Nergens meer Oekraiënse vluchtelingen aan het werk dan in Limburg: "Vooral te danken aan de mijngeschiedenis"

"De toestroom van Oekraïeners naar ons land is nog altijd niet gestopt", zegt Joris Philips, directeur van de VDAB in Limburg. "Het afgelopen half jaar zijn er nog eens 500 bijgekomen. Velen van hen zijn hooggeschoold, maar moeten hun diploma hier eerst laten homologeren voor ze de job kunnen doen waarvoor ze gestudeerd hebben. Die homologatie kan lang duren, zeker voor medische beroepen. En veel Oekraïners die halsoverkop gevlucht zijn, hebben hun diploma niet bij zich."

"De meeste Oekraïense vluchtelingen zijn vrouwen, vaak met kinderen", gaat Philips verder. "Dan is het niet zo simpel om te gaan werken. Maar door de Limburgse mijnen is er een groot Oekraïens netwerk in Limburg. Oekraïners die hier al langer zijn, helpen de nieuwelingen. Dat gaat van opvang van kinderen tot informatie geven over overheidsdiensten en administratie. En dat heeft er zeker mee voor gezorgd dat Oekraïense vluchtelingen in Limburg sneller geïntegreerd raakten en aan het werk gingen dan in andere Vlaamse provincies."

"We hebben de afgelopen jaren verschillende jobbeurzen georganiseerd waarop ook Oekraïense mensen werden uitgenodigd", vertelt Philips nog. "Maar het is niet altijd makkelijk voor hen om een job op maat te vinden, als je weet dat bij 7 op de 10 vacatures een zeer goede kennis van het Nederlands wordt verwacht. Daarom kiezen veel Oekraïense vluchtelingen in eerste instantie voor een job in de schoonmaak of horeca, ondanks een hoog diploma. En dat is jammer. Als hun diploma's gehomologeerd zijn, zullen we pas volledig van hun competenties gebruik kunnen maken. Dat is potentieel dat we zeker niet links mogen laten liggen", zegt Philips nog. 

De Oekraïense vluchtelingen beseffen zelf dat de kennis van het Nederlands heel belangrijk is. Vluchtelingen die hier al langer zijn, spreken de taal intussen goed tot heel goed. "We proberen bedrijven ook te overhalen om daar niet op te wachten", zegt Philips nog. "We sporen hen aan mensen te beoordelen op hun competenties en op de werkvloer aan taalcoaching te doen."

"Wij doen aan taalcoaching op het werk", zegt Luka Bruno van Group Bruno. "Een tijd geleden is Natalia bij ons op de boekhouding gestart. Ze deed al boekhouding in Oekraïne, dus de kennis van het vak had ze zeker. Er was wel een taalbarrière, daarom zijn we gestart met lessen Nederlands op het werk. Iedereen is welkom in ons bedrijf. Nieuwe werknemers moeten vooral willen werken, de rest kunnen ze bij ons leren. Natalia, en ook onze andere Oekraïense werkneemster, zijn fijne collega's. Je voelt natuurlijk dat ze iets traumatisch meemaken, dat maakt hen wat terughoudender, maar alle begrip daarvoor."

Maryana Stelmakh is van opleiding vertaler Oekraïens-Engels, maar werkt nu als office klerk bij Nippon Express in Genk, een bedrijf dat aan logistiek doet. Van de zowat 50 werknemers zijn er 2 Oekraïens. "Maryana sprak al goed Nederlands toen ze bij ons solliciteerde", vertelt Wendy Stevens, assistance manager office bij Nippon Express. "Ze kende niets van logistiek. We hebben haar de job stap per stap geleerd. Ze werkt intussen bijna twee jaar bij ons en ze is een fijne en waardevolle collega."

"Yulia Orel stond onverwacht bij ons aan de deur", vertelt Nanne Feldhaus van kasteelhoeve de Kerckhem al lachend. "Ze is geïnteresseerd in architectuur en had op Google voorbeelden opgezocht van Maaslandse renaissance. Ze wilde hier wat rondkijken. Dat mocht. Maar op dat moment hadden wij ook een vacature. We zijn dan aan de praat geraakt, ze sprak toen al goed Nederlands en er was een klik. We hebben haar de job aangeboden. Ze is nu de contactpersoon voor onze klanten en beantwoordt onder meer mails en telefoons. Ze doet dat heel goed en is een echte aanwinst voor ons bedrijf", besluit Nanne. 

Dat de integratie van Oekraïense vluchtelingen in Limburg mogelijk makkelijker verliep dan in andere Vlaamse provincies heeft te maken met de inzet van de familie Derewianka in Genk. Die helpt Oekraïense vluchtelingen al 3 jaar met onder meer kleding, vervoer, homologatie van diploma's en het vinden van een job. Maar ze spoort de vluchtelingen ook aan om zo snel mogelijk Nederlands te leren. 

"Er komen nog steeds vluchtelingen aan en ze komen uit heel Oekraïne", vertelt Nadia Derewianka, dochter van de priester in Genk. "Het zijn er natuurlijk wel veel minder dan in het begin. Soms zijn ze ook enkel op doortocht. De vluchtelingen die al langer hier zijn, komen regelmatig samen in een zaal naast de Oekraïens orthodoxe kerk in Genk. Dat doet hen deugd. Ze kunnen dan dingen uit hun persoonlijke of beroepsleven met elkaar delen en elkaar ook steunen. Vaak geven ze elkaar ook praktische tips over bijvoorbeeld werk of werkgevers."

Zondag is er in de Oekraïens orthodoxe kerk in Genk een herdenkingsmis voor gesneuvelde soldaten en mensen die in Oekraïne zijn achtergebleven. Oekraïners die naar de mis komen, brengen ook gerechten mee uit de streek waarvan ze afkomstig zijn. Er komt ook een Oekraïense afgevaardigde naar de viering.