Israël blijft hameren op "vrijwillig vertrek" van Palestijnen uit Gazastrook: "Leger bereidt plan voor"

"Elke inwoner van de Gazastrook die dat wil, zal kunnen vertrekken, naar elk land dat hen wil ontvangen", kondigt de Israëlische minister van Defensie aan op X. Dat is een breuk met het huidige beleid: vooralsnog heeft Israël de Gazastrook hermetisch afgesloten van de buitenwereld en mag geen enkele inwoner het gebied verlaten.

Volgens Katz zal dat in de nabije toekomst wel mogelijk zijn. Hij gaf het leger de opdracht om een plan voor te bereiden. Katz spreekt over de mogelijkheid om de Gazastrook over land via de grensovergangen te verlaten, maar ook over zee of via de lucht.

In die laatste 2 gevallen zouden de Gazanen hoe dan ook eerst naar Israël of een ander land moeten trekken, want de enige luchthaven in de Gazastrook werd zo'n 20 jaar geleden verwoest en een haven vanwaaruit mensen vervoerd kunnen worden, is er ook niet.

Opvallend: Katz stelt dat de bevolking van de Gazastrook "het recht moet hebben op vrijheid van beweging en migratie, zoals overal ter wereld gebruikelijk is". Volgens de minister belet Hamas dat. Dat gaat niet alleen in tegen het Israëlische beleid van de voorbije jaren, maar ook tegen de wil van de overgrote meerderheid van de Gazanen zelf.

De meeste inwoners van de Gazastrook willen het gebied niet verlaten, maar terugkeren naar hun huizen om die opnieuw op te bouwen. De Palestijnen zijn namelijk zeer beducht voor een herhaling van de 'Nakba' (Arabisch voor catastrofe). Eind jaren 1940, bij de oprichting van de staat Israël en tijdens de daaropvolgende Arabisch-Israëlische oorlog, werden zo'n 750.000 Palestijnen uit hun dorpen en steden verdreven in wat nu Israël is.

De Palestijnen in de Gazastrook, waar zo'n 2,3 miljoen mensen wonen, vrezen dat als zij nu ook dit stuk grondgebied moeten verlaten, ook zij nooit meer zullen mogen terugkeren. Katz is daar overigens niet duidelijk over. Hij liet in het midden of dat "vrijwillige vertrek" tijdelijk of permanent zou zijn. 

De aankondiging van Katz volgt op een dag vol internationale verontwaardiging over een plan dat de Amerikaanse president Donald Trump dinsdagavond uit zijn hoed toverde. Tijdens een persconferentie met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu kondigde hij aan dat de Verenigde Staten de controle over de Gazastrook zouden overnemen en het gebied zouden heropbouwen.

Trump stelde daarbij voor om de ongeveer 2 miljoen inwoners van de Gazastrook te laten vertrekken naar andere landen, zoals Egypte en Jordanië, "waar ze in vrede kunnen leven". Van de Gazastrook zou de VS dan de "Rivièra van het Midden-Oosten" maken. Zoiets komt neer op etnische zuivering, klonk wereldwijd de kritiek. En Egypte en Jordanië herhaalden dat ze er helemaal niet voor openstaan om zoveel Gazanen op te vangen. Ook zij vrezen dat ze nooit meer zullen mogen terugkeren.

Zowel een woordvoerder van het Witte Huis als de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio probeerde Trumps voorstel wat te nuanceren. Het Witte Huis liet verstaan dat de VS geen militairen naar Gaza zal sturen, al sloot de woordvoerder dat ook niet volledig uit. Ze zei ook dat de VS de heropbouw niet zal financieren, maar zal samenwerken "met onze partners in de regio".

Rubio zei dan weer dat de hervestiging van de Palestijnen uit de Gazastrook enkel tijdelijk zou zijn, terwijl het puin geruimd en de regio heropgebouwd wordt. Trump van zijn kant suggereerde dinsdag dat het wat hem betreft om een permanent vertrek zou gaan. Volgens Rubio was Trumps plan "niet vijandig" bedoeld, maar ging het om een "genereus gebaar", waaruit zou moeten blijken dat de Verenigde Staten "bereid zijn om hun verantwoordelijkheid op te nemen voor de heropbouw van dat gebied".

Ondanks de internationale kritiek blijft Trump echter bij zijn plan om de Gazastrook over te nemen, of dat laat hij toch uitschijnen. "De Gazastrook zal overgedragen worden aan de Verenigde Staten als het vechten is gestopt", schrijft hij vandaag op zijn socialemediaplatform Truth Social . De VS zou dan beginnen met de heropbouw van het gebied in samenwerking met "ontwikkelingsteams uit heel de wereld".

"De inwoners van Gaza zouden hervestigd worden in veiligere en mooiere gemeenschappen in de regio, met nieuwe en moderne huizen", voegt hij eraan toe. Bevestigen dat zo'n vertrek tijdelijk zou zijn, zoals Rubio aanhaalde, doet Trump echter niet. Hij herhaalt wel de verklaring van het Witte Huis dat er geen Amerikaanse militairen zouden worden ingezet.

En dat is dus ook wat de Israëlische regering doet. Ondanks de internationale kritiek op Trumps plan en tegen de wil van honderdduizenden Palestijnen in, blijft ze schermen met een grote volksverhuizing uit de Gazastrook. Het is geweten dat zeker de uiterst rechtse partijen binnen de Israëlische regering daar al langer van dromen. Zij zouden de Gazastrook het liefst van al opnieuw koloniseren, zoals ook op de Westelijke Jordaanoever gebeurt.

Katz gooide ook nog wat olie op het vuur door zich rechtstreeks tot enkele landen te richten die de voorbije 16 maanden scherpe kritiek hebben geuit op het Israëlische geweld in de Gazastrook en de vele burgerslachtoffers als gevolg daarvan.

"Landen als Spanje, Ierland, Noorwegen en andere, die Israël valselijk beschuldigd hebben in verband met zijn acties in Gaza, zijn wettelijk verplicht om inwoners van Gaza toe te laten op hun grondgebied. Als ze weigeren, zal hun hypocrisie duidelijk zijn", schrijft Katz.

De reactie van Spanje en Ierland liet niet lang op zich wachten. "De Gazastrook is van de Gazanen en moet deel uitmaken van de toekomstige Palestijnse staat", herhaalt minister van Buitenlandse Zaken José Manuel Albares het bekende Spaanse standpunt.

"Het doel moet zijn om de hulpverlening aan Gaza massaal op te schroeven, de basisvoorzieningen te herstellen en een duidelijk plan op te stellen waarbinnen de ontheemden kunnen terugkeren", reageert het Ierse ministerie van Buitenlandse Zaken. "Elke verklaring over het tegenovergestelde helpt de zaak niet vooruit en is een bron van afleiding."