"We hebben veiligheid te lang uitbesteed aan de Amerikanen." Frederik Vansina, Chef Defensie bij het Belgische leger, is duidelijk: Europa moet dringend sterker worden op militair vlak. We moeten volgens de legerbaas de "imperialistische droom" van de Russische president reëel nemen. "Vroeg of laat moet er weer dialoog komen, maar zolang de wapens spreken, moeten wij zorgen dat we sterker staan."
"De enige taal die Poetin begrijpt, is harde militaire macht", Belgische legerchef pleit voor sterker Europa
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
"Het is vernederend te constateren dat er over de veiligheid in Europa wordt gesproken zonder Europeanen", zet legerbaas Frederik Vansina meteen de puntjes op de i in De Ochtend op Radio 1. Hij refereert aan de gesprekken tussen Rusland en de VS over de oorlog in Oekraïne.
"We kunnen het initiatief van (de Franse, red.) president Macron alleen maar toejuichen dat hij een aantal mensen probeert te verzamelen. Europa moet voor zijn eigen veiligheid gaan zorgen en dat is dringend. We hebben veiligheid te lang uitbesteed aan de Amerikanen."
Belgische chef Defensie: "Veiligheidsgesprekken zonder Europa zijn vernederend"
In eerste instantie pleit Vansina voor sterkere nationale legers. "Een Europees leger is een halte te ver, daar is Europa nog niet klaar voor." Hij staat wel open voor strategische samenwerkingen op Europees vlak. De Belgische en Nederlandse marine werken bijvoorbeeld al nauw samen en er is ook al een strategische samenwerking met Frankrijk voor onze landvoertuigen.
De "imperialistische droom" van Vladimir Poetin
Het doel van het versterken van de Europese militaire macht? "Potentiële agressoren afschrikken." Vansina kijkt dan vooral richting Rusland dat op dit moment een oorlog uitvecht in Oekraïne. "De enige taal die Poetin begrijpt is harde militaire macht."
De dreiging dat de Russische president verder wil gaan dan Oekraïne is volgens Vansina zeer reëel. "Voor Poetin was het uiteenvallen van de Sovjet-Unie een ramp. Hij zegt duidelijk dat hij nog steeds die imperialistische droom wil waarmaken."
Wanneer Rusland naar de oorlog gaat, wordt alles compleet verwoest. En dan nog een tweede keer, gewoon om zeker te zijn
Chef Defensie Frederik Vansina
"Het Russische leger in Oekraïne telt vandaag zo'n 600.000 manschappen. Poetin zegt dat hij naar 1,5 miljoen wil gaan. De Russische economie is inmiddels ook volledig veranderd in een oorlogseconomie. De vraag is: wat wil hij daarmee doen?"
De Russische oorlogstactiek is volgens Vansina overigens nog niet veranderd sinds de Tweede Wereldoorlog. "In het Westen werken we op een heel gecontroleerde manier. Wij schakelen uit wat we moeten uitschakelen. Wanneer Rusland naar de oorlog gaat, wordt alles compleet verwoest. En dan nog een tweede keer, gewoon om zeker te zijn."
'Boots on the ground' in Oekraïne?
Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) vindt het vanzelfsprekend dat ook België troepen naar Oekraïne zal sturen wanneer er een vredesakkoord komt met Rusland. "Zo'n akkoord moet gehandhaafd worden door een internationale troepenmacht en België zal zijn deel moeten doen", zei hij daarover vorige maand al in De Zevende Dag.
Vansina blijft iets meer op de vlakte wanneer hij de vraag krijgt over Belgische 'boots on the ground' in Oekraïne. "Zover zijn we nog niet. Er moet eerst een vredesakkoord komen." Hij benadrukt wel dat België in staat is om hulp te bieden, indien nodig. "België heeft heel competente troepen, zowel te land, ter zee als in de lucht. Maar dat zal allemaal moeten bepaald worden eens dat vredesakkoord er is."
De centrale vraag bij zo'n vredesakkoord is volgens de legerchef: "Hoe gaan we de Russen ervan weerhouden om Oekraïne binnen een paar jaar opnieuw binnen te vallen?" Dat brengt hem meteen terug bij zijn eerder pleidooi. "Afschrikking."
NAVO-norm tegen 2029? "Dat is veel te laat"
Een sterker leger kost natuurlijk geld. De nieuwe federale regering beseft de 'sense of urgency' volgens Vansina wel, en de legerchef is blij dat er bijkomend wordt geïnvesteerd in defensie, maar het mag van hem allemaal wat sneller.
In het regeerakkoord staat dat België tegen 2029 de NAVO-norm van 2 procent van het bbp wil halen. "Dat is veel te laat", klinkt het bij de Chef Defensie. Ook Kaja Kallas, hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, riep België gisteren op om de gemaakte belofte na 10 jaar eindelijk na te komen.
"Dit gaat niet alleen over België", benadrukt Vansina. "Iedereen in Europa beseft dat het nu even tijd is om een paar tandjes bij te steken voor de veiligheid van onze eigen mensen."
Bekijk: "België is geen betrouwbare partner"
1 jaar vrijwillige legerdienst
"We bestuderen op dit moment een vrijwillig dienstjaar", antwoordt de legerchef op een vraag van een Radio 1-luisteraar die zich afvraagt of de dienstplicht in België opnieuw zal worden ingevoerd.
België kijkt daarvoor richting Nederland waar een gelijkaardig systeem al bestaat. "Maar het zou dus zeker op vrijwillige basis zijn, en het zou ook geleidelijk ingevoerd worden. Want we moeten dat ook kunnen absorberen als organisatie."
Volgens Vansina is er trouwens "veel vraag vanuit de jongeren om iets te kunnen doen". Hij ziet heel wat mogelijkheden om bepaalde expertise in te zetten, onder meer op de cyberafdeling van het leger of bij het besturen van drones.
