Bankenfederatie Febelfin waarschuwt voor een toename van vriendschapsfraude. Oplichters slaan in de periode rond Valentijn nog vaker toe door mensen via valse internetprofielen van beroemdheden te bestelen. "Ze proberen in te spelen op je emoties met één doel: je geld ontfutselen." Johan getuigt in 'WinWin' op Radio2 hoe hij bijna in de val werd gelokt met een vals profiel van popster Dua Lipa.
Johan bijna slachtoffer van vriendschapsfraude: "Popster Dua Lipa zei dat ze van me hield en wilde mij valentijnscadeaus geven"
Els Kesteleyn
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Johan uit Keerbergen is muzikant en volgt via Facebook verschillende binnen- en buitenlandse muzieksterren. Zo begon hij een tijd geleden ook de Londense zangeres en actrice Dua Lipa te volgen. Of dat dacht hij tenminste. "Het was heel makkelijk om haar te contacteren, via berichten en messenger. In het begin was ze zeer amicaal."
Dua Lipa zei dat ze van me hield en stuurde me filmpjes waarin ze me aansprak met mijn naam
Johan, getuige over vriendschapsfraude
De conversaties tussen Johan en de valse Dua Lipa werden al snel intenser. "Ze zei dat ze me wilde ontmoeten, en dat we zeker moesten afspreken op een van haar concerten voor een meet & greet. Maar dan kwam de aap uit de mouw. Ik moest eerst een lidkaart kopen van 500 euro. Toen ik zei dat ik dat niet kon betalen, was een kleiner bedrag plots ook goed."
Voor Valentijn
De afgelopen week kreeg Johan extra veel berichten van de criminelen. "De valse Dua Lipa zei dat ze me voor Valentijn cadeaus wou opsturen. Ze beloofde me een auto, een diamant en nog zo van die zotte geschenken. Ik zou alleen de taksen moeten betalen. Opnieuw heb ik gezegd dat ik dat niet wou. Ze bleef aandringen en zei dat ze me zou opzoeken."
Deepfake
Toen Johan vroeg of ze eens live konden videochatten en of ze in beeld wilde komen, kwamen er allerlei uitvluchten. "Ze antwoordde dat zoiets niet mocht van haar management. Maar ik kreeg wel een foto toegestuurd van haar zogezegde identiteitskaart én ze stuurde zelfs filmpjes met een persoonlijke boodschap voor mij. In die video's zie je Dua Lipa die mij rechtstreeks aanspreekt en mijn naam verschillende keren noemt. Ze zijn zo professioneel gemaakt dat ik het bijna geloofde."
Mijn vriend ChatGPT zwaaide met de rode vlag en waarschuwde mij om niet mee te gaan in het verhaal van de oplichters
Johan, getuige over vriendschapsfraude
ChatGPT als redder in nood
Johan begon op den duur ook berichten te krijgen van de vermeende vader en moeder van Dua Lipa, en werd uitgenodigd om verder te chatten via versleutelde berichtendiensten zoals Zangi en Telegram.
"Ik vertrouwde het natuurlijk voor geen meter, en heb de hele situatie met alle chatberichten en filmpjes voorgelegd aan ChatGPT. Mijn vriend AI zwaaide meteen met een rode vlag, en raadde me ten stelligste af hierin mee te gaan. Ik werd gewezen op het gebrekkige Engels en het feit dat wereldsterren niet op die manier toegankelijk zijn. Alles gaat via hun management."
Johan geeft toe dat AI hem gered heeft uit een gevaarlijke situatie. "Ik heb laten weten aan de valse Dua Lipa dat ik geen interesse heb in een relatie en ik heb alle contact verbroken."
Johan wil graag zijn verhaal delen om andere mensen te waarschuwen voor dit soort online fraude, waarbij je verleid wordt om uiteindelijk achter te blijven met een gebroken hart en een lege portemonnee.
Zo bescherm je je tegen vriendschapsfraude
Officiële accounts van sterren herken je aan het groot aantal volgers. Accounts van sterren met allerlei toevoegingen in de naam zijn meestal gemaakt door een fan of oplichters.
Bij vriendschapsfraude gebruiken online criminelen vaak valse namen en met AI gegenereerde foto's. Vaak zijn het aantrekkelijke profielen van iemand met een goede job of van bekende personen. Ze opereren ook vaak vanuit het buitenland.
Als je makkelijk kan chatten met een ster of bekende persoon, moeten er alarmbellen afgaan. Laat je niet verleiden door mooie woorden. Febelfin: "Online oplichters proberen in te spelen op je emoties met uiteindelijk maar 1 doel, en dat is je geld ontfutselen."
Aanvaard geen aangeboden cadeaus. Je zal ze trouwens ook nooit krijgen zonder dat je eerst zelf iets moet betalen, zoals een zogezegd vliegticket of dure lidkaart.
Ga nooit in op de uitnodiging om in een versleutelde chatroom verder te communiceren, zoals Telegram of Zangi.
Geef nooit je bankgegevens door en schrijf nooit geld over naar iemand die je niet kent, om welke reden dan ook. "De bank zal jou niet vergoeden voor geld dat je zelf vrijwillig overschrijft naar criminelen", waarschuwt Febelfin. "Wij kunnen wel sensibiliseren en waarschuwen, maar vaak zien we dat de online criminelen zo overtuigend zijn, dat we niet kunnen doordringen tot het potentiële slachtoffer."
Praat erover met je omgeving en vraag om raad. Er is een organisatie, de vzw Neniu , die slachtoffers van online oplichting en hun omgeving begeleidt.
Neem contact op met de politie en dien een klacht in.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
