Nieuwe regering wil klinisch seksuologen wettelijk erkennen: "Betere bescherming tegen charlatans" 

In Nederland is het beroep van klinisch seksuoloog al verschillende jaren erkend, maar in ons land kan iedereen die dat wil zich vandaag nog steeds seksuoloog noemen. De Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS) vraagt al langer voor een officiële erkenning van de klinisch seksuologen. 

Die erkenning lijkt er nu ook te komen, toch als het aan de nieuwe federale regering ligt. "Via een erkenning van nieuwe evidence-based beroepen, waaronder de klinisch seksuologen, garanderen we kwaliteitsvolle zorg en beschermen we patiënten tegen charlatans", lezen we in het regeerakkoord. 

Een goede zaak, klinkt het bij Svenja Vergauwen, co-voorzitter van de VVS. "Wij ijveren al 3 decennia voor die wettelijke erkenning. We willen vooral dat mensen die hulp zoeken weten bij wie ze aankloppen. Want iedereen die hulp zoekt, heeft recht op kwaliteitsvolle hulpverlening." 

Alle experts die we spreken zijn het erover eens dat de erkenning belangrijk is. Zowel voor patiënten als voor de seksuologen zelf. "Het is in de eerste plaats een erkenning naar de mensen toe dat dit wel een thema mag zijn. Het neemt voor een deel de maatschappelijke schaamte weg, zoals we ook gezien hebben bij de erkenning van de klinisch psychologen", klinkt het bij Bert Van Puyenbroeck, klinisch seksuoloog en professor relatie- en gezinstherapie aan de VUB.

"Vroeger werd je raar bekeken als je hulp zocht bij een psycholoog, maar dat is doorheen de jaren toch ook veranderd. In de praktijk zien we dat wanneer je zo'n titel erkent, mensen met veel meer rust die hulp opzoeken."

Svenja Vergauwen bevestigt dat. "We merken wel dat al meer mensen de weg vinden naar een seksuoloog, maar de drempel blijft toch nog hoog. Mensen vinden het soms een exotisch beroep, of ze weten niet juist wat seksuologen doen. Die erkenning zorgt er dan toch voor dat we worden erkend als een belangrijk thema, naast de fysieke en mentale gezondheid." 

De nieuwe regering wil patiënten ook beter beschermen tegen 'charlatans', aldus het regeerakkoord. "Een stevige uitspraak", zegt professor Rick Roels, psychiater en klinisch seksuoloog. "Maar helaas zien we vandaag wel dat er verschillende mensen actief zijn als seksuoloog, zonder wetenschappelijke of klinische onderbouwing."

"Ik hoor soms de wildste verhalen van patiënten over wat zij bij vorige 'seksuologen' als oefeningen moesten doen", bevestigt ook Lotte De Schrijver. "Soms zie je dan ook dat er helemaal geen goede diagnostiek is gebeurd, terwijl dat toch heel belangrijk is om een goede behandeling aan te bieden." 

"Stel dat iemand langskomt die zegt dat ze een verminderd seksueel verlangen hebben, dan moet je zeker onderzoeken of daar misschien niets anders speelt. Een depressie wordt bijvoorbeeld ook vaak geassocieerd met een afgenomen seksueel verlangen. Als dat het geval is, moet je niet per se inzetten op dat seksueel verlangen, maar moet je mogelijk eerder werken aan die depressie. We gaan dus na wat oorzaak en wat gevolg is, alvorens we een behandeling opstarten." 

De Vlaamse Vereniging voor Seksuologie werkt zelf al langer met een eigen erkenning, als een soort kwaliteitslabel bij gebrek aan een wettelijke erkenning. "Klinisch seksuologen die bij ons erkend zijn als lid van de VVS, voldoen aan heel wat voorwaarden: ze hebben een specifieke opleiding gevolgd, hebben relevante werkervaring en zijn ook psychotherapeutisch geschoold", aldus Vergauwen. 

De precieze voorwaarden om in de toekomst erkend te worden als klinisch seksuoloog zijn nog niet duidelijk. "We willen ons wel openstellen om mee aan tafel te zitten en om mee na te denken over de voorwaarden van die erkenning." 

Als het van de VVS afhangt, worden klinisch seksuologen binnenkort erkend als een autonoom gezondheidsberoep, en niet enkel als een specialisatie van een ander gezondheidsberoep. "Klinische seksuologen staan dan naast artsen, klinisch psychologen en orthopedagogen." 

Een goede opleiding tot klinisch seksuoloog is volgens de experts daarbij belangrijk. "Dat is niet gewoon een papiertje", zegt Van Puyenbroeck. "Die opleiding leert ons veel, want seksuologie is een kruispunt van medische, psychologische en relationele wetenschappen."

"De opleiding seksuologie slaagt er zo heel goed in om je eigen referentiekader uit te breiden", bevestigt professor Roels. Hij benadrukt ook het belang van bijscholingen, want de wereld van de seksuologie evolueert ook constant. "Een erkenning zorgt er dan voor dat seksuologen zich zullen blijven bijscholen. En dat helpt om je eigen blinde vlekken weg te werken." 

De wettelijke erkenning zal ook gevolgen hebben voor de patiënten, die in de toekomst zo misschien gemakkelijker een terugbetaling zullen krijgen voor hun behandeling. Al zijn er nog geen details over de precieze uitwerking. "We gaan ook een periode van besparingen tegemoet, dus op dat vlak is het nog een beetje koffiedik kijken", reageert Lotte De Schrijver. 

Verschillende ziekenfondsen voorzien sinds een paar jaar in bepaalde gevallen wel al een (gedeeltelijke) terugbetaling voor consultaties bij seksuologen aangesloten bij het VVS. "Maar dat zit vaak niet in de standaard ziekteverzekering, dus het zou goed zijn als dat op termijn ook verandert", aldus De Schrijver. 

De terugbetaling is belangrijk, vindt ook professor Roels. "Het gaat toch vaak over een langdurige behandeling en begeleiding." Door de verschillende sessies terug te betalen, verlaag je de financiële drempel voor patiënten om hulp te zoeken, aldus de experts.