Het blijft rommelen bij de dienst van de federale politie die grote fraudedossiers onderzoekt. De speurders vrezen dat de politieke wereld zich met hun werk wil bemoeien. Het hoofd van de dienst stapt nu zelf naar het Comité P, de waakhond voor de politie, "wegens twee inbreuken op de integriteit van zijn dienst". Dat heeft onze redactie vernomen, samen met de collega's van RTBF, De Standaard, Het Nieuwsblad en Le Soir.
Hoofd anti-corruptiespeurders stapt naar Comité P, uit angst voor politieke inmenging bij gevoelige dossiers
Even vijf maanden terug in de tijd, naar 2 september 2024. We bevinden ons in de gebouwen van de federale politie vlakbij de Kruidtuin in Brussel. Het hoofd van de afdeling DJSOC heeft zonet een dienstnota geschreven voor alle politiemensen die onder hem vallen. DJSOC staat voor "centrale directie voor de bestrijding van de zware en georganiseerde criminaliteit". De speurders die zich met de heel zware misdaaddossiers bezighouden dus.
In de nota legt het hoofd van de dienst uit dat alle nieuwe onderzoeken eerst naar hem moeten worden gestuurd. Het gaat dan concreet om de "aanvankelijke pv's": het eerste proces-verbaal dat over een zaak wordt opgesteld, en waar dus de allereerste informatie over een dossier in staat. Dat is nieuw, want de speurders hebben de gewoonte om die pv's rechtstreeks naar het parket te sturen, zodat dat kan beslissen om een onderzoek te openen. Maar hun grote baas wil nu dat de pv's eerst bij hem terecht komen, zodat hij ze kan nalezen, ondertekenen en naar het parket sturen.
Kwaliteitscontrole of poging tot beïnvloeding?
Volgens de federale politie is die verandering nodig om de manier van werken binnen de politie te stroomlijnen, en om de kwaliteit te controleren. Minister Van Tigchelt zal later op vragen in de Kamer antwoorden dat het gaat om een aanbeveling die er is gekomen na de zaak-Ronald Janssen. Die seriemoordenaar had mogelijk eerder opgepakt kunnen worden als de politiemensen hun informatie beter hadden gedeeld met elkaar. Daarom moeten de chefs van de politiediensten zorgen dat ze een goed overzicht hebben van alles wat hun mensen doen.
Maar de maatregel valt erg verkeerd bij één van de afdelingen van DJSOC. Met name bij de Centrale Dienst voor de Bestrijding van de Corruptie (CDBC). Dat is de dienst die de grote fraudeonderzoeken doet, zoals het onderzoek naar mogelijke omkoping van Europese Parlementsleden, ook wel bekend als Qatargate. Dat zijn onderzoeken die vaak politiek erg gevoelig kunnen liggen. Daarom vrezen de speurders dat de maatregel bedoeld is om hun werk te beknotten of bij te sturen.
Marokko boos over Qatargate-onderzoek
Zolang hun topman een proces-verbaal niet doorstuurt, is het parket immers niet op de hoogte van de informatie. Bovendien zou die topman ook kunnen vragen om het pv nog aan te passen. Volgens de speurders geen onterechte vrees, want ze zouden wel vaker druk ervaren in politiek gevoelige dossiers.
Zo zou Marokko erg boos zijn geweest over het Qatargate-onderzoek, omdat daarin ook sprake was van hooggeplaatste Marokkaanse ambtenaren die zouden hebben geprobeerd om leden van het Europees Parlement te beïnvloeden. Het onderzoek kwam er bovendien net op het moment dat de toenmalige Vivaldi-regering met Marokko aan het onderhandelen was om veroordeelde Marokkaanse criminelen hun straf in hun eigen land te laten uitzitten. De betrokken speurder zou daarvoor op het matje zijn geroepen. Achteraf heeft de Belgische justitie beslist om het onderzoek naar de twee Marokkaanse ambtenaren af te sluiten, en om het onderzoek verder aan Marokko over te laten.
Ik ben niet in kennis gesteld van enig bewijs van een terechtwijzing (van de speurder)
Paul Van Tigchelt (Open VLD), toenmalig minister van Justitie
Onze redacties hebben toenmalig minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD) om een reactie daarop gevraagd. Hij verwees naar de reactie die hij eind vorig jaar gaf in de Kamer, en waar hij aangaf dat hij niet op de hoogte was dat de betrokken speurder op de vingers was getikt.
Hoofd van de dienst vorige week zelf opgepakt
En ook al benadrukken minister Van Tigchelt en de politie dat het om een onschuldige maatregel gaat, toch is de ongerustheid vijf maanden later nog niet gaan liggen. Mogelijk speelt mee dat er vorige week nog huiszoekingen waren bij de CDBC, en dat de chef van de dienst, Hugues Tassiaux toen werd opgepakt en verhoord. Mogelijk ging het om een onderzoek naar perslekken in de Qatargate-zaak, al is dat nog niet duidelijk.
In elk geval is diezelfde Tassiaux volgens onze informatie enkele weken geleden naar het Comité P gestapt, dat toezicht houdt op de werking van de politiediensten. Hij noemt de dienstnota van zijn overste een schending van de integriteit: volgens hem is het niet wettelijk dat de pv's eerst moeten worden goedgekeurd, is het een inbreuk op de onafhankelijkheid van de politiemensen, en kan het leiden tot ongewenste beïnvloeding. Daarom heeft hij twee formele klachten ingediend. Het Comité P wil die informatie niet bevestigen aan onze redacties.
De speurders van CDBC zouden het slachtoffer kunnen worden van pogingen om hun werk te bemoeilijken
Federaal parket
We vroegen ook een reactie aan het federaal parket, dat toezicht houdt op de werking van de CDBC. "Wij hebben uit de pers vernomen dat er een dienstnota is opgesteld door de directeur van de DJSOC (...). Onze magistraten mogen zich niet mengen in de interne werking van de federale politie. (...) De speurders van de CDBC werken in gevoelige dossiers over corruptie en inmenging en op die manier zouden ze het slachtoffer kunnen worden van pogingen om hun werk te bemoeilijken."
De federale politie geeft geen commentaar op de klacht bij het Comité P. Ze herhaalt dat de maatregel een manier is om de dienst beter te laten werken, en om toe te zien op de kwaliteit van het politiewerk.
