In Geneberg in Ham wil Natuurpunt enkele vijvers dempen. Het gaat om een gebied in de vallei van de Grote Beek waar er in de jaren 70 weekendhuisjes gebouwd zijn en er ook vijvers aangelegd zijn. Vroeger was dat een veengebied, dat altijd nat was. Het is de bedoeling om dat te herstellen om het water meer ruimte te geven.
"Oorspronkelijk was het gebied een doorstroomveen dat altijd nat stond en waar heel belangrijke en zeldzame natuur aanwezig is, uniek in Europa", vertel Cyr Mestdagh, projectcoördinator van het LIFE Multi Peat project. Dat is een groot Europees project om veengebied te herstellen.
"Door het dempen van de oude vijvers hopen we het oorspronkelijk reliëf te herstellen en op die manier kan het water terug op een natuurlijk manier door het gebied stromen zonder dat het tegen een vijverdijk botst."
Dit project is dus een onderdeel van een Europees plan om veen te herstellen. In de nabijgelegen vallei van de Zwarte beek is al 230 hectare veen hersteld, en nu loopt er een tweede project in de vallei van de Grote Beek in Ham waar 130 hectare hersteld wordt.
"In de loop van de tijd is er veel gebeurd wat het veen heeft kapot gemaakt. Er zijn vijvers en grachten gegraven, alles is er aan gedaan om het droog te leggen. Dat proces willen we nu omkeren", vertelt Cyr nog.
Kamsalamander meer kansen geven
Natuurpunt werkt in het Hamse gebied Geneberg nauw samen het Regionaal Landschap Lage Kempen (RLLK) dat aan gelijkaardig natuurherstel doet. Zo werden in 2021 al een aantal vijvers gedempt of omgevormd tot poelen. De bedoeling was om de kamsalamander meer kansen te geven.
"Het project is gestart rond de variabele waterjuffer, de gemeentelijke adoptiesoort en voor de kamsalamander", legt Michiel Aerts van RLLK uit. "De kamsalamander hebben we er momenteel nog niet teruggevonden, maar wel andere soorten zoals de kleine watersalamder, vinpootsalamander en de alpensalamander."
"Ook een aantal zeggesoorten die wel relevant zijn voor de natte hooilanden zijn terug. We zien dat we door het beheer een herstel krijgen van de natte hooilanden, maar we merken dat die hooilanden het door de klimaatverandering heel moeilijk hebben".
Volgtraject
Nu wordt er dus hard gewerkt aan het volgtraject 'Het levend waterproject'. Dat wordt gesubsidieerd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).
"Samen met de gemeente Tessenderlo-Ham en de VMM gaan we nu verder werken op hetzelfde elan", vertelt Aerts. "We gaan nog eens 3 van de 12 vijvers dempen, zodat we het water in de zomer langer kunnen vasthouden en zodat het water meer ruimte krijgt in de winter."
"Zo herstellen we het veen, de broekbossen en de natuur. Dat zorgt er dan ook voor dat de huizen in de omgeving minder kans hebben op waterschade, omdat het water langer wordt vastgehouden in die natuurlijke zone. Door de langere nattere periodes staat het grondwaterpeil hoog en zo komt er water in de kelders", vertelt Aerts nog.
Regionaal nieuws uit Limburg

