Oostenrijkse president wil alle partijen spreken om oplossing te vinden voor politieke impasse, nieuwe verkiezingen blijven optie

"Herbert Kickl heeft me vandaag in een persoonlijk gesprek laten weten dat de pogingen om een FPÖ-ÖVP-regering te vormen niet succesvol waren." Zo begint de Oostenrijkse bondspresident Alexander Van der Bellen aan een persconferentie, na het nieuws dat de coalitiegesprekken in zijn land zijn mislukt. 

De president heeft de leider van de radicaal-rechtse FPÖ nog gevraagd of hij geen mogelijkheid zag tot een coalitie met de centrumlinkse sociaaldemocraten, maar Kickl wees dat idee al snel af. Eerder had de man al gezegd dat hij "geen tijd wilde verdoen" met die optie. 

Volgens Van der Bellen wordt er momenteel te weinig ingezet op het zoeken van overeenkomsten tussen partijen. "Het compromis in Oostenrijk is een schat, een soort cultureel bezit", zei de president. Er is echter een gebrek aan nederigheid, klinkt het tegelijk. Toch wil Van der Bellen niet dat de Oostenrijkers wanhopen: "er zal een regering komen".

Hoe het nu verder moet, is ook voor de president niet meteen duidelijk. "Het is echter mijn taak om ervoor te zorgen dat ons land een regering heeft die in staat is om te handelen", zei hij. Daarom wil hij de komende dagen met alle partijen gesprekken organiseren om tot een oplossing te komen. Nieuwe verkiezingen zouden daarbij een optie zijn. 

Dat de coalitiegesprekken tussen de radicaal-rechtse FPÖ en de christendemocratische ÖVP zijn mislukt, was op zich geen verrassing. De laatste dagen waren er al verschillende berichten dat de gesprekken tussen de 2 partijen "in een moeilijke fase zaten".

Er waren heel wat meningsverschillen, onder meer over de verdeling van de ministerposten. FPÖ wilde ministers leveren voor de ministeries van Binnenlandse Zaken (met de bevoegdheden veiligheid en asiel, red.) en Financiën, waar ÖVP niet mee instemde. Ook voor thema's als migratie geraakten de 2 partijen het niet eens.

Blijkbaar had FPÖ een ultimatum gesteld waar ÖVP tegen 11 uur antwoord op moest geven. FPÖ zou de bevoegdheden Defensie, Buitenlandse Zaken, Economie en Infrastructuur hebben willen afstaan aan ÖVP, maar er is uiteindelijk niets van gekomen.

Kickl had president Van der Bellen laten weten dat hij zijn mandaat zelf stopzette. De FPÖ-leider zei dat met spijt te doen, maar de enige partij waarmee zijn partij nog een meerderheid zou kunnen vormen, is die van de centrumlinkse sociaaldemocraten. Hij wilde dan ook geen tijd verspillen, klonk het. "Oostenrijk heeft geen tijd te verliezen."

Tijdens de verkiezingen van september 2024 kwam FPÖ met 28,8 procent van de stemmen als winnaar uit de bus. De verkiezingsuitslag heeft het land echter politiek lam gelegd: de partijen slagen er niet in om een nationale regering te vormen. Hoe het nu verder moet in Oostenrijk is niet meteen duidelijk. Andere partijen kunnen proberen op een andere manier een coalitie te vormen, of er moeten nieuwe verkiezingen komen.