Er komt geen proces over het grootschalige misbruik in de Kerk. Dat heeft de raadkamer in Brussel beslist. Alle verdachten worden buiten vervolging gesteld, omdat ze overleden zijn, al veroordeeld zijn of omdat de feiten verjaard zijn. Het onderzoek naar 'Operatie Kelk' duurde maar liefst 15 jaar.
Feiten verjaard, verdachten overleden of al veroordeeld: er komt geen proces over grootschalig misbruik in de Kerk
Hanne Decré
Gepubliceerd:
Wordt het dossier vernietigd, worden de verdachten buiten vervolging gesteld, of ziet de raadkamer toch elementen om verdachten door te verwijzen naar de strafrechter? Dat was de vraag waar de raadkamer zich over moest buigen.
Het werd uiteindelijk het tweede scenario. Dat betekent dat alle verdachten buiten vervolging gesteld worden. In totaal zouden er in het onderzoek 68 verdachten aangeduid zijn - maar 37 van hen zijn al overleden, 4 van hen zijn al veroordeeld en voor 27 van hen zijn de feiten verjaard. Dat betekent dus ook dat Roger Vangheluwe geen proces zal krijgen.
De beslissing van de raadkamer komt niet als een verrassing, want het parket had dat ook gevraagd.
Er kan wel nog beroep aangetekend worden tegen de beslissing.
Uitspraak komt hard aan bij slachtoffer: "Het is een schande, een schande gewoon"
Enkele slachtoffers die aanwezig waren, reageren emotioneel op de beslissing. "Het is heel moeilijk om dit te horen", zegt Anne Winschermann. "Ik ben radeloos. Ik heb geen vertrouwen meer, niet in de Kerk, niet in justitie." Zij had "op zijn minst" gehoopt dat er erkenning zou komen. "Dat ze zouden zeggen: ik ben een slachtoffer. Maar nee...".
Ik ben radeloos. Ik heb geen vertrouwen meer, niet in de Kerk, niet in justitie
Bij slachtoffer Lukas Vanden Berghe komt het hard aan. "Het is duidelijk klassenjustitie. Het is geen verrassing, maar toch blijft er ergens hoop. Dit is hard, heel hard." Gevolgd door: "Het is een schande, een schande gewoon."
Dat betekent dat slachtoffers van het historische misbruik geen rechten hebben in dit land.
Rik Devillé
Ook priester Rik Devillé, die altijd opgekomen is voor de slachtoffers, is teleurgesteld. "De slachtoffers hebben een decennialange strijd moeten strijden om erkenning. Dat is duidelijk weer eens niet gebeurd. Dat betekent dat slachtoffers van het historische misbruik geen rechten hebben in dit land. Dit komt zeer hard aan, de pijn voor de slachtoffers is weer eens groter geworden", ging de geestelijke verder. "Zij moeten opnieuw verder zonder gerechtigheid."
Christine Mussche, die verschillende slachtoffers bijstaat, laat weten dat ze bestuderen om nog in beroep te gaan. "We kunnen moeilijk tevreden zijn. Dit is een eindpunt, maar we gaan nu de motivatie bekijken en het valt niet uit te sluiten dat we in beroep gaan."
Dat zegt ook slachtoffer Lukas Vanden Berghe: "Dit is geen juridisch eindpunt. We gaan nog verder, we geven niet op."
Ook Devillé hoopt dat het hier niet eindigt: "We hebben de Staat in gebreke gesteld, en we vragen aan de overheid om een slachtofferfonds op te richten, zodat alle slachtoffers recht hebben op gratis psychologische bijstand zolang het nodig is."
Advocaat Belgische bisschoppen: "Juridisch juiste beslissing"
Advocaat Fernand Keuleneer, die de Belgische bisschoppenconferentie bijstaat, heeft kort gereageerd: "Het lijkt me een juridisch juiste en evenwichtige beslissing, die goed gemotiveerd is."
De bisschoppen hebben geen feiten in de doofpot gestopt
Belgische Bisschoppenconferentie
De bisschoppen benadrukken ook dat "ze meeleven met het lijden dat de slachtoffers hebben ondergaan". "Maar 'Operatie Kelk' ging vooral over het beweerde schuldig verzuim van leidinggevenden in de Kerk bij het omgaan met meldingen van misbruik in het verleden. De bisschoppen hebben altijd voluit meegewerkt aan de onderzoeken, zij hebben geen feiten in de doofpot gestopt."
Zij benadrukken ook dat er "geen documenten vernietigd zijn".
Het onderzoek dat maar liefst 15 jaar duurde
Het onderzoek naar misbruik binnen de kerk gaat al terug tot in 2010, maar liefst 15 jaar geleden dus. Op 24 juni van dat jaar vielen speurders binnen op het aartsbisschoppelijk paleis, in de kathedraal in Mechelen, in de privéwoning van kardinaal Danneels, bij de toenmalige commissie onder leiding van kinderpsychiater Peter Adriaenssens en bij het Rijksarchief. De dozen met dossiers vlogen letterlijk naar buiten.
De speurders wilden weten wat de kerk wist over het misbruik en welke maatregelen ze eventueel genomen hebben. In de kathedraal werd zelfs een crypte opengebroken, op zoek naar mogelijk verborgen documenten.
Enkele maanden voor de huiszoekingen nam de toenmalige bisschop van Brugge, Roger Vangheluwe, ontslag nadat zijn neef had getuigd hoe hij jarenlang was misbruikt door de bisschop.
Het onderzoek nam uiteindelijk járen in beslag. Er werden bijkomende onderzoeken gevraagd en uitgevoerd, en ook het omvangrijke onderzoek naar de terreuraanslagen in ons land in maart 2016 veroorzaakte vertragingen.
Intussen telt het onderzoek maar liefst 104 mappen, goed voor 50.000 pagina's.
Volgens een recent rapport van de Hoge Raad voor de Justitie zijn er trouwens wel degelijk fouten gemaakt in dat onderzoek. Dat rapport kwam er na de VRT-reeks "Godvergeten", waarin slachtoffers van misbruik in de Kerk getuigen over wat hen overkomen is. Naast het onderzoek van de HRJ, buigt ook het parlement zich over de vraag of het onderzoek wel goed gevoerd is.
