Artificiële intelligentie (AI) is overal, ook in Belgische bedrijven. Van administratie tot planning, verslagen maken tot vertalen, AI kan veel. Moeten we ons daar zorgen over maken? Op de AI-top in Parijs wordt momenteel de toekomst van AI besproken. Ook vakbondsorganisaties zitten mee aan de tafel, zodat werknemersbelangen niet uit het oog verloren worden.
Ook Belgische bedrijven omarmen artificiële intelligentie: "Dankzij AI kan een arts echt luisteren naar de patiënt"
Jani Lambrechts
Gepubliceerd:
AI schrijft verslag bij de dokter
Onze zorgsector heeft het moeilijk. Daarvoor waarschuwden de Belgische Vereniging voor Ziekenhuisdirecteurs vorige maand nog. "Zonder ingrijpende veranderingen komt de betaalbaarheid, de toegankelijkheid en de efficiëntie van ons zorgsysteem in gevaar", klonk het toen.
Veel van die problemen komen voort uit de administratieve overlast in de zorg, stelt Louis Verdonckt. Samen met Anthony Rathé en neuroloog Pieter Olivier creëerde hij een hulpmiddel dat medische verslagen maakt van consultaties tussen een arts en een patiënt.
"De tool registreert de audio en giet die informatie in een medische brief. Die kan de arts invoeren in het huidig elektronisch patiëntendossier (EPD)", legt Verdonckt uit. "Nu moet een arts alles uittypen, en dat vraagt veel tijd."
Hoe vaker een arts het systeem gebruikt, hoe beter het zich aanpast aan zijn gebruikswijze
Louis Verdonckt, mede-oprichter van Cavell
Elke setting in de zorg is uniek, zegt Verdonckt. "Of het nu gaat over een verpleegkundige op de spoedgevallen, een neuroloog tijdens een consultatie of een huisarts. Elke arts of verpleegkundige maakt een verslag op zijn manier." Daarom bouwden ze de tool op zo'n manier dat die zich aanpast aan de arts, niet omgekeerd.
En dat is ook nodig. Verdonckt geeft het voorbeeld van een cardioloog. "De ene cardioloog spreekt over palpitaties, de andere vraagt naar hartkloppingen. Het systeem moet dat weten, en we slagen daar ook in. Hoe vaker een arts het systeem gebruikt, hoe beter het zich aanpast aan zijn gebruikswijze."
"Als onze tool volledig op punt staat, moet een arts zijn scherm aan de kant kunnen zetten. Echt luisteren naar de patiënt, zonder te hoeven typen. Dat is ons doel", besluit Verdonckt.
Dienstengroep Glowi laat AI sollicitaties vertalen
"Niet al onze huishoudhulpen, bedienden of klanten zijn even mondig in het Nederlands, Frans of Engels, laat staan een andere taal", begint Elly Huysmans, co-CEO van dienstenbedrijf Glowi.
Daarom werken ze tijdens sollicitaties bij Glowi sinds kort met een vertaalapparaat, gebaseerd op een gepersonaliseerde GPT met geavanceerde spraaktechnologie. "Het vertaalt wat de ene persoon zegt, zodat de ander hoort wat die zegt in zijn eigen taal", legt Huysmans uit. "Er zit dan wel wat vertraging op het gesprek, maar het is veel efficiënter dan een vertaalsite."
Het menselijke zal altijd aanwezig blijven bij ons
Ze willen de technologie binnenkort ook integreren in hun app, zodat ook klanten makkelijker kunnen communiceren met hun huishoudhulp. Tot nu toe kregen huishoudhulpen communicatiekaartjes met pictogrammen mee, maar dat verandert. "Met de spraaktechnologie voelen onze huishoudhulpen zich meer op hun gemak", zegt Huysmans. "Ze voelen zich meer aanvaard. En klanten zelf zijn dan weer meer tevreden over de diensten van de huishoudhulp, omdat die beter begrijpt wat hij moet doen."
Huysmans testte de eerste versie deze zomer zelf al uit: "Mijn huishoudhulp viel uit, en ik kreeg een vervanger. Die sprak enkel Pools. Het was de ideale gelegenheid om de allereerste versie van onze technologie te testen", verklaart Huysmans.
Momenteel loopt een testfase bij enkele klanten, en die zijn alvast tevreden volgens Huysmans. "We zitten nog steeds in een mensensector, dus het menselijke zal altijd aanwezig blijven bij ons. Met behulp van de tool hopen we meer mensen een warm gevoel te kunnen geven bij onze dienstverlening."
Zowat alles is AI bij webwinkel Bol
Hoewel het verkoopplatform Bol van Nederlandse oorsprong is, maken Belgen er ook gretig gebruik van.
"We bieden zo'n 41 miljoen producten aan op ons platform", zegt Erick Webbe, het hoofd van de afdeling Data Science bij webwinkel Bol. "Alleen al om mensen wegwijs te maken in onze catalogus, heb je AI nodig. We realiseren met AI-tools dingen die anders niet zouden lukken."
Zowel de zoekfunctie als de productaanbevelingen voor de 13,7 miljoen klanten in België en Nederland worden gestuurd door AI. "Onze zoekmachine draait 7 dagen per week, en dat 24 uur per dag. Per seconde lopen honderden tot duizenden vragen binnen. Daar kan je geen mens meer aanzetten", legt Webbe uit.
Artificiële intelligentie moet alles zo persoonlijk en relevant mogelijk maken
Erick Webbe, hoofd van de afdeling Data Science bij Bol
Ook verkopers genieten van de voordelen van AI: "Aan de hand van de foto die verkopers van hun product uploaden, plaatst AI het meteen in de juiste categorie. Zo wordt ons assortiment veel sneller aangepast, en komt een product ook in de juiste financiële categorie met het juiste btw-percentage terecht."
Bol zet AI ook in om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van het assortiment op het platform zo goed mogelijk gewaarborgd blijft. Met een assortiment van 41 miljoen producten en 47.000 verkooppartners, lukt dat helaas niet altijd. "Blijkt dat er bijvoorbeeld plastic voor eenmalig gebruik wordt aangeboden, dan komt dit snel op de radar." zegt Webbe. "Dat mogen we gewoonweg niet meer verkopen."
Ook ethische kwesties spelen een rol. "Zo heeft bol een aantal jaar geleden een standpunt ingenomen in de discussie rond Zwarte Piet. AI helpt ons om onze belofte daaromtrent waar te maken, en dus producten te selecteren die te maken hebben met dat onderwerp. Vervolgens worden die door een collega beoordeeld."
AI moet bij Bol alles zo persoonlijk en relevant mogelijk zijn, stelt Webbe. "En daarbij moeten we ook in de gaten houden welke impact dat heeft op de planeet. We voorspellen dus ook welke producten bij elkaar gelegd moeten worden voor verzending, en of die verzonden kunnen worden zonder 'omdoos' (een extra verpakking, red.). Dat bespaart vrachtwagens, karton en dus CO2."
"Technologie vertrekt te veel vanuit productiviteitslogica", volgens experte Nicky Dries
“De logica die vaak achter de invoering van artificiële intelligentie op de werkvloer schuilt, is er één van productiviteit, efficiëntie, en kosteneffectiviteit”, begint Nicky Dries, gewoon hoogleraar aan de KU Leuven en hoofd van het Future of Work Lab aan de faculteit Economie. “Vertaald naar het standpunt van werknemers klinkt dat echter als meer, sneller, en goedkoper werken”.
AI-tools implementeren zou hand in hand moeten gaan met een kortere werktijd. We willen als mens toch geen fabriek worden?
Nicky Dries, hoofdonderzoeker Future of Work Lab KU Leuven
Ze stelt zich vragen rond arbeidskwaliteit en -intensiteit: “Als mensen door de implementatie van AI-tools echt productiever en efficiënter gaan werken, zou dit logischerwijs gepaard moeten gaan met een kortere werkweek. Anders moeten ze gewoon méér werk verzetten in dezelfde tijd. We willen als mens toch zelf geen machine worden? Het is ook maar de vraag of we echt alle routinetaken door AI willen laten uitvoeren. Misschien zorgen die voor afwisseling en een rustpunt doorheen onze dag? Het is eigenlijk 1 groot sociaal experiment", stelt Dries.
Bovendien zou technologie moeten worden ontworpen aan de noden van de mens, niet omgekeerd, en dat gebeurt nog te weinig volgens Dries. "Er worden vaak oplossingen aangeboden voor problemen die er nog niet zijn, en waarover je je dus kan afvragen of de wereld met al haar bestaande problemen hierop zit te wachten. Er valt toch vooral geld te verdienen, voor de investeerders dan toch."
"Ik zie graag bedrijven passeren die AI inzetten vanuit een niet-kostenbesparende logica, maar meestal gaat het invoeren van zulke tools op langere termijn toch samen met een vermindering van het aantal personeelsleden", besluit Dries.
