Kan je onbewust doping in je lichaam krijgen door besmette medicatie, zoals Jannik Sinner? "Kans is relatief groot"

Tennisser Jannik Sinner door een besmet medicijn van zijn medisch team, wielrenner Toon Aerts na het eten van zuivelproducten en tennisster Iga Swiatek na het nemen van melatoninesupplementen: allemaal legden de topsporters een positieve dopingtest af. Nochtans beweren ze dat ze het verboden middel in kwestie niet bewust tot zich namen.

Maar kan dat? En als doping 'overal' is, hoe groot is de kans dat je zelf positief zou testen? Volgens dopingexpert Douwe De Boer is die redelijk groot. "De kans is aanzienlijk dat we via voedsel, medicijnen en misschien zelfs via drinkwater, allerlei stoffen binnenkrijgen die ook op de dopinglijst staan", zegt hij in 'Zijn er nog vragen?' Op Radio 1.

Via voeding, drinkwater en medicatie kunnen sporen van doping in je lichaam terechtkomen. "Het gaat om kleine hoeveelheden", benadrukt De Boer. "Die kunnen wel aangetoond worden, maar hebben geen schadelijk effect in het lichaam."

"Als we medicijnen innemen, komt dat vaak in onze urine terecht. Dat komt vervolgens in de riolen terecht, en zo uiteindelijk ook in het drinkwater", weet De Boer.

Dat sporen van doping ook in medicijnen en supplementen terug te vinden zijn, heeft volgens De Boer te maken met de inpakmachines in fabrieken. "Als er 1.000 soorten medicijnen zijn, zijn er geen 1.000 soorten machines die het verpakken. De medicijnen worden dus verpakt door dezelfde apparaten. Als ze de ene dag paracetamol, de andere dag een supplement en een derde dag nog iets anders verpakken, moet er gewisseld worden."

Het apparaat wordt tussen die beurten wel gereinigd. "Dat gebeurt volgens regels, maar de regels zeggen dat minimale vervuilingen toegestaan zijn. Dus dan kan er contaminatie ontstaan, ook in een paracetamoltablet."

"Er kan niet gegarandeerd worden dat er geen doping in zit. Als er op een supplement 'dopingvrij' staat, dan weet ik al dat het onzin is", zegt De Boer. "Enerzijds omdat de dopinglijst zo lang is dat er niet op alles gecontroleerd wordt, en anderzijds omdat ze niet als ondergrens van bepaling 0,000 hanteren."

Wordt er in de voedsel-, drinkwater- en geneesmiddelenindustrie dan niet streng genoeg gecontroleerd? "Het wordt veel gecontroleerd en volgt de regels van de autoriteiten, maar er zijn wel hoeveelheden van vervuiling toegestaan. Ze controleren of de grens van wat toegestaan is of niet wordt overschreden, maar die grens is veel hoger dan waar sporters last van hebben."

"Het probleem voor de sporters is dat er een zerotolerancebeleid geldt. Er mag helemaal geen spoortje in je lichaam zitten. Dat is juridisch zo bepaald", zegt De Boer. "Dan krijg je natuurlijk een ander verhaal. Ze krijgen er geen gezondheidsproblemen mee, maar wel problemen met de dopingcontroleurs."

Het wordt ingewikkeld als er in de periode voor een dopingcontrole wél bewust doping werd gebruikt. "Dat is op het moment van controle nauwelijks nog aan te tonen, maar sporen kunnen misschien wel wijzen op het eerdere gebruik van een aanzienlijke hoeveelheid waarmee je je sportprestaties kan verbeteren."

Hoe bewijs je dan je onschuld? "De sporters moeten dan met een goed, plausibel verhaal komen, mét getuigenverklaringen. Als dat zo is, nemen de dopingautoriteiten het in overweging."

Dat was ook het geval voor de nummer 1 tennisser van de wereld Jannik Sinner. Hij verklaarde positief te testen nadat een lid van zijn medisch team een snee in zijn vinger behandelde met daarin het verboden middel clostebol. Ondertussen heeft hij een akkoord met het Wereldantidopingagentschap gesloten en een schorsing van 3 maanden aanvaard.

"Sporters kunnen beschuldigd worden van dopinggebruik door een enorm kleine hoeveelheid." Daarom is De Boer is voorstander van het verhogen van de limieten. "Maar de sportautoriteiten denken daar vooralsnog anders over."