Elke consument die een nieuw product koopt bij een professionele handelaar, heeft gedurende 2 jaar recht op wettelijke garantie. Binnen die periode moet de verkoper een gebrek gratis verhelpen. Toch zijn er verschillende situaties waarin de wettelijke garantie niet geldt. Zo zullen verkopers vaak proberen te bewijzen dat de consument het product zelf stukmaakte.
Wanneer heb je géén recht op wettelijke garantie? "Verkoper beweert dat gsm krom staat door in mijn broekzak te zitten"
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
De wettelijke garantie geldt voor alle roerende consumptiegoederen. Van tv-toestellen over zaklampen en meubels tot zelfs kledij en boeken. Als consument ben je 2 jaar lang beschermd voor alle mogelijke gebreken die jouw product vertoont. Dat gebrek kan een defect zijn, zoals de stiksels van jouw nieuwe jeansbroek die al na de eerste wasbeurt loskomen.
Maar je kan ook een beroep doen op de wettelijke garantie bij niet-conformiteit. Dat wil zeggen: als het product dat je krijgt, niet overeenkomt met wat je bestelde. Een mixer die niet kan mixen bijvoorbeeld. Of een zetel die bij de levering 2 meter lang blijkt te zijn, in plaats van 1,80 meter.
Het scherm van mijn smartphone staat krom. De verkoper beweert dat dat mijn eigen schuld is omdat ik hem in mijn broekzak steek. Als dat al niet mag, dan klopt er toch iets niet?
Quentin, luisteraar 'WinWin'
Sommige gebreken zijn duidelijk. Een nieuwe cd-speler die na 3 maanden plots geen enkele cd meer afspeelt: die heeft duidelijk een defect dat onder de wettelijke garantie valt. De verkoper zal jouw product dan meestal zonder probleem herstellen of vervangen. Ingewikkelder wordt het als de verkoper beweert dat je het defect zelf hebt veroorzaakt. Zo bleek het scherm van de nieuwe smartphone van 'WinWin'-luisteraar Quentin uit Lauwe na een paar maanden gebogen te staan.
"Toen ik een nieuw beschermglaasje wilde laten aanbrengen op mijn scherm, zag de winkeluitbater dat mijn scherm krom staat. Volgens hem is dat een fabricagefout waarvoor de verkoper verantwoordelijk is. Maar die vindt dat ik het defect zelf heb veroorzaakt, door mijn gsm in mijn broekzak te steken. Als je een smartphone niet meer in je broekzak mag steken, dan klopt er toch iets niet?"
Schade zelf veroorzaakt? Geen garantie
Bewijzen dat je iets niet zelf hebt stukgemaakt, is moeilijk. Daarom is dat volgens de wet niet nodig. "De regels zijn zo opgesteld dat de consument binnen die 2 jaar nooit moet bewijzen dat het gebrek al van bij de start aanwezig was. De redenering wordt omgedraaid: de verkoper mag jouw wettelijke garantie alleen weigeren als hij kan bewijzen dat het defect door jouw schuld is ontstaan", vertelt consumentenombudsman Pieter-Jan De Koning.
Het zijn vaak moeilijke discussies van woord tegen woord. Vroeger kregen we de meeste klachten over elektronica, maar de laatste tijd krijgen we veel garantiedossiers over meubels
Pieter-Jan De Koning, consumentenombudsman
Een verkoper mag dus jouw wettelijke garantie weigeren als je de schade aan jouw product zelf hebt veroorzaakt. Wanneer je je smartphone laat vallen en het scherm is gebarsten, dan maak je geen aanspraak op de garantie. Dat is logisch. Maar over veel andere schadegevallen kan makkelijk een discussie ontstaan. Wat met waterschade in je gsm? Of met oorsmeer in je bluetooth oortjes?
De Consumentenombudsdienst probeert dan te bemiddelen tussen consumenten en verkopers. "Het zijn vaak moeilijke dossiers waarin het woord tegen woord is. Vroeger kregen we de meeste klachten over elektronica, maar de laatste tijd krijgen we veel garantiedossiers over meubels. We proberen samen tot een redelijke oplossing te komen. We zouden liever hebben dat het altijd lukt, maar dat kan helaas niet."
Als de bemiddeling van de Consumentenombudsdienst geen positief resultaat oplevert, kan je je wettelijke garantie enkel nog afdwingen via de rechtbank.
Wanneer heb je geen recht op de wettelijke garantie?
Je hebt de schade zelf veroorzaakt. Als het defect er is gekomen omdat je het product verkeerd hebt gebruikt, dan vervalt de garantie.
Normale slijtage valt ook niet onder de garantie.
Als je je product tijdens de garantietermijn laat behandelen door een ander bedrijf, kan het soms foutlopen. Een autoverkoper mag jou de garantie niet weigeren omdat je het onderhoud van de wagen niet bij hem laat uitvoeren. Maar als die andere garagist tijdens dat onderhoud een defect veroorzaakt dat onder de garantie valt, dan is die garagist verantwoordelijk voor de schade, en niet meer de verkoper.
Wanneer de verkoper failliet gaat, zal je in de praktijk geen beroep meer kunnen doen op de wettelijke garantie. Je kan wel controleren of de commerciële activiteit overgenomen wordt door een andere eigenaar. Soms neemt die ook de garantieverplichting mee over. Controleer ook of je eventueel nog gebruik kunt maken van de fabrieksgarantie. Die wordt verleend door de producent.
