Oud-president Kabila haalt hard uit naar opvolger Tshisekedi in Congo: "Zijn regering heeft deze crisis zelf veroorzaakt"

In een nieuw opiniestuk in het Zuid-Afrikaanse medium The Sunday Times heeft de voormalige president van Congo Joseph Kabila hard uitgehaald naar zijn opvolger, Félix Tshisekedi.

Volgens Kabila is de crisis in het oosten - waar M23-rebellen met steun van Rwanda land innemen en verder oprukken - niet alleen te wijten aan de spanningen tussen Kinshasa en Kigali. Er zijn diepere, politieke oorzaken, zoals een algemeen falen van de regering van Tshisekedi. 

"Intimidatie, willekeurige arrestaties, buitengerechtelijke executies en de gedwongen verbanning van politici, journalisten en onder meer kerkleiders, behoren tot de belangrijkste kenmerken van het bestuur van Tshisekedi", staat in het stuk te lezen. 

Volgens Kabila zal dat beleid ook niet ophouden als er succesvolle onderhandelingen komen tussen Congo en Rwanda, of als het Congolese leger er toch in slaagt om de M23-rebellen te verslaan. "Elke poging om een oplossing te vinden die de onderliggende oorzaken negeert - waarbij het bestuur door de huidige leider de belangrijkste is - zal geen duurzame vrede brengen."

Tot slot roept Kabila Zuid-Afrika ook op om zijn vredestroepen terug te trekken uit Congo. Volgens de oud-president mag Zuid-Afrika "een slechte leider als Tshisekedi" niet steunen. Kabila bevindt zich momenteel ook in dat land, waar hij volgens officiële bronnen werkt aan nieuwe studies.

"Als je naar de feiten kijkt, kan je niet anders dan verbaasd zijn over de kritiek." Dat zegt VRT NWS-journaliste en Afrikakenner Katrien Vanderschoot op Radio 1. "In de 18 jaar dat Kabila president was, kwamen gelijkaardige beschuldigingen aan zijn adres. Ik denk dan aan de nooit opgeklaarde moord op mensenrechtenactivist Floribert Chebeya in 2010, of aan zijn poging om langer aan de macht te blijven."

"Hij heeft ook protesten van jonge burgerrechtenactivisten en christelijke organisaties beantwoord met politiekogels. Onder zijn regime werden ook mensen opgesloten en er was corruptie, dus eigenlijk was hij minstens in hetzelfde bedje ziek. Daardoor komt die kritiek nogal vrijblijvend of zelfs sarcastisch over."

Toch is het volgens Vanderschoot niet toevallig dat Kabila nu zijn kritiek uit in een opiniestuk. "De positie van Tshisekedi staat onder druk en daar speelt Kabila handig op in."

Er zijn ook geruchten dat Kabila samen met de M23-rebellen aanstuurt op een regimewisseling in Kinshasa, maar die zijn moeilijk hard te maken. "Onlangs is er een medewerker opgepakt van Corneille Nangaa, die zich opwerpt als de leider van de rebellie. Die had gezegd dat Kabila Nangaa wel steunde. Het lijkt er dus toch op dat Kabila achter de schermen de politieke ijzers aan het smeden is. Misschien bereidt hij zich zelfs voor op een politieke terugkeer."

Ondertussen gaat de crisis in Oost-Congo verder. Volgens Vanderschoot ziet de situatie op het terrein er alleszins niet goed uit. "Eergisteren zag je nog beelden van honderden politieagenten die zich hadden overgegeven en nu zelfs trainingen volgen bij de M23. Het leger en de ordediensten lijken almaar zwakker te worden."

"Ook de impact op de bevolking is rampzalig", wil Vanderschoot benadrukken. "Volgens de laatste cijfers zijn al 56.600 Congolezen weggevlucht naar Burundi, waar hulporganisaties de toestroom niet meer aankunnen."

"In het noorden - bij het veroverde Goma - zijn 90 vluchtelingenkampen ondertussen gesloten. Een half miljoen mensen zijn daardoor op de dool. Zij zitten tussen de muitende, plunderende soldaten en de oprukkende rebellen. Het is een onheilspellende situatie."