5 Oscars voor 'Assepoester'-verhaal met een sekswerkertwist 'Anora', Belgische coproductie 'Flow' wint beste animatiefilm

'Anora' is een Amerikaanse romantische komedie-dramafilm. De film vertelt het verhaal van Anora 'Ani' Mikheeva, een 23-jarige sekswerker die impulsief trouwt met Vanya Zakharov, de zoon van een Russische oligarch. Hun stormachtige romance wordt op de proef gesteld wanneer Vanya's ouders proberen het huwelijk nietig te verklaren en hem terug naar Rusland te halen.

Hoewel de film lovende recensies krijgt, is het een verrassing dat de film de Oscar wint voor beste film. Verwacht werd dat favoriet 'The brutalist' met de prijs naar huis zou gaan, maar het heeft niet mogen zijn.

'Anora' verzilvert met dit beeldje officieel 5 van de 6 Oscarnominaties en is zo de winnaar van de avond. "We maakten deze film voor 6 miljoen dollar met zo'n 40 crewleden", zegt producer Alex Coco. "We hebben meer onafhankelijke films nodig. Dit beeld is daar het bewijs van."

"Ik weet niet hoe dit echt kan zijn", voegt producer Samantha Quan toe. "Dit is onmogelijk en ongelooflijk. We hebben deze film met weinig geld, maar met heel veel hart gemaakt. Aan alle dromers en jonge filmmakers: vertel de verhalen die je wilt vertellen. Vertel de verhalen die jou in beroering brengen. Ik beloof jullie dat jullie er geen spijt van zullen hebben."

Nadat Timothée Chalamet vorige week met de SAG Award voor beste acteur aan de haal was gegaan, was het spannend afwachten wie uiteindelijk met de Oscar in die categorie naar huis zou gaan. Vooral omdat er voor zowel Adrien Brody als voor Chalamet een record van afhing: mocht Chalamet de prijs in de wacht hebben gesleept, zou hij de jongste winnaar zijn van een Oscar voor beste mannelijke hoofdrol. Een record dat op naam van Brody stond en nu dus ook blijft.

Brody won 22 jaar geleden namelijk zijn eerste Oscar voor beste hoofdrolspeler, voor zijn rol in het Holocaustdrama 'The pianist'. Op 29-jarige leeftijd maakte dat hem de jongste man die ooit in die categorie won.

Brody speelt in 'The brutalist", een film van 3,5 uur, een fictieve Hongaarse Joodse immigrant die na de Tweede Wereldoorlog Europa ontvlucht om de Amerikaanse droom na te jagen en een revolutionaire architect te worden. "Ik ben hier om oorlogstrauma te vertegenwoordigen", zegt Brody in zijn speech. "Ik bid voor een gelukkigere en meer inclusieve wereld. Als het verleden ons iets leert, is het om haat niet te laten passeren."

Een verrassing van formaat: niet Demi Moore ('The substance'), maar de jonge Mikey Madison gaat met de Oscar naar huis. "Wow, dit is surreëel", spreekt een geëmotioneerde Madison de zaal toe. "Vergeef mij, ik ben nerveus. Ik ga mijn speech van mijn blad aflezen."

"Ik ben opgegroeid in Los Angeles, maar Hollywood voelde altijd ver weg", zegt Madison, die sekswerker Anora 'Ani' Mikheeva speelt. "Het is ongelooflijk om in deze ruimte te zijn."

Naast een bedankje aan haar cast, crew, familie en de organisatie, bedankt ze ook de "sekswerkersgemeenschap". "Ik steun jullie en zal dat blijven doen. Het was een eer en een hoogtepunt om vrouwen uit die gemeenschap te mogen ontmoeten."

Kieran Culkin heeft naast zijn eerste nominatie ook meteen zijn eerste overwinning binnen. Onverwacht is zijn Oscarwin niet. De acteur won eerder al een Golden Globe en SAG Award voor zijn vertolking van Benji Kaplan in 'A real pain'. De film gaat over 2 neven die op een Joodse erfgoedtour door Polen gaan om hun familiegeschiedenis te verkennen, waarbij oude spanningen tussen hen weer oplaaien.

"Dit is zot", begint hij zijn speech. "Ik heb geen idee hoe ik hier ben geraakt. Ik heb mijn hele leven geacteerd. Ik dacht niet dat dit op mijn pad lag. Jesse Eisenberg (regisseur, schrijver van en hoofdrolspeler in de film, red.), bedankt voor deze film. Geniet er nu dus van."

In zijn dankwoord aan zijn vrouw Jazz haalt Culkin een anekdote aan waar de zaal hartelijk mee lacht. "Ik zei tegen Jazz dat ik 3 kinderen wilde. Zij zei toen dat ze me een 3e kind zou geven als ik een Emmy won. Toen ik vorig jaar een Emmy won, zei ik dat ik eigenlijk 4 kinderen wilde. Weet je nog wat je toen zei, Jazz? Ze zei dat ze mij 4 kinderen zou geven als ik een Oscar zou winnen. Hier zijn we dan. Laten we aan die kinderen beginnen!"

"Mami, mami", roept winnares Zoe Saldana in tranen, terwijl ze zwaait naar haar moeder in de zaal. "Mijn familie is hier. Al het dappere en goede dat ik ooit heb gedaan, heb ik te danken aan mijn moeder, vader en zussen."

"Mijn oma kwam naar dit land in 1961. Ik ben het trotse kind van immigranten. Ik ben de eerste Amerikaan met Dominicaanse roots die een Oscar wint en ik weet dat ik niet de laatste ben. Ik heb deze Oscar gekregen voor een rol waarvoor ik in het Spaans mocht zingen en praten. Mocht mijn oma nog leven, zou ze verrukt zijn. Muchas gracias."

Saldana haalt met haar overwinning 1 van de 2 Oscars voor 'Emilia Pérez' binnen. In de film speelt ze Rita Mora Castro, een advocate die werkt bij een advocatenkantoor dat geneigd is om de naam van criminelen te zuiveren. Om uit de problemen te komen, helpt ze een kartelbaas failliet te gaan, zodat die eindelijk de vrouw kan worden waarvan die altijd al heeft gedroomd. De film ging gebukt onder heel wat kritiek, voornamelijk door de controverse rond hoofdrolspeelster Karla Sofía Gascón.

Regisseur Sean Baker heeft veel tijd gespendeerd op het podium. Hij schrijft geschiedenis als de eerste persoon die 4 Oscars wint voor 1 film. De Oscar voor beste regisseur werd uitgereikt door een opgewekte Quentin Tarantino, die 'Anora'-hoofdrolspeelster Mikey Madison in 2019 had gecast in zijn film 'Once upon a time in Hollywood'.

'Quentin, als je Mikey niet had gecast in je film, zou er geen 'Anora' zijn", zegt Baker in het begin van zijn speech. De regisseur maakt gebruik van zijn tijd op het podium om mensen aan te moedigen films te kijken in de bioscoop.

"Een film kijken in de cinema is een ervaring. Je kan samen wenen, samen lachen, samen roepen uit angst en zelfs samen een oorverdovende stilte delen. In een tijd waarin de wereld erg verdeeld kan aanvoelen, is dat belangrijker dan ooit. Het is een gemeenschappelijke ervaring die je thuis gewoon niet krijgt. Laten we de grote traditie van de filmervaring levend en wel houden."

Geen Oscar voor 'Flow' of 'Emilia Pérez' in deze categorie, maar voor 'I'm still here'. Het is de eerste keer dat een Braziliaanse film genomineerd wordt voor beste film (en dan ook nog eens wint). "Ik ben vereerd om dit te ontvangen", zegt regisseur Walter Salles. "Deze award is voor Eunice Paiva, een vrouw die na verlies in een autoritair regime besloten heeft niet op te geven."

De film volgt de familie Paiva tijdens de militaire regering van de jaren 70 in Brazilië. Vader Rubens is een voormalige politicus die zich verzette tegen het regime. Zoals honderden andere ‘desaparecidos’ van het regime, wordt Rubens bij een inval thuis opgepakt en verdwijnt hij.  

Moeder Eunice, gespeeld door Fernanda Torres, is de centrale figuur van de film. We zien haar evolueren van een huisvrouw tot een activiste, die strijdt voor de rechten van haar man, en die van de duizenden andere onschuldige verdwenen burgers en hun families.

'El mal' wint naar verwachting de Oscar voor beste nummer. 'Emilia Pérez' haalt zo de 2e en laatste Oscar van de avond binnen. Songwriters Clément Ducol en Camille nemen de Oscar in ontvangst. "We schreven 'El Mal' als een lied om corruptie aan de kaak te stellen", klinkt het. "We hopen dat het benadrukt welke rol muziek en kunst kunnen spelen en blijven spelen, als een kracht voor vooruitgang in de wereld."

Ducol bedankt Zoe Saldaña en Karla Sofía Gascón, die het nummer hebben gebracht in de film, voor "het tot leven brengen van het lied".

Het beeldje voor beste animatiefilm ging niet naar een grote speler zoals Pixar of DreamWorks, maar naar 'Flow', de Lets-Frans-Belgische coproductie. De film won eerder ook al een Golden Globe.

Het is de 3e animatiefilm die genomineerd wordt voor internationale film. Het is daarnaast de 2e animatiefilm die tegelijkertijd genomineerd is in beide categorieën. "Dit is ook de eerste keer dat een film uit Letland genomineerd wordt", zegt maker Gints Zilbalodis, die naast de Academy en zijn ouders, ook zijn katten bedankt. "Dit betekent heel veel voor ons. Ik ben echt ontroerd door hoe de film ontvangen is."

'Flow' is een film over een schattig katje in een wereld die overspoeld is door water. Er is geen mens te zien. Op een kleine boot moet hij niet alleen zijn waterangst bedwingen, maar ook leren samenleven en samenwerken met andere dieren die de tsunami overleefd hebben.  De film is deels gemaakt in de Brusselse Take Five studio’s en is dus een Belgische coproductie. De overwinning van 'Flow' is dan wel voor Letland, maar ook ons land mag trots zijn.

De Oscar voor beste documentaire gaat niet naar het Belgische 'Soundtrack to a coup d'état', maar naar 'No other land'. De documentaire toont de vriendschap tussen de Palestijnse activist Basel Adra en de Israëlische journalist Yuval Abraham. Adra vecht al jaren tegen de verdrijving van zijn gemeenschap op de Westelijke Jordaanoever. Abraham steunt hem in zijn strijd. De 2 filmen al jaren de vernietiging van huizen, een waterput en een school door het Israëlische leger.

"Twee maanden geleden werd ik vader", zegt Adra. "Mijn hoop voor haar is dat ze niet hetzelfde leven moet leiden dat ik nu leid, een leven in angst. 'No other land' toont de harde realiteit die al tientallen jaren geldt. We roepen op om de onrechtvaardigheid en de etnische zuivering van Palestijnen te stoppen."

"We maakten deze documentaire met Palestijnen en Israëli omdat onze stemmen samen sterker zijn", voegt Abraham toe. "We zien elkaar: de vreselijke vernieling van Gaza moet stoppen en de Israëlische gijzelaars moeten vrijgelaten worden."

"Wanneer ik naar Adra kijk, zie ik mijn broer. Maar we zijn niet gelijk. We leven in een maatschappij waar ik vrij ben en Adra onder militair recht leeft."

Ook in deze categorie grijpen de Belgen naast de overwinning. De Oscar voor beste korte animatiefilm gaat niet naar 'Beautiful men' van de Aalsterse Nicolas Keppens, maar naar 'In the shadow of the cypress'. De Iraanse kortfilm vertelt het verhaal van een voormalige kapitein die lijdt aan een posttraumatische stressstoornis.

Geen Belgische Oscars helaas. Toch heeft ons land een rol gespeeld in 2 producties die wél een Oscar in de wacht hebben kunnen slepen. Zowel voor de Letse animatiefilm 'Flow' als de Nederlandse kortfilm 'I'm not a robot' werd samengewerkt met een Belgisch productiehuis.