In bijna 100 Griekse steden zijn vandaag protesten gepland om de treinramp van Tempi 2 jaar geleden te herdenken en het ongenoegen tegen de regering te uiten. De bevolking verdenkt de overheid van een doofpotoperatie, nu uit een recent verschenen rapport blijkt dat een van de betrokken treinen "illegale chemische stoffen" vervoerde. De families van de slachtoffers eisen antwoorden, zeker nu uit een pas opgedoken audiofragment moet blijken dat 30 van de 57 slachtoffers niet stierven door de klap, maar door een zuurstoftekort en de brand die na de botsing ontstond.
"Ik krijg geen zuurstof": 2 jaar na dodelijke treinramp in Tempi klinken protesten tegen Griekse regering steeds luider
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
We gaan even kort terug in de tijd, naar 28 februari 2023. Toen vond een dodelijke treinramp plaats in de Griekse gemeente Tempi. Een passagierstrein met zo'n 350 mensen aan boord botste net voor middernacht frontaal op een goederentrein, die op hetzelfde spoor, maar in de tegenovergestelde richting reed.
De schade was enorm. De eerste 4 wagons van de passagierstrein kwamen los van het spoor. De botsing veroorzaakte ook een grote explosie, waardoor brand uitbrak in de eerste 2 wagons. Slechts 1 passagier van de eerste wagon, genaamd Gerasimos Iasonas, overleefde de crash: door de botsing werd hij uit de trein geslingerd, waarna hij in een nabijgelegen veld terechtkwam. Hij ligt nog steeds in een coma.
In totaal kwamen 57 mensen om het leven, tientallen anderen geraakten gewond. Tussen de slachtoffers zaten heel wat jonge mensen: de passagierstrein reed van Athene naar Thessaloniki, dat bekend staat als een studentenstad. De studenten trokken terug naar school na een Grieks-orthodox feestweekend.
"Illegale lading chemische stoffen"
Al snel rijzen enkele vragen waar het publiek een antwoord op wil. Hoe kan het dat 2 treinen op eenzelfde spoor, maar in de tegenovergestelde richting rijden? Waarom traden de veiligheidsmechanismen niet in werking? En wat heeft de explosie precies veroorzaakt?
Gisteren verscheen een langverwacht rapport, dat de oorzaak van de treinramp toewijst aan menselijke fouten, verouderde infrastructuur en grote systeemfouten. Ook een gebrek aan training en personeelstekorten zouden aan de basis liggen van het ongeval, wat te wijten valt aan "het gebrek aan investeringen tussen de jaren 2010 en 2018".
Eerder werd de stationsverantwoordelijke uit de buurt van Larissa al aangeklaagd voor het ongeval. Dat alles verklaart echter niet waarom er een explosie was en er brand ontstond in de passagierstrein.
De manier waarop het onderzoek wordt gevoerd, veroorzaakt ook heel wat onrust. "Het puin - inclusief de stoffelijke resten van de slachtoffers - werd heel snel na de ramp opgekuist, waardoor waardevol bewijsmateriaal werd vernietigd", staat in een bericht van de internationale ngo Human Rights Watch te lezen. "De manier waarop de Griekse autoriteiten met deze tragedie zijn omgegaan, heeft het vertrouwen van het publiek in de rechtsstaat ondermijnd."
De tragedie in Tempi was geen ongeluk, het was een misdaad die plaatsvond door onverschilligheid, onverantwoordelijkheid en corruptie
Familieleden van de slachtoffers
Onlangs is ook een rapport verschenen waaruit blijkt dat de goederentrein een "illegale lading chemische stoffen" vervoerde. Dat zou de ontploffing en de daaropvolgende brand hebben veroorzaakt. Geruchten over die illegale lading deden al langer de ronde, maar werden altijd door de overheid ontkend.
De hele affaire heeft verregaande gevolgen voor het algemeen vertrouwen in de Griekse regering: uit een recente peiling blijkt dat 72 procent van de Grieken denkt dat de overheid de zaak in de doofpot probeert de steken.
"De tragedie in Tempi was geen ongeluk", klinkt het. "Het was een misdaad die plaatsvond door onverschilligheid, onverantwoordelijkheid en corruptie. Dat mag niet ongestraft blijven."
Bekijk: In 2023 trok VRT-journalist Bert De Vroey naar Griekenland, waar hij met familieleden van slachtoffers kon spreken
"Ik krijg geen zuurstof"
De laatste weken vonden al verschillende protesten plaats tegen de Griekse regering, onder het motto 'ik krijg geen zuurstof'. Dat komt van een audio-opname die in januari verscheen.
In het audiostuk is te horen hoe de 23-jarige passagier Frantzeska Beza naar de hulpdiensten belde en aangaf dat ze geen lucht kreeg. De opname zou aantonen dat maar liefst 30 van de 57 slachtoffers niet zijn gestorven door de botsing, maar door een zuurstoftekort en de brand die na de botsing ontstond.
Ook vandaag - 2 jaar na de treinramp - zijn massaal protesten gepland, als herdenking en uit protest tegen de regering. In maar liefst 100 verschillende steden zijn betogingen aangekondigd. In Athene zijn de ordediensten goed voorbereid: 5.000 agenten zullen patrouilleren door de stad, waterkanonnen en helikopters staan klaar om de situatie mee onder controle te houden. De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis heeft al gewaarschuwd dat geweld niet zal worden getolereerd.
De vraag is of Mitsotakis en zijn centrumrechtse regeringspartij Nea Dimokratia (Nieuwe Democratie) de politieke druk kunnen blijven pareren. De regering probeert alvast zijn positie te versterken door de boodschap uit te dragen dat het "Mitsotakis of de chaos" wordt.
De oppositiepartijen spelen echter handig in op het ongenoegen. "De bevolking is gedesillusioneerd", zei Nikos Androulakis eerder al. Hij is de leider van de centrumlinkse oppositiepartij Pasok. "Het groeiende wantrouwen tegenover de instellingen van de staat is overduidelijk, nu het onderscheid tussen de uitvoerende macht en de rechterlijke macht blijft eroderen."
Alexis Charitsis, de leider van Néa Aristerá (Nieuw Links), spreekt over een "doorbraak in de geschiedenis". "De sociale achterban heeft het hele land door elkaar geschud."
