Hervorming welvaartsenveloppe moet volgens de federale regering 2,8 miljard opleveren: "Het dooft inderdaad uit"

Volgens het Federaal Planbureau zou er voor de periode 2025-2026 een welvaartsenveloppe van een klein miljard moeten worden uitgetrokken. De regering-De Wever zal dat niet doen, want ze wil tegen 2029 2,8 miljard euro uitsparen op de welvaartsenveloppe. In de begrotingstabel zien we dat dit jaar 528 miljoen niet zal worden uitgegeven, volgend jaar zal dat 1,2 miljard zijn. Met andere woorden: voor de welvaartsenveloppe blijft er niets meer over.

Volgens armoedeorganisaties zal dit mensen in de problemen brengen. "Dit is rampzalig voor iedereen met een inkomen uit een uitkering, die ziek is of gepensioneerd is", zegt Heidi Degerickx van het Netwerk tegen Armoede. "Het erge van de zaak is dat men hier mensen rechtstreeks treft die al een inkomen op of onder de armoedegrens hebben." Degerickx noemt besparen op deze doelgroep schandalig.

De welvaartsenveloppe bestaat sinds 2007. Sinds 2008 stijgen daardoor uitkeringen, leeflonen en lage pensioenen elk jaar met gemiddeld 1 procent om een minimum aan welvaart te behouden. "Mochten er sinds 2008 geen welvaartsaanpassingen zijn geweest, zou het minimumpensioen bijvoorbeeld 17 procent lager liggen dan vandaag: op 1.500 euro bruto in plaats van op 1.800 euro bruto", duidt Olivier Pintelon van de socialistische vakbond ABVV.

"Wat is er gebeurd met die welvaartsenveloppe?", vraagt Kamerfractieleider Stefaan Van Hecke (Groen) zich af tijdens het Kamerdebat over de regeringsverklaring. "Daar wordt keihard in gesnoeid. De welvaartsenveloppe moet ervoor zorgen dat de uitkeringen van de mensen die het moeilijk hebben en leven van een uitkering stijgen met de welvaart."

"Dit is nooit gezien. Dit heeft een impact op de armoede", waarschuwt Van Hecke. "Die gaat stijgen, terwijl ze net aan het dalen was."

Bij de meerderheid horen we dat dit onvermijdelijk was, gezien de moeilijke budgettaire toestand, met een gat in de begroting van zo'n 23,3 miljard euro. De regering heeft ervoor gekozen om daarbij in te zetten op een hogere werkzaamheidsgraad, waarbij zo veel mogelijk mensen worden aangemoedigd om te werken. Voor die aanmoedigingen wordt geld uitgetrokken, en voor zij die niet werken, blijft er dan minder over.

Bij de N-VA wordt dit geminimaliseerd. "De welvaartsenveloppe dooft inderdaad uit, maar we houden wel de automatische index aan. Bij een hoge inflatie wordt die geïndexeerd", zegt kamerfractieleider Axel Ronse. "Ook daarover denk ik dat men in budgettair moeilijke tijden tevreden mag zijn."

En wat dan met mensen met een laag pensioen? "We hebben daar in onze pensioenhervorming iets voor voorzien", aldus Ronse. "Wie echt brute pech heeft, gaan we ook goed verzorgen." Meer details geeft hij niet. 

Voor de N-VA is werk de ultieme remedie. "We zitten niet meer in Vivaldi-land, maar in Arizona-land", zegt Ronse."Daar wordt wie werkt aangemoedigd, gestimuleerd en beloond."

Vicepremier Frank Vandenbroucke (Vooruit) wijst erop dat de regering "honderden miljoenen extra aan de OCMW's" gaat geven, zodat die een sterker armoedebeleid kunnen voeren. "We gaan overigens ook extra geld uittrekken voor een kleine, maar goed gerichte welvaartsenveloppe, speciaal gericht op mensen in armoede, mensen die heel kwetsbaar zijn."  

Als de middelen schaars zijn, moet je keuzes maken, luidt de redenering bij Vooruit. "Je moet weten wat je topprioriteiten zijn", zegt Vandenbroucke. "Tot op het laatste moment waren er voorstellen om de index voor werkende mensen beginnen te amputeren. Er waren voorstellen om mensen die van de bijstand leven of langdurig werkloos zijn gewoon géén index meer te geven."

"Wij hebben gezegd dat mensen aan de onderkant niet in de armoede mogen worden geduwd: mensen met een minimumpensioen, mensen die leven van de bijstand, mensen die lang werkloos zijn om of om een of andere reden de weg naar werk niet hebben gevonden. Dat was een moeilijke discussie, en dan moet je keuzes maken", aldus Vandenbroucke.