In Palermo, de hoofdstad van het Italiaanse eiland Sicilië, hebben de politiediensten de voorbije nacht meer dan 180 maffiosi gearresteerd. Het is de grootste anti-maffia-actie sinds de jaren 80, de hoogdagen van de Siciliaanse Cosa Nostra.
Meer dan 180 maffiosi gearresteerd bij grootste operatie tegen Cosa Nostra sinds jaren 80 in Sicilië
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
De Cosa Nostra, zoals de Siciliaanse maffia wordt genoemd, mag de voorbije decennia dan aanzienlijk verzwakt zijn, ze blijft toch een misdaadorganisatie van betekenis. Dat heeft de operatie van de voorbije nacht in en rond Palermo wel aangetoond.
Zo'n 1.200 agenten van de Italiaanse politie en carabinieri werden ingezet bij de actie, die werd gecoördineerd door het parket van Palermo. De operatie volgde op een onderzoek van 2 jaar.
Er werden clans ontmanteld in de binnenstad en de buitenwijken, maar ook onder meer in het nabijgelegen stadje Bagheria.
Bekijk: Een helikoper en 1.200 manschappen zijn ingezet in Palermo
In totaal werden arrestatiebevelen uitgeschreven tegen meer dan 180 maffiosi. Meer dan 30 van hen zaten al in de cel voor andere misdrijven dan degene waarvoor ze nu worden aangeklaagd.
De verdachten worden beschuldigd van poging tot moord, afpersing, drugshandel, wapenbezit en lidmaatschap van een misdaadorganisatie.
Grootste operatie sinds Falcone en Borsellino
Het is de grootste anti-maffia-operatie sinds 1984, toen de onderzoeksrechters Giovanni Falcone en Paolo Borsellino 366 maffiosi lieten oppakken. Dat leidde 2 jaar later tot het zogenoemde 'maxiproces', waar de toenmalige top van de Cosa Nostra terechtstond.
Het proces bracht de Siciliaanse maffia een klap toe waar ze nog altijd niet van is hersteld, maar de 2 onderzoeksrechters moesten het in 1992 met hun leven bekopen.
Terwijl Falcone en Borsellino hun informatie in de eerste plaats op het spoor waren gekomen door de bekentenissen van een spijtoptant, spitste het huidige onderzoek zich vooral toe op het afluisteren van telefoongesprekken.
Versleuteld telefoonverkeer
De maffiosi maakten gebruik van systemen om hun telefoonverkeer te versleutelen. Versleutelde telefoons werden de gevangenis in gesmokkeld, zodat opgesloten maffiabazen ook vanuit de cel bevelen konden geven. Dat gebeurde ook via groepschats en videomeetings.
Maar de onderzoekers slaagden erin de codes te ontcijferen.
Uit het afgeluisterde en meegelezen telefoonverkeer kwamen ze onder meer te weten dat de maffiosi probeerden om opnieuw een zogeheten cupola, een overkoepelend commando, op poten te zetten. In de jaren 80, toen de Cosa Nostra heer en meester was in Sicilië maar ook tot ver daarbuiten, was het de cupola die de bevelen gaf.
Ook dat kwam destijd aan het licht tijdens het maxiproces. Dat toonde voor het eerst aan hoe de misdaadorganisatie gestructureerd was, en ook hoe verweven ze was met mensen uit de hoogste regionen van de politieke wereld.
Vandaag is het niveau laag, zeer laag
In hun telefoonverkeer hebben maffiosi heimwee naar vroeger
De cupola van toen is ontmanteld, en de poging om er een nieuwe te creëren, lijkt voorlopig zonder succes. De Cosa Nostra van vandaag is niet meer zo machtig als in haar 'gloriedagen'.
Ook dat is gebleken uit het telefoonverkeer. Uit de berichten en gesprekken tussen de maffiosi spreekt een nostalgie naar vroeger, schrijft de krant Corriere della Sera , die fragmenten kon bekijken.
"Vandaag is het niveau laag, zeer laag", beklaagt een van hen zich. "Er wordt er een gearresteerd en meteen wordt hij spijtoptant, en zo gaat dat maar door." Of: "Moet je vandaag overleven met een pakje hasj? Hoe armzalig zijn we geworden? Als de capi van vroeger over drugs spraken, ging het over een heel schip vol."
Cosa Nostra blijft misdaadorganisatie van betekenis
Maar al is de Cosa Nostra dan verzwakt, deze grote operatie toont toch ook dat ze nog altijd een misdaadorganisatie van betekenis is.
"Ze blijft haar greep behouden, dankzij haar verankering in het gebied waarover ze voortdurende controle uitoefent", zo staat het in een mededeling van de politiediensten.
Zo blijft de Siciliaanse maffia nog altijd de pizzo, beschermingsgeld, vragen aan kleine ondernemers. Verschillende gemeentebesturen op het eiland zijn ook geïnfiltreerd door de Cosa Nostra. Regelmatig moet de Italiaanse overheid om die reden gemeentebesturen ontbinden.
Ook blijft de Cosa Nostra volgens de politiediensten een aantrekkingskracht uitoefenen op een groot aantal jongeren, die in de gunst willen komen van de toonaangevende capi.
Uit het onderzoek van politie en gerecht is daarnaast gebleken dat de maffiaclans van de Siciliaanse hoofdstad de voorbije jaren aan belang hebben gewonnen.
In de jaren 80, toen de Cosa Nostra op haar machtigst was, had de clan uit de provinciestad Corleone de touwtjes in handen. De beruchte maffiabazen Totò Riina en Bernardo Provenzano waren Corleonesi.
Intussen is het zwaartepunt opnieuw verschoven naar Palermo, waar vooral de drugshandel floreert. Voor die drugshandel werkt de Siciliaanse Cosa Nostra volgens de onderzoekers nauw samen met de 'Ndrangheta uit Calabrië. Die heeft de Cosa Nostra de voorbije jaren overvleugeld als misdaadorganisatie, en beheerst grote delen van de wereldwijde drugshandel.
