IN KAART - Verschillen tussen nettarieven blijven groot in Vlaanderen: "West-Vlaming betaalt meer dan Limburger"

De gemiddelde energiefactuur in Vlaanderen kan fors variëren per provincie. Die verschillen zijn voor een groot deel een gevolg van de distributienettarieven.

Distributienettarieven zijn de kosten voor het transport en de verdeling van elektriciteit en aardgas naar woningen of bedrijven. De tarieven worden bepaald door de netbeheerder en zijn afhankelijk van infrastructuurkosten, onderhoud en investeringen.

"De prijsstijgingen komen vooral door de hogere kosten voor het verplaatsen van elektriciteit, waarbij de tarieven voor het hoogspanningsnet, beheerd door Elia, met 80 procent stijgen", verklaart Barbara Janssens, woordvoerder van de Vlaamse Nutsregulator. "Daarnaast leiden extra investeringen en hogere rentetarieven tot bijkomende kosten in het elektriciteitsnet." 

Deze nettarieven vormen een belangrijk onderdeel van je totale energiefactuur, naast de energiekosten en diverse heffingen, zoals btw. De uiteindelijke factuur hangt dus af van je netbeheerder in jouw provincie, jouw eigen verbruik, jouw contract én jouw energieleverancier. 

Die kosten zijn dus vooral regiogebonden. "We hebben in Vlaanderen verschillende distributienetbeheerders, die elk een bepaald gebied van Vlaanderen afdekken", verduidelijkt Björn Verdoodt, woordvoerder van Fluvius.

"Je betaalt op je energiefactuur, via die nettarieven, ook steeds enkel het bedrag dat gebruikt wordt voor het aanleggen en het onderhouden van de energienetten in jouw regio. Daardoor ontstaan er natuurlijk verschillen, maar die verschillen worden jaar na jaar wel kleiner tussen de verschillende gebieden."

Opvallend is dat inwoners van West-Vlaanderen - met netbeheerder Fluvius West - de hoogste tarieven betalen (537,97 euro voor elektriciteit en 280,29 euro voor aardgas, op jaarbasis), terwijl Fluvius Midden-Vlaanderen het goedkoopst is voor elektriciteit (436,27 euro) en Fluvius Antwerpen de laagste aardgaskosten heeft (242,08 euro).

Volgens een onderzoek van Testaankoop in 2020 kunnen nettarieven zelfs in dezelfde straat sterk variëren. Dit komt doordat elke distributienetbeheerder zijn eigen tarieven hanteert. "Elke gemeente behoort tot een bepaald netgebied, en dat bepaalt hoeveel je betaalt. In sommige gebieden liggen de tarieven een pak hoger dan in andere. Soms kan zelfs de ene kant van een straat meer betalen dan de andere kant", legt Laura Clays van Testaankoop uit. 

Maar Limburg valt volledig onder dezelfde netbeheerder, namelijk Fluvius Limburg, waar de nettarieven in de middenmoot zitten: 477,16 euro per jaar voor elektriciteit en 248,67 euro voor aardgas. Ondanks deze uniformiteit hangt het reële bedrag op elke factuur telkens af van de individuele verbruikssituatie.

En die prijzen zullen nog verder stijgen. De Vlaamse Nutsregulator - tot vorig jaar nog bekend als de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) - kondigt zelf ook aan dat de nettarieven voor elektriciteit en aardgas dit jaar nog zullen toenemen.

Volgens Laura Clays, woordvoerder van consumentenorganisatie Testaankoop, is dat grotendeels te wijten aan - noodzakelijke - investeringen in het elektriciteitsnet. "De netbeheerders moeten fors investeren in de modernisering en versterking van ons elektriciteitsnet. We verbruiken met z’n allen steeds meer elektriciteit, en het net moet dat aankunnen. Die investeringen brengen kosten met zich mee, die deels worden doorgerekend aan de consument."

Daarnaast speelt bijvoorbeeld de uitrol van de digitale meters een rol. "Voor de consument lijkt die gratis, maar er schuilt uiteraard een kost achter, die via de nettarieven wordt verrekend," verduidelijkt Clays.

Testaankoop erkent dat investeringen in het net nodig zijn, maar maakt zich zorgen over de impact op de elektriciteitsfactuur. "We evolueren naar een maatschappij waarin we meer elektriciteit verbruiken, bijvoorbeeld voor verwarming en elektrisch rijden. Maar dat mag er niet toe leiden dat de factuur, die nu al hoog is, nog verder oploopt."

Daarom pleit Testaankoop voor een verlaging van de taksen op elektriciteit. "Niet alleen wij, maar ook FEBEG, de Federatie van Belgische Elektriciteits- en Gasbedrijven, vragen dat de federale en gewestelijke ministers van Energie dit onder de loep nemen."

Volgens Testaankoop betalen gezinnen tot 20 keer meer aan netvergoedingen, taksen en heffingen dan grote bedrijven. Daarom wil de organisatie een eerlijkere verdeling van de kosten en een uniform nettarief.