In het rioolwater in Vlaanderen en Brussel zit 7 tot 11 keer meer ketamine dan 10 jaar geleden. Dat blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Antwerpen. Ketamine is een verdovingsmiddel dat al een tijdje in opmars is als illegale drug in het uitgaansleven.
In heel Vlaanderen en ook op weekdagen: 7 tot 11 keer meer ketamine in rioolwater dan 10 jaar geleden
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Het gebruik van ketamine is de voorbije 10 jaar toegenomen. En zelfs meer dan verwacht. Dat zegt doctoraatsonderzoeker Natan Van Wichelen (UAntwerpen).
"In sommige Vlaamse steden hebben we 7 tot 11 keer meer ketamine in het rioolwater gevonden dan in 2012. Dat bevestigt dat ketamine wint aan populariteit."
De UAntwerpen analyseerde daarvoor waterstalen van rioolwater op 26 locaties, verspreid over Vlaanderen en Brussel. Ze zochten specifiek naar menselijke afbraakproducten van ketamine, voornamelijk in urine. Om zeker te zijn dat ze enkel de ketamine maten die door mensen is geconsumeerd.
Wat is ketamine?
Ketamine wordt als verdovingsmiddel gebruikt in ziekenhuizen (en in de dierengeneeskunde). Maar het wordt ook gebruikt als illegale drug in het uitgaansleven, onder de naam 'ket', 'Special K', of 'Vitamin K'. Het wordt dan meestal gesnoven.
Naast verdoving en pijnstilling veroorzaakt ketamine ook hallucinaties. Het kan misselijkheid en psychoses veroorzaken en bij te hoge dosissen kan er ernstig zuurstoftekort ontstaan.
Op lange termijn kan ketamine leiden tot chronische blaasontstekingen, hersenbeschadiging en psychoses.
Bron: de druglijn
"Er werd al langer een stijging waargenomen van in beslag genomen ketamine en ziekenhuisopnames door overmatig ketaminegebruik. Daarom wilden we onderzoeken of die trend ook in het afvalwater zichtbaar was", zegt Van Wichelen. "Maar zulke grote stijgingen hadden we niet verwacht."
"Het grote voordeel aan afvalwater zit in het feit dat iedereen deelneemt aan ons onderzoek. Zo kunnen we een goed beeld schetsen van de consumptie van illegale substanties, zoals ketamine, wat moeilijker in kaart is te brengen via andere methoden."
Altijd en overal
Eerder onderzoek van het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) bij feestvierders toonde al aan dat ketamine in opmars is als illegale drug. Maar het gebruik van ketamine blijkt zelfs wijdverspreid, zegt Van Wichelen.
"De hoogste concentraties vonden we in de steden en in regio’s die tegen de Nederlandse grens liggen. Ook in de meer landelijke gebieden hebben we aanzienlijke hoeveelheden ketamine gevonden in het rioolwater. De perceptie dat drugs enkel in de grote steden worden gebruikt, klopt dus niet voor ketamine."
Ketamine wordt duidelijk ook buiten het feestmilieu gebruikt
Natan Van Wichelen, doctoraatsonderzoeker aan het Toxicologisch Centrum van UAntwerpen
Een andere verrassende conclusie is dat er niet alleen in het weekend veel ketamine werd gedetecteerd in het rioolwater. "We hebben ook op weekdagen echt wel grote hoeveelheden ketamine teruggevonden", zegt Van Wichelen.
"Ketamine is zeker een partydrug, maar het is meer dan dat. De consumptie doorheen het jaar is relatief stabiel, terwijl we bij andere drugs enorme pieken zien tijdens feestdagen of in de festivalperiodes en daarna verdwijnen ze weer. Voor ketamine kunnen we echt spreken van een gebruik binnen én buiten het feestmilieu."
De rioolwaterstalen werden tussen 2020 en 2023 afgenomen in de waterzuiveringscentra van Oostende, Brugge, Roeselare, Harelbeke, Menen, Gent, Destelbergen, Aalst, Liedekerke, Sint-Niklaas, Antwerpen-Zuid, Aartselaar, Deurne, Antwerpen-Noord, Turnhout, Mechelen-Noord, Dendermonde, Grimbergen, Leuven, Brussel-Noord, Brussel-Zuid, Beersel, Tessenderlo, Houthalen, Genk en Hasselt.
Het onderzoek werd gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift 'Water Research '.
Bekijk: Ketaminegebruikers getuigen hoe de drugs hun lichaam kapot maakt: "Voelt alsof je glas uitplast"
