Israël heeft een groep Palestijnse gevangenen vrijgelaten. Enkele uren eerder overhandigde Hamas de lichamen van 4 overleden Israëlische gijzelaars aan het Rode Kruis. De voorbije dagen was het niet zeker dat de ruil zou doorgaan: Israël weigerde Palestijnse gevangenen vrij te laten, omdat de overhandiging van de lichamen van overleden Israëlische gijzelaars afgelopen week niet respectvol en ingetogen was verlopen.
Israël laat Palestijnse gevangenen vrij, Hamas overhandigt lichamen van 4 overleden gijzelaars
Toen Hamas vorige week donderdag de lichamen van 4 overleden Israëlische gijzelaars overhandigde aan het Rode Kruis, pronkten op de achtergrond propagandabeelden van de Israëlische premier Netanyahu, inclusief vampiertanden. "Het is zijn schuld dat de gijzelaars het leven lieten", was de boodschap. Zelfs de door Israël afgevuurde raketten waarmee de gijzelaars vermoedelijk gedood werden, lagen op het podium.
Afgelopen zaterdag werden opnieuw 6 gijzelaars vrijgelaten. Ook hier werd van de overhandiging 'een show' gemaakt. 3 onder hen werden, begeleid door Hamas-strijders, een podium opgeleid. Ze poseerden er glimlachend, en op een bepaald moment gaf 1 van de gijzelaars zelfs een kus aan een Hamasstrijder. 2 andere gijzelaars, die niet werden vrijgelaten, moesten het schouwspel vanuit een wagen gadeslaan, om dan terug te keren naar hun schuilplaats.
Voor Israël was de maat vol. De overdracht van gijzelaars moest in de toekomst een stuk ingetogener verlopen. Tot dan weigerde het land om de ruim 600 Palestijnse gevangenen, die normaal gezien ook vorige zaterdag vrijgelaten zouden worden, op een bus richting de Westelijke Jordaanoever te zetten.
De ruil heeft de voorbije uren dan toch plaatsgevonden. Rond 23.30 uur onze tijd (00.30 uur lokale tijd) bevestigden Israëlische veiligheidsdiensten dat de lichamen van de 4 overleden Israëlische gijzelaars aan het Rode Kruis waren overhandigd. Het zou gaan om de lichamen van 4 mannen, waaronder ook de stoffelijke resten van een man van 86.
Niet veel later sijpelden beelden binnen van de eerste bus met Palestijnse gevangenen die de gevangenis mochten verlaten. Bedoeling is dat de komende uren alle andere afgesproken gevangenen volgen.
Hoe moet het nu verder?
Israël wacht nog op de resultaten van DNA-tests om de identiteit van de lichamen te bevestigen. Dit doet het omdat Hamas vorige week per ongeluk het lichaam van een Palestijnse vrouw had overhandigd in plaats van dat van de Israëlische gijzelaar Shiri Bibas. Hamas noemde dit een vergissing.
Als de ruil is afgelopen, is de eerste fase van het fragiele staakt-het-vuren volledig afgerond.
Alle bovengenoemde incidenten tonen aan dat het bestand tussen Israël en Hamas erg fragiel is. Het heeft er naar alle waarschijnlijkheid ook aan bijgedragen dat de gesprekken tussen de partijen nog niet werden opgestart. Is een einde van het staakt-het-vuren nu in zicht?
Hamas heeft gezegd dat het de resterende gijzelaars niet zal vrijgeven zonder een blijvend staakt-het-vuren en volledige Israëlische terugtrekking uit Gaza. Netanyahu, met de volledige steun van de regering van Trump, wil enkel spreken over een bestand als Hamas volledig gedemilitariseerd en ontwapend is en alle gijzelaars heeft vrijgelaten. 2 eisen die moeilijk hand in hand gaan.
Wel heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd dat hij zich toe wil leggen op een verlenging van het staakt-het-vuren in de Gazastrook. De vraag blijft wel, welke toegevingen zullen Hamas en Israël bereid zijn om te doen om dat staakt-het-vuren te bereiken?
"Ik heb weinig hoop dat er een verlenging komt van het staakt-het-vuren", zegt Jens Franssen, Midden-Oostenexpert van VRT NWS. "Sinds het begin van het staakt-het-vuren was het duidelijk dat de overgang naar fase 2 erg moeilijk was. Er moet immers gepraat worden over wie de Gazastrook zal besturen, en Israël had al duidelijk gemaakt dat Hamas, Fatah (de politieke beweging van Palestijns president Abbas) en de Verenigde Naties dat niet mogen doen."
Volgens Franssen zou het dus best kunnen dat er binnenkort opnieuw raketten neerkomen in Gaza. "Je merkt dat er bij Israël weinig urgentie is om een einde te maken aan het conflict. Er wordt ook nog steeds hard gevochten op de Westelijke Jordaanoever. De weg naar een duurzame vrede is nog erg lang, en ik vermoed dat er nog heel wat obstakels zullen opduiken."
Israël wordt door mensenrechtenorganisatie Amnesty International en de VN-rapporteur voor de Bezette Palestijnse Gebieden (Francesca Albanese) beschuldigd van genocide. Volgens Human Rights Watch is er in het noorden van Gaza een etnische zuivering aan de gang.
Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een aanhoudingsmandaat uitgevaardigd tegen de Israëlische premier Netanyahu, voormalig Defensieminister Gallant en Hamasleider Mohammed Deif (die mogelijk gedood is).
Hamas wordt door de Europese Unie, de Verenigde Staten, Canada en andere landen als een terroristische organisatie beschouwd. Sommige landen en organisaties zien Hamas echter ook als een politieke beweging en een verzetsgroep. De politieke tak van de groepering probeert zich los te koppelen van de terreurdaden.


