Een bliksemvormige speld met daarop een Latijnse liefdesspreuk: dat is het nieuwste artefact dat is opgegraven op een archeologische site in Grobbendonk. Wat de spreuk betekent, is niet zeker. 'VENIOCV' staat er te lezen, wat zoveel kan betekenen als "kom nu, liefje" of "kom nu, en snel".
"Kom nu, liefje" of "Kom nu, en snel": Romeinse sierspeld met Latijnse liefdesspreuk gevonden in Grobbendonk
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
De site van de vroegere McCain-frietfabriek in Grobbendonk: de laatste plek waar je denkt iets romantisch te vinden. Toch heeft een archeologisch onderzoek het tegendeel bewezen. Nadat er eerst al sporen van Romeinse nederzettingen werden ontdekt, is er nu ook een sierspeld gevonden met een Latijnse liefdesspreuk.
Bekijk: Wetenschappers hebben de liefdesboodschap ontcijferd
Wat de vondst extra speciaal maakt, is dat het gaat om een bliksemvormige speld. Er zijn over heel de wereld nog maar 16 spelden gevonden die zo letterlijk een 'coup de foudre' weergeven. Het is zelfs de enige speld waar de inscriptie 'VENIOCV' te lezen staat.
Wat betekent die 'VENIOCV' nu? Daar is geen eenduidig antwoord voor. Volgens Christian Laes, geschiedenisprofessor aan de UAntwerpen, is het voorwerp - dat dateert uit de 2e eeuw na Christus - licht beschadigd geraakt doorheen de jaren, waardoor de inscriptie niet helemaal duidelijk is.
De bovenkant van de sierspeld.
De voorkant van de sierspeld.
De achterkant van de sierspeld.
Hoe de sierspeld er zou hebben uitgezien.
"Kom nu, mijn liefje"
Laes doet toch een poging door 2 hypotheses voor te stellen. Optie 1 is dat er 'veni ocu(le)' geschreven staat. "Het eerste deel 'veni' betekent 'kom' in het Latijn", verduidelijkt hij. "Het tweede 'ocu(le)' kan een afkorting zijn van 'oculus', wat 'oog' betekent."
"Ocule of ocelle werd destijds vaak gebruikt als koosnaampje tussen geliefden, vergelijkbaar met de 'oogappel' van het Nederlands. De zin zou dus kunnen betekenen 'kom nu, mijn liefje'."
"Kom nu, en snel"
De tweede optie is dat er 'veni oc(i)u(s)' te lezen is. "In dat geval verandert de betekenis van het tweede deel van het woord. 'Veni' blijft 'kom', maar het tweede deel verwijst dan naar 'ocius', een term die beweging aanduidt."
In dit geval zouden de letters i en s wel achterwege gelaten zijn. "Dat taalkundig fenomeen zien we ook terug in opschriften op andere voorwerpen van de site in Grobbendonk." Dat in acht genomen, zou het opschrift zoveel betekenen als "kom nu, en snel".
Betekenis onduidelijk, verlangen overduidelijk
Wat de juiste interpretatie is, zal een mysterie blijven. Ook is het niet duidelijk of de boodschap naar een vrouw of man gericht is, beide kan. Voor de onderzoekers is er wel iets anders overduidelijk: de speld was een geschenk tussen 2 geliefden die naar elkaar verlangden.
Alle vondsten van de opgraving worden bewaard in het Provinciaal Archeologisch Depot van de provincie Antwerpen. Tijdens de Archeologiedagen op 23, 24 en 25 mei wordt een selectie tentoongesteld in Grobbendonk.
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
