Op het sociale mediaplatform Truth Social heeft de Amerikaanse president Donald Trump een bevreemdende video gedeeld, gegenereerd door artificiële intelligentie, over hoe Gaza er volgens hem binnenkort uit zal zien. "Dit is wat eraan zit te komen", staat op de beelden. Als we de video mogen geloven, wordt het een luxueuze badplaats, waar ook plaats voorzien is voor een metershoog standbeeld van Trump. Is zijn visie over Gaza realistisch of pure waanzin?
Gigantisch standbeeld en zonnebadende Netanyahu: Donald Trump deelt AI-beelden van hoe 'zijn Gaza' eruit zal zien
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
"Geen tunnels meer, geen angst meer, het Gaza van Donald Trump is eindelijk hier." Het zijn de woorden van het bevreemdende liedje dat de AI-video van Donald Trump begeleidt. De bizarre clip van 30 seconden begint met beelden van de vernietiging in de Gazastrook, gevolgd door de tekst: "Dit is wat eraan zit te komen." Dan maakt de vernietiging plaats voor luxe, pracht en praal, inclusief een metershoog standbeeld van Donald Trump.
De plannen die Donald Trump heeft met de Gazastrook zijn duidelijk: hij wil er een luxueuze badplaats (of "Rivièra in het Midden-Oosten", zoals hij het zelf noemt) van maken. "We (de VS) zullen Gaza bezitten en ervoor verantwoordelijk zijn", zei hij eerder. "We zullen economische mogelijkheden creëren die zullen leiden tot een ongekend aantal jobs, en onderdak voor de mensen in de regio. We zullen er echt werk van maken."
De ruim 2 miljoen Gazanen die er wonen, moeten wel hun huizen verlaten en ergens anders ondergebracht worden. Later zouden ze wel mogen terugkeren, en betere huizen hebben om in te wonen. "Beschouw dit als een vastgoedproject voor de toekomst. Het zou een prachtig stuk land kunnen worden", zei Trump eerder bij Fox News.
Strategie of pure waanzin?
Zijn de uitspraken van Donald Trump een goed uitgekiende strategie of pure waanzin? We moeten ze alvast met een korreltje zout nemen, zegt Midden-Oostenexpert Koert Debeuf. "Dit gaat wel heel ver. Het is eigenlijk een kinderachtige reactie omdat zijn eerdere plan is afgekeurd", vertelt hij.
Zo hebben de meeste landen in de regio het plan al verworpen. Hun steun is noodzakelijk, bijvoorbeeld voor de opvang van de Palestijnen die dan onder dwang het gebied moeten verlaten. Ook heeft Trump het grondgebied en het geld van die Arabische landen nodig om zijn plan tot een goed einde te brengen, dus zonder hun hulp heeft het plan weinig kans op slagen.
Ook bij de internationale gemeenschap stoot het plan op verzet. Het ondermijnt immers de tweestatenoplossing, die veel leden van die internationale gemeenschap nog steeds zien als een oplossing voor het conflict tussen Israël en Hamas, en het zaait twijfel over de Palestijnse aanwezigheid op de Westelijke Jordaanoever.
Bovendien kan het idee van een gedwongen verplaatsing van Palestijnen voor andere autocraten een excuus vormen om elders een etnische zuivering uit te voeren.
Bij een tweestatenoplossing kan een toekomstige Palestijnse staat onafhankelijk bestaan naast een Israëlische staat. In theorie worden de Palestijnse gebieden en Israël dan beide soevereine naties op het voormalige mandaatgebied dat historisch bekend staat als Palestina.
Ook VN-secretaris-generaal António Guterres noemde de plannen van Donald Trump "een etnische zuivering" en stelde dat het een tweestatenoplossing ondermijnt. Saudi-Arabië, Egypte en Jordanië veroordeelden het voorstel en benadrukten dat het de stabiliteit in de regio bedreigt.
Israël daarentegen verwelkomde het plan, waarbij premier Netanyahu en andere Israëlische politici het als een positieve ontwikkeling voor Israël zagen.
Motieven van Trump
De kans dat de plannen van Trump werkelijkheid worden, is heel klein, denkt Debeuf. "Maar vaak schuilt er een bredere strategie achter. Dat merk je ook op het internationale toneel, bijvoorbeeld rond de grondstoffendeal in Oekraïne. Iedereen lachte Trump daar aanvankelijk mee uit, maar nu lijkt er toch een soort akkoord te komen."
Voor Trump maakt het deel uit van zijn onderhandelingsstrategie. Het is zijn manier van werken. "Het is intussen zelfs uitgegroeid tot dé befaamde onderhandelingstechniek van Trump: (onrealistisch) hoog mikken, om dan uiteindelijk tevreden te kunnen zijn met een afgezwakte compromis. Of dat is toch wat iedereen denkt dat hij doet", zei ook Amerikakenner bij VRT NWS Bert De Vroey in de podcast 'Het Kwartier'.
Beluister: Amerikakenner Bert De Vroey over de plannen van Donald Trump (Het Kwartier, 5 februari 2025)
Volgens Debeuf is het moeilijk om te bepalen wat Trump met de AI-video wil bereiken. "Ik zou denken dat hij het eens is met de radicale ideologische lijn van de Israëlische regering, waarbij alle Palestijnen uit de regio verdreven worden. Door Trump zijn achtergrond als een ondernemer en een vastgoedmagnaat hoopt hij misschien om daaraan een aardig centje te verdienen. Misschien wil hij wel voet aan grond krijgen voor (enkele) vastgoedprojecten, of probeert hij verwarring te zaaien om een ander project door te voeren. Wat zijn precieze doel is, kan ik moeilijk zeggen."
Mogelijk speelt dus ook het verleden van Trump een rol. Zo bouwde hij het vastgoedbedrijf van zijn vader uit tot een Trump-imperium. Zijn succes had Trump naar eigen zeggen te danken aan zijn voornaamste talenten: het sluiten van deals. Hij schreef er zelfs een boek over ('The art of the Deal'), volgens Trump (na de Bijbel) het beste boek ooit geschreven.
"Heb plezier, denk groots, leg de lat hoog, want anders is er geen lol aan", laat Trump opschrijven over zijn onderhandelingsstijl. Principes die hij nu van de vastgoedmarkt doortrekt naar de politiek. Hij gedraagt zich als een makelaar die een huis moet verkopen. Hij doet er een flinke smak geld bovenop, onderhandelt, en drukt dan de hand.
Hoewel het dus onwaarschijnlijk is dat Trumps plan werkelijkheid zal worden, kunnen zijn uitspraken wel gevolgen hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld de fragiele wapenstilstand in Gaza verzwakken en de plannen van de ultraconservatieve leden van de regering van Benjamin Netanyahu voeden.
