Werklozen, nieuwkomers en mensen met een lage uitkering: die gaan de maatregelen van de nieuwe regering-De Wever het meeste voelen in haar zoektocht naar 23,3 miljard euro om de begroting te komende jaren op orde te brengen. Dat blijkt uit de begrotingstabellen die zijn vrijgegeven. Ook 'de sterkste schouders' zullen een bijdrage moeten leveren.
Werklozen, nieuwkomers en 'sterkste schouders': hier haalt regering-De Wever het geld om begroting op orde te krijgen
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
"De begroting duurzaam gezond maken". Tijdens zijn regeerverklaring benadrukte de premier nog eens zijn grootste prioriteit de komende jaren.
Nu de regering ook de begrotingstabel heeft vrijgegeven wordt duidelijk van wie de grootste inspanning verwacht wordt en hoeveel de hervormingen moeten opleveren.
Gepensioneerden en werklozen
De twee belangrijkste hervormingen, in de arbeidsmarkt en de pensioenen, moeten op termijn samen 5,1 miljard euro opleveren.
Het snoeien in de werkloosheidsuitkeringen, de belangrijkste arbeidsmarkthervorming, levert 1,9 miljard euro op. Door de pensioenen te hervormen rekent De Wever op 2,4 miljard euro aan extra inkomsten. Die haalt de regering onder meer op door de voordelen voor ambtenaren af te bouwen en de invoering van het bonus-malussysteem.
Ook het strenge migratiebeleid dat Arizona wil voeren, moet opleveren. De partijen rekenen op 1,4 miljard euro. De geplande maatregelen moeten zorgen voor lagere instroom en efficiëntere terugkeer, waardoor de opvang bijvoorbeeld minder zal kosten.
Ook de nieuwkomers die wel hier zijn, zullen de besparingen voelen. Door hen integratiesteun te geven in plaats van een leefloon en hen pas toegang te geven tot sociale bijstand na 5 jaar wil de regering 724 miljoen euro besparen.
Laagste uitkeringen zullen minder stijgen
Ook mensen met een uitkering zullen de gevolgen voelen. "We blijven de leeflonen en uitkeringen indexeren, maar ze zullen niet langer stijgen bovenop de index", zei De Wever in zijn regeerverklaring. De regering bespaart zo op de zogenoemde welvaartsenveloppe.
Dat is een systeem waardoor gepensioneerden, zieken en werklozen - voornamelijk die met een minimumuitkering - extra geld krijgen bovenop de index om hun welvaart op peil te houden. Veel van hen flirten namelijk met de armoededrempel.
De hervorming moet 2,8 miljard euro opleveren. Dat is een miljard euro meer dan uit gelekte tabellen tijdens de onderhandelingen bleek. De hervorming zullen veel mensen ongetwijfeld voelen.
Sterkste schouders
De Wever verwacht ook een "billijke bijdrage" van de sterkste schouders. Die moeten via nieuwe of verhoogde belastingen ongeveer 1,5 miljard euro bijdragen.
Het gaat dan bijvoorbeeld om de meerwaardetaks of solidariteitsbijdrage. Die zou voor 500 miljoen euro aan extra belastinginkomsten moeten zorgen. De strijd tegen sociale en fiscale fraude moet 1,2 miljard euro opleveren.
Overheid en politiek
Een slankere en efficiëntere overheid moet 1,6 miljard euro in het laatje brengen. Het gaat dan bijvoorbeeld om besparingen in de werkings- en personeelskosten en een reorganisatie van de federale overheid.
De politiek zelf moet voor 116 miljoen euro bijdragen. De afschaffing van de Senaat en de niet-indexering van de partijdotaties zorgen deze regeerperiode niet voor grote inkomsten.
Verder zal er ook minder geld gaan naar ontwikkelingssamenwerking (318 miljoen euro minder) en moeten efficiëntiewinsten bij de NMBS 250 miljoen euro opleveren.
Rekent de regering zich rijk?
Veruit de grootste inkomsten verwacht de regering van de zogenoemde terugverdieneffecten. Daarvoor staat 7,9 miljard euro in de begrotingstabel. De overheid verwacht dat de hervormingen onrechtstreeks dus veel gaan opbrengen.
De aanpassingen in werkloosheidsuitkeringen en pensioenen moeten er namelijk toe leiden dat meer mensen gaan werken en ze langer aan de slag blijven. De regering hoopt dat ons land een werkzaamheidsgraad van 80 procent haalt tegen 2030. Op dit moment bedraagt dat percentage 72,3. Experts geloven niet dat het doel van 80 procent haalbaar is.
Extra uitgaven
De inspanning is een stuk zwaarder omdat de regering ook nieuw beleid wil voeren, en dat kost geld.
Een deel daarvan gaat naar de belastinghervorming. Om te zorgen dat werken meer loont – 100 euro per maand voor een alleenstaande belooft de regering – moet de overheid diep in de buidel tasten. De operatie kost 4,3 miljard euro.
Uit de tabellen kunnen we afleiden dat die loonsverhoging wel nog even op zich laat wachten. De eerste jaren zullen de belastingen op arbeid amper naar beneden gaan. Pas in 2029 zal het nettoloon echt omhoog gaan.
De regering zal ook de belastingen voor bedrijven verminderen. "We voorzien een versterking van hun concurrentiekracht ten bedrage van 1,5 miljard euro", aldus De Wever.
Daarnaast investeert deze regering ook 1 miljard euro extra in het leger. Ze wil zo duidelijk maken aan de NAVO-bondgenoten dat ons land wel degelijk een inspanning wil doen op het vlak van defensie.
Er gaat ook geld naar het familiekrediet, onderzoek naar nucleaire energie en de lokale besturen. De regering voorziet ook extra geld voor de veiligheidsdiensten en om het terugkeerbeleid efficiënter te maken.