De geschorste Zuid-Koreaanse president Yoon Suk-yeol is voor de strafrechtbank in Seoel verschenen. Hij wordt ervan beschuldigd een opstand te hebben geleid. Eind vorig jaar riep Yoon de militaire noodtoestand uit om het parlement aan de kant te schuiven. Parlementsleden en demonstranten verzetten zich toen.
Proces tegen geschorste Zuid-Koreaanse president Yoon van start
Yoon is de eerste Zuid-Koreaanse president ooit die terechtstaat in een strafrechtelijk proces. Voor de beschuldigingen heeft hij geen presidentiële immuniteit en hij riskeert een levenslange celstraf of zelfs de doodstraf. Tot die laatste veroordeling komt het zelden in Zuid-Korea en ook executies zijn verleden tijd.
Buiten de rechtbank protesteerden aanhangers van Yoon tegen de zaak en eisten ze dat hij wordt vrijgelaten. Deze week was er ook protest van tegenstanders. De geschorste president zit al meer dan een maand in voorlopige hechtenis na zijn arrestatie in januari.
Legerhelikopter op dak parlement
Begin december riep Yoon de militaire noodtoestand of krijgswet uit. Daarmee wou hij het parlement verzwakken en zijn eigen macht uitbreiden. In een opvallende tv-toespraak kondigde hij zijn beslissing aan. "Ik zal pro-Noord-Koreaanse krachten uitroeien en de constitutioneel-democratische orde beschermen", sprak hij. Het was het begin van een politieke crisis in Zuid-Korea.
De militaire noodtoestand gaf ook het leger toestemming om mee de controle over het land in handen te nemen. Het leverde onvoorstelbare beelden op, waarbij soldaten met een helikopter op het parlement landden en parlementsleden beletten om het parlement binnen te gaan.
Enkele parlementsleden klommen over hekken om toch hun stem uit te brengen tegen de krijgswet. Hoewel het parlement die unaniem ophief, wou het leger niet wijken. Duizenden demonstranten waren intussen op straat gekomen om op te roepen tot het ontslag van Yoon. Dezelfde nacht trok de president de noodtoestand toch in.
Yoon verzet zich tegen arrestatie
Yoon kon na zijn forse ingreep niet langer aanblijven als president. Het parlement schorste hem midden december en zette een afzettingsprocedure in gang. Daarnaast mondde een strafrechtelijk onderzoek uit in een arrestatiebevel voor het leiden van een opstand. De president hield zich wekenlang in het presidentieel paleis schuil, waar bussen de toegang blokkeerden.
Het lukte de politie eerst niet om hem te arresteren. Bij een tweede poging dagen nadien, probeerde een aanzienlijke politiemacht het gebouw binnen te dringen. Duizenden aanhangers stonden in de weg, maar agenten konden Yoon toch meenemen. Sindsdien wordt hij vastgehouden in een detentiecentrum in de hoofdstad.
Strafzaak en afzettingsprocedure
Tijdens de eerste hoorzitting van het strafproces beweerden de advocaten van Yoon dat hij "niet de intentie had om het land te verlammen". De verdediging heeft het over een illegaal onderzoek tegen de geschorste president. Op een volgende hoorzitting is het nog wachten tot 24 maart. De advocaten van Yoon vragen zijn voorlopige vrijlating, maar het is nog onzeker wanneer de rechter zich daarover uitspreekt.
Intussen buigt het grondwettelijk hof zich over de afzettingsprocedure tegen Yoon, die het parlement had verzocht. Die zaak zou binnenkort tot een conclusie moeten komen. Als de uitspraak van het hof de afzetting van Yoon beveelt, dan heeft Zuid-Korea 60 dagen tijd om verkiezingen te organiseren.
