Donald Trump heeft Elon Musk de toestemming gegeven om komaf te maken met het Amerikaans agentschap voor Internationale Ontwikkeling (USAID). Dat meldt Musk op X. Volgens de Tesla-CEO is USAID "een criminele organisatie" die Amerikaans belastinggeld besteedt aan "landen die ons haten". USAID is een van de grootste overheidsinstanties voor ontwikkelingshulp: in 2023 gaf het meer dan 39 miljard euro aan hulp voor zo'n 130 landen.
Elon Musk en Donald Trump willen USAID opdoeken: wat doet die instantie, en waarom willen ze die weg?
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Het Amerikaans agentschap voor Internationale Ontwikkeling (USAID) heeft het al moeilijk sinds Donald Trump op 20 januari de eed heeft afgelegd.
Iets meer dan een week geleden kondigde Trump een pauze van 90 dagen aan voor alle buitenlandse hulp. Onlangs kwam dan weer naar buiten dat 2 hooggeplaatste ambtenaren op non-actief zijn gezet, omdat ze medewerkers van Elon Musks departement van Overheidsefficiëntie (DOGE) geen toegang wilden verlenen tot beschermde en gevoelige informatie van het agentschap.
De Tesla-CEO laat nu via zijn socialemediakanaal X weten dat hij toestemming heeft gekregen van Trump om USAID helemaal op te doeken. "Ik heb het in detail met hem besproken en hij ging akkoord dat we het moeten afschaffen", liet Musk weten. "Ik heb de president zelfs meermaals gevraagd of hij zeker was en hij heeft telkens bevestigd."
Volgens Musk is het proces om het agentschap te sluiten ondertussen begonnen. De website, het X- en het Instagram-account van USAID zijn alvast niet meer beschikbaar.
Ontwikkelingshulp aan 130 landen
Als USAID inderdaad ophoudt met bestaan, zou een van de grootste overheidsinstanties voor ontwikkelingshulp ter wereld verdwijnen. Het agentschap voorziet humanitaire en ontwikkelingshulp aan landen in nood, onder meer met financiële hulp aan duizenden ngo's, buitenlandse regeringen en internationale organisaties.
In het fiscaal jaar 2023 beheerde USAID een fonds van meer dan 39 miljard euro. De ontwikkelingshulp ging naar zo'n 130 verschillende landen, al kregen onder meer Oekraïne, Ethiopië, Afghanistan, Syrië en de Democratische Republiek Congo het grootste deel van de hulp.
USAID heeft naar schatting meer dan 10.000 werknemers, waarvan twee derde buiten de Verenigde Staten werkt. Die medewerkers verzorgen verschillende projecten, gaande van noodhulp in Soedan om extreme honger tegen te gaan tot het voorzien van schoolboeken aan Oekraïense kinderen.
Focus op 'America First' en besparingen
Voorstanders van USAID zeggen dat het agentschap een belangrijk onderdeel van het buitenlands beleid is, omdat het Amerikaanse 'goodwill' toont en soelaas brengt in gebieden die zijn getroffen door diverse rampen. Waarom willen Trump en Musk USAID dan precies afschaffen?
Ten eerste strookt het agentschap niet met de 'America First'-lijn die Trump probeert aan te houden. Dat Amerikaans belastinggeld naar andere landen vloeit, ligt dus moeilijk. Het ministerie van Buitenlandse Zaken (waar USAID toe behoort, red.) heeft al beloofd om alle buitenlandse hulpprogramma's onder de loep te nemen, "om er zeker van te zijn dat de uitgaven passen binnen de 'America First'-agenda".
Bovendien is het een manier voor Elon Musk om verregaande besparingen te realiseren met zijn departement voor Overheidsefficiëntie. Musk heeft eerder beloofd om de federale overheidsuitgaven met 2.000 miljard dollar te verminderen, al gaf hij enkele weken geleden aan dat "de helft ook al een geweldige prestatie zou zijn".
De Democraten proberen de afschaffing van USAID ondertussen tegen te houden. De minderheidsleider van de Senaat Chuck Schumer heeft al laten weten dat die beslissing illegaal zou zijn.
10 Democratische senatoren hebben de minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio ook al gewaarschuwd dat een ontmanteling van USAID door het Congres moet worden goedgekeurd. De Republikeinen hebben in beide huizen van dat Congres echter een meerderheid.
