De directie van het M HKA hoopt in 2031 de deuren van het nieuwe gebouw te openen.

Nieuw gebouw voor museum M HKA in Antwerpen voorgesteld: "80 meter hoog zoals het Tate Modern"

Het nieuwe Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen (M HKA) zal dubbel zo groot en een pak hoger worden dan het huidige. Het museum, dat nu aan het nieuwe Zuidpark staat, krijgt over enkele jaren een nieuw gebouw op de plaats van het voormalige Hof van Beroep. Wat de plannen zijn met het huidige M HKA, is voorlopig nog onduidelijk.

Luna Pouliart Bente Vandekeybus

wo 26 feb. 2025 15u37

In 2023 raakte bekend dat de Vlaamse regering een gigantisch budget van 130 miljoen euro vrijmaakt voor een nieuw Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen. Voor het ontwerp van het museum werden verschillende kandidaten geselecteerd en uiteindelijk kwamen het Antwerpse kantoor 'Bovenbouw Architectuur' en het Zwitserse architectenbureau 'Christ & Gantenbein' als winnaars uit de bus.

Het nieuwe M HKA zal er nog niet meteen staan, maar de plannen zijn al wel bekendgemaakt. Het ontwerp moest een grote toren met een sokkel worden. "Eigenlijk zijn we moeten vertrekken van een omgekeerde T-vorm", zegt architect Dirk Somers. "We hebben daarvan een stapel gemaakt met lagen van verschillende lengtes en breedtes."

Cinemazaal

Onderaan komen de inkomhal en een café, daarboven een ruimte voor evenementen en een tijdelijke tentoonstellingsruimte en in een kubus daarbovenop komt de vaste collectie van het museum. De bovenste verdiepingen zullen dienst doen als restaurant en verschillende polyvalente publieke ruimtes. Er zit zelfs een cinemazaal in.

Het is voorlopig nog niet duidelijk wat er met het huidige gebouw van het M HKA zal gebeuren.

Het huidige museum voldeed volgens de directie en de overheid niet meer aan de hedendaagse normen. "Het straalt iets uit van een oninneembare burcht", aldus Caroline Gennez (Vooruit), Vlaams minister van Cultuur. "Het nieuwe museum moet een open huis worden, waar je binnenloopt zoals in de Turbine Hall van Tate Modern of het forum van het Centre Pompidou. Een nieuw gebouw is echt belangrijk voor de toegankelijkheid."

Vertrokken voor jaren

Het nieuwe gebouw wordt met 18.500 vierkante meter dubbel zo groot als het huidige museum. Het M HKA wordt ook een stuk hoger, tot 80 meter. "Op die manier gaan we onze topstukken nog veel beter kunnen presenteren aan het grote publiek", zegt Gennez. "Het wordt echt een iconische 'landmark'."

Tegen eind dit jaar zou het definitieve ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) moeten goedgekeurd worden. In de loop van 2026 zal de omgevingsvergunning worden aangevraagd. De exacte openingsdatum is voorlopig nog niet duidelijk. "Voorlopig willen we mikken op 2031", klinkt het bij Bart De Baere, directeur van het M HKA.

Wij hopen in 2031 te kunnen openen
Bart De Baere, directeur M HKA

Schepen voor Stadsontwikkeling Patrick Janssens (Vooruit) wil nog niet op de feiten vooruitlopen. "Na het RUP en de omgevingsvergunning moet er nog een aannemer gezocht worden en moeten er nog meer technische details aan het ontwerp worden toegevoegd", vertelt Janssens. "Het Hof van Beroep moet dan ook nog afgebroken worden voordat er aan het nieuwe M HKA gestart kan worden. We zijn dus nog wel enkele jaren bezig."

Het nieuwe M HKA komt op de plaats waar nu nog het voormalige Hof van Beroep staat.

De schepen hoopt de opening wel nog te realiseren binnen deze legislatuur. "De renovatie van het KMSKA heeft ook lang geduurd, maar we hopen dat het vlotter gaat bij zo'n nieuwbouw", aldus Janssens. Dat KMSKA ligt bijna tegenover het nieuwe M HKA. "Ik denk dat er heel veel mensen beide musea zullen binnenwandelen bij een bezoek aan onze stad." Wat de stad van plan is met het huidige M HKA, is voorlopig nog niet duidelijk.