vegetale of aardesmaak die de meningen sterk verdeelt. Toch weten steeds meer mensen het te waarderen. Waardoor Japan de vraag nog moeilijk kan volgen.
Lokale theeboeren kunnen de vraag niet volgen
"Sinds coronatijd is er meer aandacht voor gezondheid en hierdoor is de vraag naar matcha de voorbije jaren wereldwijd toegenomen. Sinds september vorig jaar is er ook echt een tekort in Japan. De lokale winkels zijn volledig uitverkocht", vertelt theesommelier Ann Vansteenkiste in De wereld vandaag op Radio1.
Ik had de tekorten in Japan sneller verwacht. Maar sinds het najaar vorig jaar, zijn de lokale winkels volledig uitverkocht.
Ann Vansteenkiste, theesommelier
De lokale theeboeren kunnen de toegenomen vraag dus niet volgen. De teelt van matcha is dan ook een heel intensief proces, vertelt Ann Vansteenkiste. "De theeplanten worden bedekt met doeken waardoor de planten in een 'crisissituatie' komen. Door het tekort aan licht kunnen ze niet voldoende aan fotosynthese doen. De plant reageert hierop door nieuwe blaadjes te ontwikkelen, die boordevol chlorofyl zitten." Dit zorgt voor de typische felgroene kleur.
De jonge blaadjes worden geplukt en vervolgens met een speciale molensteen heel fijn vermalen. "Dat zorgt voor de fluweelzachte poederthee. Het is een heel intensief proces dat je ook maar één keer per jaar kan doen, in de lente. En het duurt 5 jaar voor je opnieuw kan plukken van een matchaplant."
Daarnaast zijn er ook steeds minder theeboeren. De bevolking in Japan veroudert en jonge mensen hebben geen zin om de theevelden over te nemen. In 2000 waren er nog 53.000 theeboeren. In 2025 is dat aantal gedaald tot 12.000.
Matcha bevat veel anti-oxidanten en heeft ook een boostereffect door de cafeïne die het bevat
Ann Vansteenkiste, theesommelier
Dat het bijzondere kopje thee wereldwijd zo populair is geworden, heeft vooral te maken met de gezonde eigenschappen die er aan worden toegeschreven. "Dat zijn dan vooral de anti-oxidanten", maar het is ook een energiebooster door de cafeïne die er in zit", zegt Vansteenkiste. Het product wordt ook gezien als een goed middeltje tegen depressie of burn-out, "maar daar zijn toch twijfels bij".
Een goed kopje matcha heeft haar prijs...
Matcha is altijd al een luxeproduct geweest, ook in Japan. "Het is geen thee die je bij het ontbijt drinkt. Matcha is weggelegd voor de theeceremonies. Merkwaardig is wel dat dit culturele gebruik in Japan achteruit is gegaan, terwijl wereldwijd de consumptie is toegenomen".
En wanneer de vraag groter wordt dan het aanbod, dan stijgt ook de prijs. "Voor goeie matcha betaal je al snel 50 euro voor 50 gram. Maar er bestaat ook matcha van 250 euro."
Voor goeie matcha betaal je al snel 50 euro voor 50 gram, maar 250 euro is geen uitzondering
Ann Vansteenkiste, theesommelier
Er zijn ook veel goedkopere producten op de markt. "Maar dan gaat het ofwel om vermengde producten, ofwel om lagere kwaliteit van de 3e, 4e of 5e pluk. Deze varianten zijn minder felgroen en worden soms bijgekleurd."
Intussen is er op de markt ook matcha te vinden die eigenlijk geen matcha is. "De latte-varianten bijvoorbeeld. Het zou dan ook beter zijn om hiervoor groene thee te gebruiken, in plaats van de ceremoniële matcha. Bovendien is groene thee even gezond... en ook een stuk goedkoper."
