Van walvisskelet met papieren vliegtuigje in de kop tot grootste bananencollectie ter wereld: 4 zaken die je nog niet wist over 600 jaar KU Leuven

9 december 1425. Op die dag vaardigt paus Martinus V de stichtingsoorkonde uit van de Katholieke Universiteit Leuven. Het maakt van de KU Leuven één van de oudste universiteiten in Europa, met op de dag van vandaag 60.000 studenten en meer dan 20.000 medewerkers. Maar wist je dat...

Toegegeven, sluitend historisch bewijs is er niet voor deze bewering. Maar het is wel een goed verhaal, dat schrijver Bart Van Loo gedetailleerd vertelt in zijn boek 'Stoute schoenen'. Ruim 600 jaar geleden zouden de Lierenaars van hertog Jan IV van Brabant de keuze hebben gekregen tussen een veemarkt en een universiteit.

De rijkdom indachtig die de wol- en lakennijverheid de stad al hadden opgeleverd, koos Lier voor de veemarkt - het was in die tijd een voorrecht om als enige stad in de wijde omgeving een veemarkt te organiseren. De 2e keus ging naar Leuven, waar een universiteit werd opgericht die gebruik mocht maken van de middeleeuwse lakenhal. Het is nog altijd hier dat studenten zich aan de KU Leuven inschrijven en er voor het eerst mee kennismaken. Wist je trouwens dat er iets verderop...

Als je van de Naamsestraat in de richting van het stadspark wandelt, dan kom je langs het Museum voor Dierkunde, waar de zoölogische collectie van de KU Leuven is ondergebracht. Het zit een beetje verstopt, maar het museum is wel vrij toegankelijk. Naast een uitgebreide verzameling opgezette dieren is vooral het indrukwekkende skelet van een Groenlandse walvis al sinds het einde van de 19e eeuw de grote blikvanger.

Het is een klein mirakel dat de walvis er nog altijd in goede staat hangt. "Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het museum getroffen door een bombardement", vertelt conservator Mario Driesen. "Een deel van de collectie ging toen verloren, en het is ook de reden waarom onze ooievaar, die vanonder het puin werd gehaald, er zo grijs uitziet. Die hebben we nooit helemaal proper gekregen. Maar de walvis werd net niet geraakt en hangt nu nog altijd waar hij toen hing."

De aandachtige bezoeker kan trouwens iets opmerken aan de walvis. "Iemand - wellicht een student - heeft ooit een papieren vliegtuigje in de kop van de walvis gegooid. Dat zit er al sinds de jaren 80 en je kan het nog altijd zien in een spleet in de neus." Probeer het maar te spotten bij een bezoek aan het museum.

Van de dieren naar de planten, want wist je dat de KU Leuven...

Noem Leuven gerust de bananenhoofdstad van de wereld. Op de Arenbergcampus in Heverlee - we bevinden ons nu buiten de ring rond Leuven - wordt een collectie van maar liefst 1.700 verschillende bananensoorten bewaard en beheerd. "Dessertbananen, zoete bananen, zetmeelbananen, sierbananen... Alle bananensoorten bewaren wij hier in deze kleine kamer", zegt Bart Panis, onderzoeker en beheerder van de collectie.

"We bewaren de plantjes van elke soort in glazen proefbuizen bij een temperatuur van 15 graden. Dat is laag genoeg om de groei van tropische gewassen af te remmen. Dit is de referentiecollectie voor de hele wereld, dit is echt heel uniek. Wij sturen gezond materiaal naar instituten overal in de wereld en doen ook onderzoek om bananen resistenter te maken tegen ziektes en klimaatveranderingen."

Panis gooit er als afsluiter nog een bananenweetje tegenaan. "Bananen zijn bessen. Dat klinkt misschien een beetje raar. Het is een vrij grote bes, een kromme, gele bes, maar het is een bes."

Tijd nu om onze aandacht op het menselijk lichaam te richten, want wist je dat de KU Leuven...

Geef toe: klinkt intrigerend. Dat toestel vinden we in het Universitair Ziekenhuis, aan het departement Neurowetenschappen van de faculteit Geneeskunde op de campus Gasthuisberg, waar onderzoek wordt gedaan naar het menselijke zenuwstelsel. "Gedachten lezen, dat klinkt een beetje eng", weet professor Marc Van Hulle. "Wat we echt doen, is testen hoe ontspannen iemand is, en zo kunnen we mensen trainen om zich zoveel mogelijk te ontspannen."

Arne Van Den Kerchove, die ook aan dit onderzoek meewerkt, toont hoe dat in zijn werk gaat. "Mijn hersengolven worden geregistreerd en door de computer omgezet in een bepaalde score waardoor het balletje gaat zweven. Hoe meer ik me ontspan, hoe hoger het balletje gaat zweven. Deze technologie kunnen we gebruiken voor psychologische doeleinden, bijvoorbeeld om angststoornissen aan te pakken."

Bezoekers mogen dit tijdens het feestweekend van de KU Leuven zelf proberen en tegelijk kennismaken met nog meer opmerkelijk onderzoek. "Ons onderzoek is er echt op gericht om mensen te helpen. Onlangs was er een jongen die door hersenschade niet meer kan communiceren met zijn ouders. Met één van onze toestellen kon hij toch een antwoord geven op een vraag van zijn ouders", gaat Marc verder.

"Ze vroegen hem wat hij graag wou eten, en hij kon 'pasta' antwoorden. Zijn ouders waren toen echt tot tranen toe bewogen, hun zoon had jarenlang niet met hen kunnen communiceren. Zoiets is echt een opsteker voor ons. We doen geen onderzoek in een ivoren toren, maar wel om mensen te helpen."