In Italië is controverse ontstaan rond het bordspel 'La famiglia: the great maffia war'. Als speler neem je deel aan de bloederige clanoorlogen die de maffia in de jaren 80 uitvocht op Sicilië. Het doel: zo veel mogelijk regio's domineren, onder meer met autobommen. "Ik begrijp niet hoe het mogelijk is dat iemand dit spel bedacht heeft", aldus een nabestaande.
Autobommen, speedboten en gangsters: bordspel 'La famiglia' over maffia op Sicilië veroorzaakt ophef in Italië
Giel Bosmans
Gepubliceerd:
"Rekruteer soldaten, gebruik speedboten om je snel rond het eiland te verplaatsen… Of misschien is een goed geplaatste autobom meer jouw stijl." Zo wordt het bordspel 'La famiglia' aangeprezen in een trailer op YouTube. Wie het spel speelt, strijdt samen met een partner tegen een ander duo om de controle over Sicilië in handen te krijgen. De 'familie' die het meeste gebied verovert, wint het spel.
Het bordspel van de Duitse uitgeverij Boardgame Atelier valt in de smaak. Zo won 'La famiglia' vorige jaar de prestigieuze 'As d'Or' op een festival voor bordspelen in Cannes. Alleen in Italië zelf zijn ze minder fan van de Italiaanse uitgave die recent verscheen.
BEKIJK - De trailer van "La famiglia":
Het spel is dan ook een verwijzing naar de bloederige 'maffiaoorlog' die Sicilië in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw teisterde. "De groep van Totò Riina, de meest machtige maffiabaas aller tijden, pleegde in de vroege jaren 1980 in feite een staatsgreep binnen de Siciliaanse maffia, door al hun vijanden te vermoorden", aldus maffia-expert John Dickie.
"Ze bleven moorden in een tijd waarin Sicilië op weg was om een soort 'narco-staat' te worden. Ze vermoordden politie, magistraten, journalisten, iedereen die in hun weg stond", gaat hij verder.
"Die strategie van slachtingen kwam tot een hoogtepunt in 1992, toen ze de meest beruchte moorden in de geschiedenis van de Siciliaans maffia uitvoerden: de moorden op Giovanni Falcone en Paolo Borsellino, 2 heroïsche magistraten die de maffia bestreden."
"Onbegrijpelijk dat iemand dit spel bedacht"
Giovanni Falcone, zijn vrouw en 3 mensen van zijn escort stierven toen de berucht maffioso Giovanni Brusca een deel van de snelweg liet ontploffen op het moment dat hun wagens passeerden. Brusca, die in 2021 vrijkwam, handelde in opdracht van Totò Riina.
Dat zulke moordacties nu worden omgevormd tot spelelementen, schoot bij Maria Falcone, de zus van de vermoorde magistraat, in het verkeerde keelgat. "Ik begrijp niet hoe het mogelijk is dat iemand dit spel bedacht heeft", zegt ze aan de krant Corriere della Sera.
"De maffia heeft alleen maar tot dood geleid op Sicilië en in Italië. Een spel als dit beledigt de nagedachtenis aan iedereen die heeft bijgedragen aan het bevrijden van dit land."
Ook politicus Alessandro De Leo (Forza Italia) reageerde al op het bordspel. Hij stuurde een brief naar Renato Schifani, de president van Sicilië. "Het is onaanvaardbaar dat een crimineel fenomeen, dat zoveel geweld en lijden veroorzaakte, veranderd wordt in een bordspel", schreef hij.
"Dit product tast niet alleen de waardigheid van de Sicilianen aan, maar devalueert ook de dagelijkse inzet van miljoenen burgers die vechten voor wettigheid en rechtvaardigheid in onze regio."
"Figuren bewust abstract gehouden"
Maximilian Maria Thiel, de bedenker van 'La famiglia', reageerde bij The Guardian op de controverse. "Allereerst spijt het me zeer als iemand zich gekwetst of beledigd voelt door dit spel. Dit was niet onze bedoeling", zegt hij. "In dit spel heb je enkel gangsters die elkaar vermoorden. Ik zie het probleem dus niet, behalve dan dat het thema voor sommigen mensen aanstootgevend lijkt te zijn."
"Daarnaast hebben we het spel bewust heel abstract gehouden, zodat de moorden niet expliciet zijn." Zo werkt 'La famiglia' met gekleurde blokjes in plaats van gedetailleerde figuren.
"Veel mensen associëren de maffiaoorlog met de dood van Giovanni Falcone en Paolo Borsellino, maar zij stierven 10 jaar nadat de vete binnen de maffia was geëindigd. De maffia is bovendien nog steeds actief en vermoordt nog steeds mensen. De moorden op al die mensen hadden niets te maken met de interne maffiaoorlog die in dit spel wordt afgebeeld."
