Op TikTok circuleert een video van een zogezegd nieuwe schietpartij in Anderlecht op zondag 9 februari. De audio van de video, hevige geweerschoten, zijn achteraf toegevoegd. De beelden gaan viraal in de nasleep van 3 echte schietincidenten in het Brusselse. We geven tips hoe je zelf gemanipuleerde video's kan herkennen.
Schietgeluiden op virale video Anderlecht zijn nep: hoe herken je gemanipuleerde beelden?
In het kort
Wat? Een video met meer dan 260.000 views, zogezegd van een schietincident in de buurt van metrostation Clemenceau in Anderlecht op 9 februari, gaat rond op TikTok. In de reacties zijn veel mensen bezorgd. Onze hoofdstad werd op 5 en 6 februari al geteisterd door 3 schietpartijen. En ook gisterenavond vluchtte een gewapende man weg van de politie in Anderlecht.
Maar? De beelden, waarop je onder andere politiewagens ziet, zijn echt. De audio daarentegen niet. De verspreider heeft het geluid van geweerschoten zelf toegevoegd via een functie in de TikTok-app. Deze beelden hebben niets met voorgaande incidenten te maken. Het is ook onduidelijk of de beelden effectief dateren van 9 februari 2025.
In de video zien we het plein vlak bij metrostation Clemenceau in Anderlecht. Er staat een combi en een pantserwagen van de politie. Op de achtergrond is een arsenaal aan geweerschoten te horen. De schietpartij zelf komt niet in beeld. Het TikTok-account dat de video verspreidt, vermeldt ook een datum: 09.02.2025.
De video - met intussen al meer dan 260.000 views - leidt tot veel vragen en ongerustheid. "Când a fost?", "Bruxelles devient Chicago", "La police voit et voit rien ou quoi", "again??": het zijn enkele van de tientallen reacties. Mensen vragen zich af of het echt om een nieuw schietincident gaat, na al een week met 3 schietpartijen in Brussel.
Deze beelden zijn echt maar de audio is er achteraf aan toegevoegd. Met onderstaande tips kun je zelf gemanipuleerde video's herkennen.
1. Let op details
Als je tijdens het scrollen op sociale media een opvallende video tegenkomt, loont het om die even beter te bekijken. Vaak kun je aan enkele details merken of beelden al dan niet gemanipuleerd zijn. Stel jezelf vragen als: "Ziet dit er logisch uit?", "Zou ik ook zo reageren als de mensen in de video?" of "Beweegt en praat de persoon in beeld wel natuurlijk?".
Laten we dit even toepassen op de Clemenceau-video: Als iemand geweerschoten hoort, zou je verwachten dat die persoon in paniek zal wegrennen of op zijn minst vreemd opkijkt. Dat is in deze video niet het geval.
Naast de politiewagen, links in beeld, zien we een voetganger en iemand op een elektrische step. De twee zien er allerminst geschrokken of gehaast uit. Ook de persoon die de video maakte wandelt relatief rustig voorbij het plein. Het doet vermoeden dat deze mensen helemaal niets alarmerends horen.
Het geluid op de video is er achteraf bijgezet en niet echt.
2. Controleer de audio
Op TikTok kun je als gebruiker audio toevoegen aan de originele audio van een video. Die extra audio, de zogenoemde "TikTok sound", komt dan rechtsonderaan in beeld als een ronddraaiend bolletje. Het geeft aan dat het geluid achteraf is toegevoegd en dus niet echt bij de video hoort. Zulke "sounds" kunnen door elke TikTokker gebruikt worden.
Dat is ook hier het geval. Als je klikt op het bolletje, zie je dat hetzelfde geluidsfragment met geweerschoten al in bijna 60.000 andere video's is gebruikt. Het bewijst dat de geweerschoten in de video niet echt zijn.
3. Kijk naar de comments
Vaak waarschuwen mensen elkaar in de comments of reacties als ze vermoeden dat er iets niet klopt.
"s'est juste un son rajouter la ils sont en surveillance", schrijft iemand bij de virale video. "Het is een toegevoegd geluid. Ze (de politie, red.) houden gewoon toezicht." Iemand anders schrijft: "C’est des blagues, c’est faux, c’est pas vrai", "Het is een grap, het is fout, het is niet waar".
4. Google voor meer informatie
Het kan ook helpen om via Google (of andere zoekmachines) op zoek te gaan naar meer informatie. Zoek op of de gebeurtenis echt plaatsvond, en controleer of alle bronnen je dezelfde informatie geven. Het makkelijkste is om in enkele kernwoorden te beschrijven wat je ziet.
Bijvoorbeeld: "Clemenceau schietpartij 9 februari". Als je die zoekopdracht ingeeft in Google, vind je geen enkel nieuwsbericht of andere webpagina die bevestigt dat er die zondag daar een schietincident plaatsvond. Wel vind je meer informatie over de 3 schietpartijen eerder die week.
VRT NWS nam naar aanleiding van de video contact op met de Brusselse politiezone Zuid en het parket van Brussel, maar kreeg van beide geen reactie. VRT NWS kan dus niet met zekerheid zeggen of er die dag een schietincident geweest is. Ook weten wij niet zeker of de beelden effectief op 9 februari 2025 vastgelegd zijn.
5. Bekijk het profiel
Vraag je af waarom iemand een video deelt. Wil deze persoon mensen informeren, misleiden, iets verkopen of gewoon een grap uithalen? Ga kijken naar het profiel zelf. Kan je daar iets uit afleiden?
Soms delen mensen opvallende en misleidende video's, omdat ze je bijvoorbeeld een product willen aansmeren. Een andere reden is volgers en likes genereren. Het TikTok-account van de Clemenceau-video verspreidt hoofdzakelijk video's van politie-interventies in Brussel.
Reactie verspreider:
VRT NWS kon niet achterhalen wie achter het profiel zit, wel konden we kort met hem of haar chatten via TikTok. De persoon stelt dat de video van een voorbijganger is en geeft toe dat de audio niet echt is. Op de vraag waarom de video zo verspreid wordt, kwam voorlopig geen antwoord. Wanneer de video is gemaakt, is ook niet duidelijk.
Afhankelijk van het soort video zijn er nog tal van tips om te leren factchecken. Bijvoorbeeld: Als de locatie expliciet wordt vermeld in een video, kan je die via Google Earth of Streetview controleren. De TikTokker schrijft bij de video dat het vlak bij Clemenceau is. Als je via Google Streetview naar dat metrostation gaat, zie je inderdaad dat de locatie klopt. Je kan ook een "omgekeerde zoekopdracht" doen, meer informatie daarover in onderstaande video.
In deze video geven we meer tips om video's op deze manier te factchecken:
Conclusie
Een video over een zogezegd nieuw schietincident, op zondag 9 februari, nabij metrostation Clemenceau gaat viraal op TikTok.
Heel wat mensen stellen zich vragen over de echtheid ervan.
De video is inderdaad gemanipuleerd. De beelden zijn echt, maar de audio met geweerschoten is er pas later aan toegevoegd.
De beelden tonen dus geen vierde schietincident in Brussel op een week tijd. Maar VRT NWS kan niet met zekerheid zeggen dat er geen schietincident geweest is op zondag 9 februari.
Ook weten wij niet of deze beelden echt gefilmd zijn op 9 februari.
De bewering dat je op deze video een schietincident hoort is 'onwaar'.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
