Op het internet wordt wel eens beweerd dat de appels in de supermarkt tot een jaar oud kunnen zijn. Dat klopt niet, "maar ze kunnen wel tot 10 maanden oud zijn dankzij oogst- en bewaartechnieken", zegt Bart Nicolai, directeur van het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten.
Appels in de supermarkt kunnen wel 10 maanden oud zijn (en toch merk je dat niet als consument)
Elke week duikt de podcast 'Het uur van de waarheid' in de wereld van onlinebedrog, desinformatie en misleiding. Ook dit onderwerp komt uit de podcast. Alle afleveringen vind je hier.
Op sociale media doen beweringen de ronde dat de appels in de supermarkt meer dan een jaar oud zijn. Ze hebben dus al een lang leven achter de kiezen voor jij je tanden erin kan zetten. Maar klopt dat ook? En kan dat kwaad?
Volgens Bart Nicolai, bio-ingenieur aan de KU Leuven en directeur van het Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten, zijn de appelen in onze supermarkt zeker niet ouder dan een jaar. Maar heel ver van de waarheid is de bewering ook niet. "De appels in de winkel zijn tussen de 0 dagen en 10-tal maanden oud, afhankelijk van wanneer ze worden geconsumeerd", zegt hij in 'Het uur van de waarheid' op Radio 1.
Oogsten...
"Belgische appels worden eenmaal per jaar geoogst. Dat is typisch in september of oktober", weet Nicolai. "Omdat wij die ook in de loop van het jaar willen eten, moeten de appels bewaard worden. Vanaf de oogst worden de appels gecommercialiseerd en worden ze in een koelruimte gezet om ze zo goed mogelijk te bewaren."
"Alle appels worden op een heel specifiek tijdstip geplukt. Als dat te vroeg of te laat gebeurt, kunnen ze niet goed bewaard worden." Voor jonagolds is dat tegen het einde van september, voor braeburn kan dat zelfs tegen de tweede helft van oktober zijn.
Vlak na de oogst is de kwaliteit van de vrucht het hoogst
Bart Nicolai, directeur van Vlaams Centrum voor Bewaring van Tuinbouwproducten
Die geplukte appels kunnen dus enkele maanden lang bewaard worden, maar het is nooit langer dan een jaar. "Vooraleer het nieuwe seizoen start, worden alle koelcellen leeggemaakt en worden alle appels verkocht." Zo kunnen de nieuwe appels niet verward worden met de oude.
Dat is het verhaal van de Belgische appels in de supermarkt, maar er worden ook appels geïmporteerd. "Tegen maart komt er import van appels uit het zuidelijke halfrond, zoals van Afrika, Chili of Nieuw-Zeeland. Die zijn een half jaar later geoogst. De appels die we in maart eten, zijn dus minder lang bewaard."
... en bewaren
"Vlak na de oogst is de kwaliteit van de vrucht het hoogst. Ze zijn dan nog niet rijp, want commerciële appels worden een beetje onderrijp geplukt", zegt Nicolai. Dat is hetzelfde voor bananen: die worden groen geplukt.
Na die vroege oogst worden appels op een specifieke manier bewaard. "De normale bewaarprocedure van appels is dat ze op lage temperatuur bewaard worden in commerciële koelruimtes. Dat is typisch rond 0,5 tot 1 graden Celsius."
Luister: Bart Nicolai legt in 'Het uur van de waarheid' uit hoe appels bewaard worden
"Ook de atmosfeersamenstelling wordt gewijzigd. In plaats van 20 procent zuurstof, wordt de concentratie verlaagd tot ongeveer 1 procent." Dat laatste hangt af van de soort appel. "Ten slotte wordt soms ook een rijpingsremmer ingezet, een gas dat in de koelruimte wordt gespoten. Dat vertraagt het normale rijpingsproces van de appel, waardoor de hardheid beter bewaard en de zuurtegraad beter behouden wordt."
Appels zijn niet enige vruchten die op dergelijke manier worden bewaard. In dit geval mogen appelen met peren vergeleken worden. "Maar ook allerlei soorten bessen worden zo bewaard: die worden in de vroege zomer geplukt en sommige, zoals de rode bes, kunnen met de juiste bewaartechniek tot Kerstmis bewaard worden."
Is versgeplukt beter?
Kan het kwaad om een appel van enkele maanden oud te eten? Zijn 'echt' verse appels niet beter? Volgens Nicolai is het effect op de gezondheidswaarden niet nefast. "De meeste gezondheidsstoffen in de appels blijven goed bewaard, maar er zijn een aantal meer labiele stoffen die naar een lagere concentratie gaan op het einde van het bewaarseizoen." Vitamine C is daar een voorbeeld van.
Wie kersverse appels wil, kan natuurlijk naar de boer om de hoek. "Maar het probleem is dat er dan maar een paar weken per jaar zijn dat je appels kan eten. Die worden nu eenmaal pas in september of oktober geplukt. Anderzijds bewaart een deel van de telers hun fruit ook zelf in koelcellen."
