Belgische en Nederlandse agenten patrouilleren al meer dan een jaar samen: "Criminelen houden zich niet aan de landsgrenzen, dus wij ook niet"

Jan-Willem, politievlogger en zelf ook politieagent in Nederland, vertelt: "Ik heb al veel van onze samenwerking geleerd. Ik kom uit Utrecht, dus ik was nog niet bekend met de politieaanpak in de grensstreek. Het is leerrijk om te zien hoe onze Belgische collega’s werken en welke middelen ze hebben, maar ook omgekeerd. Ik hoop dat ik met deze vlog ook de kijkers iets kan bijleren."

Hoofdinspecteur Robin Smets van de politiezone Bilzen-Hoeselt-Riemst legt uit hoe de samenwerking vorm krijgt: "We pakken dit erg intensief aan en proberen 2 keer per maand een zogenaamde combipatrouille in te zetten. Dat betekent dat een Belgische en een Nederlandse collega samen in 1 voertuig op pad gaan. Dat voertuig is de ene keer een Belgische wagen, de andere keer is het een Nederlandse. Zo kan het dus gebeuren dat je in Bilzen of Lanaken wordt gecontroleerd door een combi met een agent in een totaal ander uniform dan je gewend bent."

Maar deze samenwerking is niet nieuw. Sinds oktober 2023 geldt het Benelux-politieverdrag, waardoor politieagenten uit België, Nederland en Luxemburg makkelijker kunnen samenwerken over de grens heen. Dit verdrag bevordert de veiligheid en maakt een doeltreffender aanpak van grensoverschrijdende criminaliteit mogelijk.

Een van de grote voordelen van het samenwerkingsverband is dat politieagenten uit beide landen nu toegang hebben tot elkaars informatiesystemen. "Vroeger was het ondenkbaar dat we in elkaars systemen konden kijken," zegt Robin Smets. "Nu kunnen we politiegegevens delen, wat erg nuttig is in de strijd tegen grensoverschrijdende criminaliteit. Criminelen houden zich niet aan landsgrenzen, dus om hen effectief aan te pakken, moeten wij dat ook niet doen."

Agent Gianni van het politiekorps in Maastricht bevestigt dit: "We zien vaak dat criminelen die in het ene land feiten plegen, snel de grens oversteken om aan een politiecontrole te ontsnappen. Nu kunnen onze Belgische collega’s, als ze een verdachte in België arresteren, meteen zien of die persoon ook in Nederland gezocht wordt. Dit maakt betere beeldvorming voor onze politiekorpsen mogelijk."

Jan-Willem toont in zijn vlog ook hoe agenten samen verkeerscontroles uitvoeren. In een van de scènes wordt een buitenlandse bestuurder die fout geparkeerd stond in Nederland enkel gewaarschuwd. "Zijn dossier wordt wel grensoverschrijdend opgenomen. Als hij nog een overtreding begaat, zien onze Belgische en Nederlandse collega’s dat meteen," legt agent Gianni uit.

Het Benelux-politieverdrag brengt dus enkele veranderingen met zich mee, vooral op het vlak van grensoverschrijdende achtervolgingen en informatie-uitwisseling. Vroeger mochten politieagenten enkel onder bepaalde omstandigheden vluchtende criminelen over de grens volgen, wat ervoor zorgde dat zij vaak aan politiecontroles ontsnapten.

Hoofdinspecteur Robin Smets licht toe: "Het verkeer regelen, identiteitscontroles uitvoeren, dat is allemaal netjes geregeld in het Benelux-verdrag. De grootste verandering zit in de bevoegdheden: in België kunnen we net iets makkelijker voertuigen controleren dan onze Nederlandse collega’s."

Zijn collega Gianni bevestigt dat er in Nederland strengere voorwaarden zijn voor verkeerscontroles. "We hebben meer aanleidingen nodig om een voertuig effectief te mogen controleren. Maar dankzij dit verdrag kunnen we elkaars systemen beter bekijken en samenwerken."

Naast de versoepeling van grensoverschrijdende achtervolgingen kunnen agenten ook beter gebruikmaken van elkaars technologie. Gianni legt uit: "In de Nederlandse politieauto hebben we een MDT, een boordcomputer, en Belgische collega’s hebben een tablet waarmee we elkaars informatiesysteem kunnen bedienen en bekijken."

Een praktijkvoorbeeld van de voordelen van dit vernieuwde verdrag deed zich onlangs voor in de grensstreek tussen Nederland en België. Een ANPR-camera detecteerde een voertuig met een gesignaleerde bestuurder in Nederland. Het voertuig reed vervolgens België binnen, richting Voeren, waar een eenheid uit Luxemburg zich bij de achtervolging aansloot.

De man werd net over de grens tegengehouden en bleek deel uit te maken van een internationale bende die voertuigen stal en verhandelde.

Volgens agent Gianni is dit een perfect voorbeeld van hoe het verdrag werkt: "De auto werd in Nederland gedetecteerd, maar omdat onze Belgische collega’s hem konden blijven achtervolgen en direct toegang hadden tot alle info, konden we snel schakelen en hem arresteren."

De vlog van Jan-Willem biedt dus een inkijk in hoe politiediensten in de Benelux steeds nauwer samenwerken. Bij de bekendmaking van het verdrag benadrukte voormalig minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) het belang ervan: "De uitwisseling van politiedata en het raadplegen van elkaars databanken zijn cruciaal in de strijd tegen georganiseerde misdaad. Dankzij dit verdrag kunnen onze politiemensen eenvoudiger grensoverschrijdende achtervolgingen en observaties uitvoeren."

De landen lopen met deze intensieve politiesamenwerking, gebaseerd op vertrouwen, voorop in de Europese Unie. "Met snellere informatie-uitwisseling, nauwere samenwerking en grensoverschrijdende bevoegdheden is de politie beter gewapend tegen de uitdagingen van vandaag en morgen", besluit de Nederlandse agent Jan-Willem.