Morgen trekken de inwoners van Sint-Joost-ten-Node opnieuw naar de stembus. De inzet is hoog. De oppositie droomt openlijk van een gemeente zonder zittende burgemeester Emir Kir aan het roer. Als Kir zijn absolute meerderheid verliest, zou dat zomaar kunnen. VRT NWS sprak met enkele kandidaten.
"Ik begrijp het niet goed, maar het lijkt spannend": op pad in Sint-Joost-ten-Node, waar ze dit weekend opnieuw stemmen
Lina El Bakkali
Gepubliceerd:
Het is de paar dagen voor de verkiezingen in Sint-Joost-ten-Node ijskoud buiten. Mensen haasten zich door de straten, diep weggedoken in hun kragen. De animo voor de verkiezingen lijkt ver te zoeken. "Moet ik gaan stemmen? Nu zondag? Ah bon?", klinkt het meer dan eens. “We hebben toch enkele maanden geleden nog gestemd?”
Nochtans is er bijna niet naast te kijken. In Sint-Joost-ten-Node lijkt het alsof de tijd heeft stilgestaan sinds oktober. Om de zoveel meter liggen flyers op de grond en in elke hoek van de gemeente prijken affiches op gevels en ramen.
Hier en daar duiken posters op van Les Engagés of Team Fouad Ahidar, maar de meeste etalages zijn gehuld in een zee van rood. De kleur van de PS, maar ook van de Lijst van de Burgemeester.
"Samen met blauw de kleur van Sint-Joost-ten-Node", zegt burgemeester Emir Kir. Of dit bewust of onbewust verwarring creëert, blijft de vraag, maar feit is wel dat je bij een snelle blik bijna zou denken dat er maar één partij campagne voert.
Waarom er opnieuw verkiezingen zijn in Sint-Joost-ten-Node
Op 13 oktober stemden de inwoners van Sint-Joost-ten-Node, net als in de rest van het land, voor een nieuw gemeentebestuur. Al snel werd duidelijk dat Emir Kir (Lijst van de Burgemeester) - die al meer dan 12 jaar burgemeester is van de gemeente - won met een absolute meerderheid.
Het leek er dus op dat Kir obstakelloos aan zet zou blijven. Maar oppositiepartijen Ecolo, PS en Team Fouad Ahidar dienden een klacht in wegens vermeende kiesfraude door de burgemeester. Het Rechtscollege oordeelde dat er sprake was van 116 onregelmatige en 240 verdachte volmachten. Genoeg om mogelijk een zetel afgesnoept te hebben van de partijen die de klacht hebben ingediend.
Resultaat: de verkiezingen werden ongeldig verklaard en iedereen moet, voor de eerste keer ooit in een Brusselse gemeente, opnieuw naar de stembus. De PS, Ecolo-Groen, Engagés-CD&V-MR-VLD en Team Fouad Ahidar hebben allemaal herschikte lijsten ingediend. Alleen Kir trekt met exact dezelfde lijst als in oktober naar de kiezer.
De gemeente bevindt zich dus opnieuw in een intense verkiezingsperiode, een unicum in België. Maar nog meer dan onwetendheid weerklinken vooral irritatie en moeheid in de straten van Sint-Joost-ten-Node.
"Ik begrijp het gedoe met de volmachten niet", verzucht inwoonster Latifa. Ze is niet alleen. De volmachten lijken de meesten niet wakker te houden. "Konden ze die verdachte stemmen niet gewoon aftrekken? J'en ai marre."
"Mij gaan ze niet zien zondag", zegt een andere inwoner die anoniem wenst te blijven. "Het maakt toch niets uit." In oktober al daagden heel wat inwoners van Sint-Joost-ten-Node niet op. Nu is het nog maar de vraag hoeveel mensen morgen daadwerkelijk zullen gaan stemmen.
Ondanks de voelbare vermoeidheid bij de kiezers, blijven alle partijen vastbesloten om het vertrouwen van de kiezers te (her)winnen en hen te overtuigen om hun stem te laten horen. Zoals in elke verkiezingsperiode is de markt een vaste stek van de kandidaten. Maar in de rechte lijn naar de verkiezingen schakelen de partijen nog een laatste keer een versnelling hoger.
Voor de ene betekent dat van huis tot huis gaan en persoonlijke gesprekken voeren met de bewoners. De andere zoekt dan weer menigtes op, klaar om iedereen aan te spreken.
De campagne heeft lang geduurd, maar elke stem kan het verschil maken
Wout Van Eylen (CD&V)
"De mensen zijn de campagne inderdaad beu", zegt Wout Van Eylen (CD&V). Hij raakte in oktober verkozen met 151 stemmen en klimt deze keer van de 7e naar de 5e plek op de lijst. "Geloof mij, wij zijn ook moe. Dit heeft lang geduurd. Maar elke stem kan hier echt het verschil maken. Dus we doen door."
Slecht te been, maar vastberaden rijdt hij op zijn step door de gemeente, gekleed in een gele vest en een oranje sjaal. "Normaal draag ik de oranje kleuren van CD&V, maar onze merchandise is niet gemaakt voor deze kou. Dus draag ik maar de kleur die het dichtst bij oranje komt", legt hij lachend uit.
Van Eylen belt aan bij de deuren van de inwoners, hoewel het niet altijd evident is om mensen thuis aan te treffen. "Maar elk huishouden heeft al een flyer ontvangen. Daar hebben we als team voor gezorgd."
Iets verderop - Sint-Joost-ten-Node is tenslotte maar 1,2 vierkante kilometer groot - staat Stephanie Ngongo (nummer 14 op de Lijst van de Burgemeester). "Vous habitez Saint-Josse? Woont u in Sint-Joost?", vraagt ze vriendelijk, maar doelgericht aan elke voorbijganger. Ze staat aan een Nederlandstalige school, eigenlijk net over de grens van de gemeente.
"Er is maar één Nederlandstalige school in Sint-Joost-ten-Node, dus veel ouders brengen hun kinderen naar hier, in Brussel-Stad," legt Ngongo uit. Emir Kir had nochtans een 2e Nederlandstalige school beloofd. Die is er niet gekomen. "Het plan is om de capaciteit van de huidige school te verdubbelen", zegt ze.
Niet veel later gaat de schoolbel en wordt Ngongo vergezeld door een hele delegatie partijgenoten. Ze bewegen zich in groep door de menigte ouders. Als iemand in het Nederlands aangesproken moet worden, wordt steevast Ngongo ingeschakeld. "Het voordeel van tweetalig zijn", klinkt het.
De oppositie noemt mij een populist, maar dat is een hoop blabla
Emir Kir, burgemeester Sint-Joost-ten-Node
"Mijn militanten", noemt burgemeester Kir hen. Hij zit aan zijn bureau op zijn kantoor. Hij komt net van zijn vertrouwde Houwaertplein, zegt hij. "Iedereen kent mij natuurlijk al. Ik ben altijd in dialoog met mijn inwoners. Ik praat graag met mensen. Niet alleen in verkiezingstijd."
"Er is niets dat ik liever doe dan onze burgers dienen. De oppositie noemt dat populisme of cliëntelisme, maar dat is een hoop blabla." Met die woorden is de toon gezet.
Kir en bepaalde oppositieleden, specifiek van de PS en Ecolo-Groen, zijn al lang niet mals voor elkaar. Maar zeker de laatste maanden en weken steken ze hun vete niet onder stoelen of banken.
"Emir Kir is uit de PS gezet (in januari 2020, red.)", zei PS-lijsstrekker en schepen Philippe Boïkete deze week nog aan BRUZZ. "Het enige wat Kir toen nog voor ogen had, was: aan de macht blijven, weer de absolute meerderheid halen."
"Zijn hele beleid lijkt sindsdien van die gedachte doordrongen. Kir heeft zijn populariteit te danken aan een systeem van ‘Voor wat, hoort wat’."
Wij willen absoluut geen coalitie met Emir Kir, dat is een duidelijk standpunt van de partij
Filip Huyghe (Groen)
Het sentiment wordt ook gedragen door Filip Huyghe (nummer 3 op de lijst Ecolo-Groen). "Kir doet veel, dat ontkennen we niet. Maar het is onvoldoende. Heel wat zaken blijven ongeregeld. Niet veel mensen weten dat Sint-Joost-ten-Node best wel een rijke gemeente is. Er zijn vrij veel inkomsten van bedrijven en hotels. Maar de financiën gebeuren niet transparant."
"Tegelijkertijd doet hij echt aan vriendjespolitiek", zegt Huyghe aan VRT NWS vanuit Tanzania, waar hij verblijft voor zijn werk als bioloog. "Een coalitie vormen met hem is uitgesloten. We gaan niet akkoord met zijn beleid. Dat is een duidelijk standpunt, gedragen door de hele lijst."
De PS en Ecolo-Groen dromen dus openlijk van een Sint-Joost-ten-Node zonder Emir Kir. Haalt de huidige burgemeester morgen geen absolute meerderheid, zal hij elders een coalitiepartner moeten zoeken. Niet dat hij zelf op de PS of Ecolo-Groen zit te wachten. "Ik wil geen meerderheid met partijen die liegen en politiek voeren op basis van laster", zegt hij.
Ik begrijp niet heel goed wat er allemaal gaande is, maar het lijkt spannend
Omar, inwoner Sint-Joost-ten-Node
Blijven over: Team Fouad Ahidar en de christendemocraten en de liberalen. Die laatsten hebben de deur naar onderhandelingen met Kir nooit gesloten. "Er moet dan wel een echte breuk komen met het verleden", benadrukt Van Eylen.
"Wij stellen geen veto tegen personen, maar tegen slecht bestuur. Het feit dat de verkiezingen geannuleerd zijn, zegt genoeg. Op deze manier kan het in onze gemeente niet verder."
Voor Kir lijkt de afstand voorlopig dus het kleinst met Team Fouad Ahidar.
Het is alleszins duidelijk dat de inzet hoog is voor alle betrokkenen. Zowat elke partij heeft morgen heel wat te winnen of te verliezen. "Ik begrijp niet heel goed wat er allemaal gaande is, maar het lijkt spannend", besluit inwoner Omar.
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
