Het aantal Belgen met een inkomen onder de armoededrempel daalt. Dat blijkt uit een enquête van Statbel. Ook lopen steeds minder Belgen risico op armoede of sociale uitsluiting. Dat komt onder andere door de indexering van de lonen en de pensioenen. "Dit is een waarschuwing voor de regeringsonderhandelaars", vindt professor Sociaal Beleid Wim Van Lancker.
Steeds minder Belgen leven in armoede: "Snijden in sociale zekerheid zou stap achteruit zijn"
Elk jaar meet het Belgische statistiekbureau Statbel hoeveel Belgen in armoede leven. Het doet dat door het inkomen van de Belgen naast de armoedegrens te leggen.
De voorbije 5 jaar is het aantal landgenoten dat in armoede leeft, gedaald. In 2024 gaat het om 11,5 procent van de Belgen, terwijl dat in 2019 nog 14,8 procent was. Dat is een daling met meer dan één vijfde.
Ook het risico op armoede of sociale uitsluiting daalt. Het gaat dan om mensen die in bredere zin kans lopen om in armoede te belanden. Dat kan bijvoorbeeld ook als je minder dan 20 procent werkt of niet genoeg geld hebt om rekeningen te betalen of uitstappen te maken. Vandaag geldt dat voor 18,2 procent van de Belgen, of 2,1 miljoen personen.
Je belandt onder de armoededrempel als je als alleenstaande minder verdient dan 1.520 euro per maand. Voor een koppel met 2 kinderen ligt de armoededrempel op 3.191 euro.
Minst armoede in Oost-Vlaanderen
De armoededrempel wordt jaar na jaar opnieuw berekend. Hij stijgt mee met de lonen wanneer die geïndexeerd worden. In 2023 lag de grens bijvoorbeeld nog op 1.450 euro voor een alleenstaande. Statbel stipt aan dat zo'n stijging van de armoededrempel niet noodzakelijk meer mensen in armoede doet belanden, zoals blijkt uit de cijfers.
Er zijn wel sterke regionale verschillen. Het Vlaams Gewest doet het het best, Brussel het slechtst. Meer dan een kwart van alle Brusselaars leeft onder de armoededrempel.
Binnen Vlaanderen scoort de provincie Antwerpen het minst goed, met 10,9 procent van de bevolking. Dat is weliswaar nog steeds beter dan het nationaal gemiddelde. De minst arme provincie is Oost-Vlaanderen (5,7 procent).
Bekijk: Kees belandde in 2017 in de armoede toen hij rugproblemen kreeg.
Sterke sociale zekerheid leidt tot minder armoede
De cijfers zijn "onmiskenbaar goed nieuws", vindt Wim Van Lancker, professor Sociaal Werk en Sociaal Beleid (KU Leuven). "Een kleiner aandeel van de bevolking moet rondkomen met een inkomen dat te laag is."
Volgens Van Lancker is dat onder andere te danken aan het politieke beleid de voorbije jaren. "De sociale zekerheid is versterkt. Een aantal instrumenten van de inkomensbescherming, bepaalde uitkeringen zijn genereuzer geworden. Die beschermen beter tegen armoede. Dat is een duidelijke beleidskeuze geweest."
"Maar ook de tewerkstelling is sterk gestegen. De combinatie van die 2 zaken, meer mensen aan het werk en meer inkomensbescherming, zorgt ervoor dat gezinnen uit de armoede kunnen klimmen."
Dit is belangrijke informatie voor de regeringsonderhandelaars. Snijden in de sociale zekerheid zou de armoede opnieuw kunnen doen stijgen
Wim Van Lancker, professor Sociaal Beleid (KU Leuven)
Nochtans treft armoede niet iedereen evenveel. Er zijn bijvoorbeeld grote leeftijdsverschillen. "De armoededaling zet zich vooral door bij gepensioneerden. Ook daar zie je een rechtstreeks gevolg van de verhoging van de minimumpensioenen. Daar heeft men echt op ingezet."
Ook Statbel verklaart de daling van de armoede deels door de indexering van de pensioenen en de lonen.
Weer meer kinderarmoede
"Tegelijk is het minder goede nieuws dat bijvoorbeeld weer meer kinderen en jongeren in armoede opgroeien", vervolgt Van Lancker. "We weten nog niet of dat tijdelijk is, maar dat is natuurlijk een zeer slecht voorteken voor de toekomst van je samenleving. Zij hebben een grotere kans om later zelf arme ouders te worden. Dat moet een alarmsignaal zijn."
"Dit is heel belangrijke informatie voor de regeringsonderhandelaars in de keuzes die zij gaan maken. Er liggen allerlei plannen op tafel om te snijden in de sociale zekerheid en om de toegang tot goede sociale bescherming te beperken. Men wil bijvoorbeeld de uitkeringen niet langer indexeren."
"Dat zou een stap achteruit zijn, want het zou ervoor zorgen dat de armoede in de toekomst opnieuw kan stijgen. We weten dat een betere inkomensbescherming net geleid heeft tot een daling van de armoede."
Dat is een tip voor de federale regering die België bestuurt. Maar ook in Vlaanderen, dat het in verhouding beter doet dan de rest van het land, is er nog ruimte voor beterschap, zegt Van Lancker.
"In Vlaanderen is het armoedecijfer op zich lager dan de andere regio's, maar het is al een aantal jaren stabiel. Er wordt geen vooruitgang meer geboekt. De huidige maatregelen volstaan dus niet meer om die laatste groep nog te bereiken. Daar zal men nog een extra inspanning moeten doen."
