Antwerpse wijk rond Free Clinic moedeloos na dodelijke steekpartij: "Dagelijks vechtpartijen, uitwerpselen en spuiten op straat"

Een dag na de feiten liggen er nog groene handschoenen van de verpleegkundigen die de man hebben geholpen na de steekpartij. Een stille getuige van het drama dat er zich gisteren heeft afgespeeld. 

De dader van de dodelijke steekpartij is ondertussen opgepakt. Ook een andere man die aanwezig was bij de feiten, is opgepakt. Verschillende bronnen zeggen dat de dader en het slachtoffer bezoekers van Free Clinic zijn met een drugsproblematiek. Bij Free Clinic krijgen mensen met een drugsverslaving hulp en begeleiding.

Veel mensen in de buurt willen hun naam niet in een artikel zien verschijnen. Maar hun reacties liggen allemaal in dezelfde lijn. "Er zijn dagelijks vechtpartijen en de junkies vallen mensen lastig of bedelen op straat. Je vindt ook uitwerpselen en spuiten in de straten rond de Free Clinic."

In een kleine berm tussen Free Clinic en een tankstation zien we zelf de spuiten en andere attributen voor drugsgebruik liggen. "Ze komen spuiten achter die aanhangwagen en de opslagplek voor gasflessen", zegt iemand die er dagelijks passeert. "Ze gaan daarachter zitten en zetten dan een spuit in de arm. Werknemers van de Free Clinic komen het dan om de zoveel tijd opruimen."

Tino Ruyters van Free Clinic betreurt het incident. "Onze gedachten gaan uit naar de familie van het slachtoffer." Verder wil hij weinig kwijt over de betrokkenen. Hij bevestigt ook niet of ze bezoekers zijn van de kliniek en verwijst voor verdere communicatie naar de stad.

Het is een gevoelig thema, maar dat er overlast is, is duidelijk. Ruyters benadrukt wel dat een derde van de druggebruikers die ze helpen, terug op een beter pad geraken. Daar wordt zelden over bericht, klinkt het. "Die mensen leveren daar goed werk, ik zou het niet kunnen want het lijkt me uitzichtloos", zegt een buurtbewoonster die er al jaren woont.

Een soortgelijke reactie komt van de uitbaatster van de winkel voor inlijstingen tegenover de kliniek. "Ik woon hier al 60 jaar. Sinds de Free Clinic is het hier serieus achteruit gegaan. De junkies slapen hier in de portiek en spuiten voor mijn deur. Ze gooien hun gebruikte spuiten in het keldergat." 

"Hier wordt elke dag gevochten en er is een heel hoge concentratie van mensen die niets te verliezen hebben", zegt Flore Wouters die in een zijstraat woont. Op zo'n 2 jaar tijd zag ze al heel wat. "Ik heb de indruk dat er hier straffeloosheid heerst. De mensen gaan hier op straat naar het toilet en spuiten voor de deur en dat kan zomaar."

De politie doet volgens haar niet genoeg. "Eergisteren zat er een junkie bij ons binnen in huis. Ik had foto's van de man gemaakt en had het aan de politie gemeld, maar toen was de junkie weg. De politie zei bij de melding aan de telefoon doodleuk: 'En wat verwacht u dat wij nu doen mevrouw?'" 

Wat haar vriend meemaakte, illustreert de problematiek ook goed. "Hij was op weg naar de kruidenier om iets te kopen. Plots ziet hij onderweg een junkie een passant van een fiets trekken en bedreigen met een afgebroken glazen flesje." De vriend van Flore belde de politie en die kwam ter plaatse.

"Toen mijn vriend de kruidenier uitstapte, zag hij tot zijn grote verbazing dat de junkie op het muurtje voor de tramhalte zat met het glazen flesje in de hand. De politie had de man niet meegenomen. Ik was helemaal geshockeerd toen ik het hoorde."

Waarnemend burgemeester Koen Kennis (N-VA) verwijst door naar politie en parket in verband met de dodelijke steekpartij in de Schijnpoortweg.

Op de commissie van afgelopen maandag, enkele dagen voor de dodelijke steekpartij dus, heeft hij wel toelichting gegeven over de problematiek rond Free Clinic. "De stad investeert elk jaar ruim 7 miljoen euro in drugspreventie en -curatie", laat de woordvoerder van Kennis weten. "Dat is bijzonder veel – zeker omdat deze bevoegdheden niet stedelijk, maar Vlaams zijn. De stad doet dus meer dan haar verantwoordelijkheden opnemen." 

Er moeten meer plaatsen komen binnen de hulpverlening voor drugsverslaafden, aldus Kennis, omdat de voorbije jaren meer mensen de weg vonden naar de hulpverlening. Op de vraag of er een betere spreiding kan komen van de hulpverleningscentra, antwoordde Kennis dat de inloopcentra, zorgverleningsplaatsen en de nachtopvang nu al verspreid liggen in de stad. 

"De locatie aan Schijnpoort als inloopcentrum voor problematisch verslaafden is op het eerste zicht logisch omdat een aanzienlijk deel van de doelgroep nu eenmaal in deze buurt verblijft en woont", zegt Kennis. "Een inloopcentrum op wandelafstand is voor hen vaak de enige bereikbare plaats. Idealiter bevinden dergelijke centra zich precies daar waar de noden het grootst zijn."

Kennis verwees ook naar de Vlaamse regering, die in haar regeerakkoord de intentie had geuit om extra initiatieven te voorzien. "We moeten afwachten hoe de Vlaamse regering haar initiatieven concreet zal vertalen en welke middelen ze hier precies voor vrijmaakt. Daar hebben we vandaag nog onvoldoende zicht op." 

Maandagavond komt de kwestie op de gemeenteraad. Dan legt Els van Doesburg (N-VA) de eed af als nieuwe waarnemende burgemeester van Antwerpen en zal zij antwoorden op de vragen in dit dossier.