Gents proefproject wil kinderen in crisis opvangen bij klasgenoten: "Warm nest maakt enorm verschil"

"Ik ben cameraman en werkte de voorbije jaren vaak in het kielzog van politie en hulpdiensten", vertelt Ben Neyens. Hij is de bezieler van het proefproject 'Eén van ons' . "Ik zag kinderen en jongeren die thuis in een crisis waren beland en nergens terechtkonden. Zou ik, als dit gebeurt bij een klasgenoot van mijn kind, niet bereid zijn om bij te springen? Zo ben ik op het idee gekomen, het heeft me niet meer losgelaten." 

Het opzet is eenvoudig. Kinderen of jongeren verblijven tijdelijk bij een gezin uit de eigen omgeving, via de school. Zo kunnen ze naar de les blijven gaan, vrienden blijven zien en hobby's aanhouden. Het kan de impact van een crisis thuis een beetje verminderen. "Het idee is makkelijk, de uitvoering bleek complex."

Neyens begon 2 jaar geleden met gesprekken. Een Gentse jeugdrechter overtuigde hem om ervoor te gaan, want voor 6 op de 10 kinderen in een verontrustende opvoedingssituatie is er onvoldoende opvang. Nu is het proefproject er. Het gaat om een Vlaamse primeur. 

Op 11 vestigingen van de Scholengroep Connected is een oproep gelanceerd om ouders te vinden die willen meedoen. "Dit kan een enorm verschil maken in de ontwikkeling van een kind, we willen leerlingen zo veel mogelijk kansen geven en hebben niet getwijfeld om mee te doen", stelt algemeen directeur Wouter Boute. "Er is een tekort aan opvang, dit is een maatschappelijk probleem dat we willen aankaarten."  

Pleegzorg Oost-Vlaanderen zal de kandidaat-ouders screenen en begeleiden. "We gaan nu ook al op zoek naar opvang in de eigen omgeving bij een crisis, maar dit project is extra waardevol omdat het proactief werkt. Het netwerk is er al, zo kunnen we sneller optreden voor het uit de hand loopt", zegt Karl Brabants. "Het kan gezinnen die het moeilijk hebben ook voor een korte tijd uit de nood helpen."

"Het is hartverscheurend wanneer een kind niet wordt opgehaald na school en nergens terechtkan. Er zijn noodbedden, maar die zitten meestal vol", zegt Pom Cattoor van het crisismeldpunt Oost-Vlaanderen. Het meldpunt krijgt elke dag oproepen om kinderen en jongeren te helpen die thuis in een crisis zitten.  

"Tot nu toe moeten kinderen en jongeren soms ver van huis opgevangen worden, of in het slechtste geval moeten we ze terugsturen naar een onveilige situatie. Een warm lokaal opvangnetwerk kan dan een erg goede tijdelijke oplossing zijn, ook om de schok die een crisis veroorzaakt mee op te vangen." 

"We bereiden kandidaten goed voor. De belangrijkste voorwaarde is dat er stabiliteit en veiligheid is binnen het gezin. Er moet voldoende rust zijn. We zoeken gewone gezinnen en dat mag in alle samenstellingen en vormen zijn", zegt Brabants van Pleegzorg Oost-Vlaanderen. "Het belangrijkste is dat er veel warmte en liefde is", onderstreept ook Cattoor. "Een warm nest kan tijdens een crisis een wereld van verschil maken." 

Olympisch bokser Oshin Derieuw uit Kuurne is ervaringsdeskundig en zet graag haar schouders onder het pilootproject. "Ik kom zelf uit een moeilijke thuissituatie en ben opgevangen bij ouders van vrienden. Dat heeft voor mij het verschil gemaakt. Ik ben geworden wie ik ben door dat warme nest." Derieuw kon op goodwill uit de omgeving rekenen, dit project wil al op voorhand zo'n netwerk opzetten.

"Het is heel belangrijk om te benadrukken dat het om erg tijdelijke opvang gaat", stelt Brabants. "We gaan dit netwerk niet gebruiken voor crisissen die lang kunnen duren. De ouders van de kinderen of jongeren die opgevangen worden, moeten ook akkoord gaan. Dat is een belangrijke voorwaarde."

"Het zit ook in kleine dingen. Kinderen of jongeren blijven in de eigen wijk of buurt wonen, weten de bakker en de winkels zijn", benadrukt Cattoor. "Het zorgt er ook voor dat het herstel na een crisis makkelijker wordt, nu is er vaak een breuk en is zo'n terugkeer erg complex", onderschrijft Brabrants. 

"Als scholengroep hebben we al bij eerdere projecten gemerkt dat ouders zich willen engageren, ook in het traject van andere leerlingen", zegt Boute van de scholengroep. "We hebben dan ook niet getwijfeld om hier opnieuw, vrijblijvend, een beroep op te doen." De crisisopvang gebeurt op vrijwillige basis. Er is bijkomende ondersteuning vanuit het CLB.

"We doen dat bovenop al ons ander werk", zegt Cattoor. "We vinden dit een heel waardevol project en willen het een eerlijke kans geven. Het is een teken aan de wand dat dit door een burger is opgezet. We hebben eerder ook al met het idee gespeeld, maar het is door de inzet van Ben dat het er nu is." 

De stad Gent en het Vlaams Agentschap Opgroeien zijn betrokken bij het project, maar geven voorlopig nog geen financiële steun. "Als dit project aanslaat, dan moet er budget voor vrijgemaakt worden", stelt Brabants.

Er is alvast een wetenschappelijk onderzoek besteld dat de effecten van dit pilootproject in kaart zal brengen. "Wij zijn als scholengroep alvast bereid om het verder uit te dragen, zodat er ook elders in Vlaanderen navolging komt", besluit Boute.