"Hij is vastberaden en zelfverzekerd. De verovering van de stad Goma is lang niet het verhoopte einde van de opmars." Dat concludeert Afrika-correspondent voor NOS Elles van Gelder na een ontmoeting met Corneille Nangaa, de politieke leider van de M23-rebellen. De afgelopen weken veroverden de rebellen verschillende belangrijke steden in Oost-Congo, maar het einddoel van de rebellen blijft naar eigen zeggen de Congolese hoofdstad Kinshasa.
Afrikacorrespondent Elles van Gelder sprak met leider M23-rebellen: "Militair uniform ingeruild voor maatpak"
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Van rebellenleider tot legitieme leider, het is de rol die Corneille Nangaa zichzelf heeft toebedeeld. Vorige week nam hij zijn intrek in het kantoor van de voormalige gouverneur van Bukavu, die enkele dagen eerder door de rebellen van M23 de stad werd uitgejaagd. Al blijkt het gouverneursgebouw niet voldoende: Corneille Nangaa heeft het op het presidentieel paleis in Kinshasa gemunt.
Vastberaden en ambitieus
Afrika-correspondent voor NOS Elles van Gelder kon de man spreken. Ze ontmoet hem in het Serena Hotel, 1 van de duurste hotels in de stad Goma. Zijn militair uniform heeft hij voorlopig in de kast laten hangen, wel draagt hij nu een maatpak. "Hij wil laten zien dat hij een legitieme leider is", vertelt Van Gelder in De ochtend op Radio 1.
Nangaa is zelfzeker en vastberaden. "Dat is niet vreemd, want hij heeft zo snel een opmars kunnen maken", vertelt ze. "Hij zegt dat hij dit al heel lang heeft gepland en hij houdt er ook aan vast dat de opmars tot Kinshasa gaat. 'Dit is nog niet het einde', heeft hij gezegd."
Ook de nieuwe burgemeester van de stad Goma, die pas door de M23-rebellen werd aangesteld, wil doen uitschijnen dat er een nieuwe wind door Oost-Congo waait. Hij dook de afgelopen dagen in de straten van Goma op met een borstel in de hand, vertelt Van Gelder.
"Hij was er de straten aan het schoonvegen, samen met heel wat soldaten. Hij vertelde dat hij veiligheid en vrede wil brengen. Veel mensen hielpen hem met schoonvegen, al kun je natuurlijk niet anders als er soldaten meelopen."
Onder de bevolking overheerst vooral angst voor de toekomst, klinkt het. "Voorheen zeiden veel burgers: 'We willen M23 niet, we zijn tegen hen.' Dat hoor je nu niet meer, en al zeker niet op straat. Er is een grote angst voor wat komt: mensen weten niet waar ze aan toe zijn met de nieuwe machthebbers. Bovendien is er ook nog steeds veel geweld, want er zijn veel wapens in omloop."
Waar gaat dit over?
De M23-rebellen, die gesteund worden door Rwanda, hebben meer dan 2 weken geleden de Congolese miljoenenstad Goma ingenomen, in de provincie Noord-Kivu. Ze zijn daarna verder opgerukt in de provincie Zuid-Kivu.
Vrijdag kregen ze de luchthaven van Kavumu onder controle. Van daaruit konden ze vrij makkelijk oprukken naar Bukavu zelf. Dat is de hoofdstad van Zuid-Kivu en na Goma de belangrijkste stad in de regio. Ze kregen de stad zondag volledig in handen.
Terwijl de burgemeester met de bezem door de straten van Goma trekt, hebben honderdduizenden vluchtelingen in kampen aan de rand van de stad het bevel gekregen om te vertrekken. Ze moeten terug naar huis, alleen blijft daar in vele gevallen niet veel meer van over.
"We hebben mensen gevolgd die naar huis zijn teruggekeerd en wiens huis van planken helemaal kapotgebombardeerd is." Met andere woorden, mensen moeten het plastieken zeiltje van een vluchtelingenkamp inruilen voor een nieuw zeil op de plaats waar ooit hun huis stond.
Ook Oeganda mengt zich
Intussen neemt het geweld in Oost-Congo niet af. Afgelopen nacht is het Oegandese leger Congo binnengetrokken en heeft het de stad Bunia in het noordoosten ingenomen. Oeganda hoopt zo om meer controle te krijgen over de provincie Ituri, waar veel belangrijke goudmijnen liggen.
Naast Rwanda, die de M23-rebellen in het oosten van Congo steunt, mengt zich nu dus nog een ander Afrikaans land in het conflict.
Officieel gaat het niet om een inval, maar zal Oeganda het Congolese leger helpen om de criminaliteit in de regio te bestrijden. De Oegandese troepen ondervonden dan ook geen tegenstand bij de inname van Bunia. De 'inval' was ook al een paar dagen op voorhand aangekondigd door de stafchef van het Oegandese leger.
Mogelijk had de Congolese president Félix Tshisekedi geen andere keuze dan het Oegandese leger binnen te laten in Bunia. Voor hem is het wat kiezen tussen de pest en de cholera: als hij de Oegandezen binnenlaat, dan voorkomt hij misschien dat de M23-rebellen de stad in de toekomst ook zullen bestormen en innemen.
Beluister: Het gesprek met Ellis van Gelder in De ochtend op Radio 1:
