De maximaal beschikbare loonmarge in de privésector voor dit en volgend jaar bedraagt 0 procent. Dat heeft de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven becijferd, een van de overlegorganen van de sociale partners. Dat betekent dat de lonen niet mogen stijgen bovenop de index.
Voor die berekening houdt de CRB onder meer rekening met de verwachte inflatie en hoeveel de lonen naar verwachting in de buurlanden zullen stijgen, en controleert de raad ook of de lonen de voorbije jaren niet zijn ontspoord in vergelijking met de belangrijkste handelspartners.
De loonkostenhandicap - het verschil in uurloonkosten in België tegenover onze buurlanden - wordt door de CRB voor 2024 geraamd op 1 procent. Dat betekent dat sinds 1996 onze lonen in 2024 een procent sneller zijn gestegen dan bij de buren. In 2023 bedroeg die handicap nog 2,7 procent.
Voor alle duidelijkheid: de lonen kunnen wel nog stijgen in lijn met de inflatie. De automatische indexering in ons land garandeert dat de lonen meestijgen als het leven duurder wordt. Ook de nieuwe regering garandeert dat principe.
Vakbonden betwisten berekening
De vakbonden zijn niet te spreken over de loonmarge van 0 procent, zeker omdat er sectoren zijn die stevige winsten boeken of waar het moeilijk is om mensen te vinden. En ze betwisten ook de berekening.
"De berekening wordt niet eerlijk gemaakt. Die houdt geen rekening met de bijdrageverminderingen en met de loonsubsidies die werkgevers in ons land krijgen. Dat geeft een vertekend beeld", zegt Bert Engelaar van het ABVV. "Normaal gezien zouden we 1 procent achter lopen. Maar als we alles zouden meerekenen, hebben we een voorsprong op de buurlanden. Wij willen een marge die ons in staat stelt om te onderhandelen."
Dit rapport is normaal gezien het begin van onderhandelingen tussen de sociale partners. De voorbije 2 jaar was er ook geen marge. Maar toen is er wel een extraatje gekomen. Na een tussenkomst van de regering zijn er in sectoren die het goed deden, een koopkrachtpremie in de vorm van consumptiecheques gegeven.
