In het oosten van Congo lijkt de miljoenenstad Goma elk moment in de handen van de M-23-rebellen te zullen vallen. Volgens een woordvoerder van de rebellen zullen ze vannacht de stad innemen. Hij roept het Congolese regeringsleger op om de wapens neer te leggen.
M-23-rebellen in Congo zeggen dat ze vannacht Goma zullen innemen
De stad Goma, aan de noordelijke oever van het Kivumeer en vlak bij de grens met Rwanda, is al even volledig omsingeld door de M-23-rebellen. In de buitenwijken zijn gevechten aan de gang en vanavond zijn ook in het centrum schoten gehoord.
Een woordvoerder van de rebellen zegt aan het persagentschap Reuters dat ze van plan zijn om de stad vannacht in te nemen. Hij roept de regeringstroepen op om hun wapens in te leveren bij de VN-missie MONUSCO.
De M-23-rebellen worden gesteund door Rwanda en hebben een aanzienlijk deel van de provincie Noord-Kivu ingenomen. De rebellen proberen de controle te krijgen over kostbare grondstoffen in de regio, zoals goud, kobalt en coltan, een belangrijke grondstof voor smartphones en computers.
De rebellen controleren de 2 belangrijke toegangswegen naar de stad en ook de stad Minova viel onlangs in hun handen, waardoor ze ook het verkeer per boot over het Kivumeer naar Goma controleren.
Nu rukken ze alsmaar verder op, vooral naar de luchthaven van Goma, die in het midden van de stad ligt. Het Congolese regeringsleger probeert samen met militairen van de VN-missie MONUSCO en een Afrikaanse troepenmacht de opmars van de rebellen te stoppen. Tijdens die gevechten zijn al heel wat burgers en ook zeker 13 buitenlandse militairen gedood, onder hen iemand van de VN-vredesmissie.
VN en Frankrijk roepen op om geweld te stoppen
Ondanks de weerstand van het Congolese regeringsleger lijkt de stad elk moment in de handen van de rebellen te zullen vallen. "Hier klinkt het: het is voor vandaag of morgen, de val van Goma", zegt MO*-journaliste Elien Spillebeen vanuit Rwanda, waar ze nog maar net naartoe is gevlucht. Spillebeen was eerder deze week nog in Oost-Congo, om er een reportage te draaien.
Dat de situatie er escaleert, blijkt ook uit de reactie van de VN-Veiligheidsraad. Een spoedvergadering van de raad over Oost-Congo stond normaal voor morgen gepland, maar is vervroegd naar vandaag. VN-secretaris-generaal Antonio Guterres roept het Rwandese leger op om zich terug te trekken uit Oost-Congo en de steun aan M-23 stop te zetten. Guterres is "ernstig bezorgd" over de escalatie van het geweld in de regio.
Intussen probeert ook de Franse president Emmanuel Macron te bemiddelen. Hij belde met de Congolese president Félix Tshisekedi en met de Rwandese president Paul Kagame. Macron riep hen op om de wapens neer te leggen en de dialoog te hervatten.
"Alles moet eraan gedaan worden om de burgerbevolking te beschermen en de Congolese soevereiniteit te respecteren", aldus het Elysée, het kantoor van de Franse president.
Maar of alle diplomatieke inspanningen effect zullen hebben, is maar de vraag. De Congolese legerchef Ekende zegt dat het leger de miljoenenstad zal verdedigen en dat Rwanda nog niet beseft dat de oorlog is begonnen. Kinshasa heeft intussen ook beslist zijn diplomaten "met onmiddellijke ingang" terug te roepen uit de Rwandese hoofdstad Kigali.
Aan de Rwandese kant van de grens verzamelen zich intussen steeds meer troepen, zo hoort onze redactie van mensen ter plaatse. Volgens Congo hebben vandaag nog bijkomende Rwandese militairen de grens overgestoken. De regering spreekt over een "oorlogsverklaring". Rwanda zegt dan weer dat het klaar is om "de territoriale integriteit van het land te verdedigen".
Bekijk: Chef VN-vredesmissie: "M23 heeft luchtruim boven Goma gesloten, wij zitten vast"
Drummen aan de grens
In Goma verblijven zo'n 2 miljoen mensen, een groot deel van hen zijn vluchtelingen uit andere gebieden in het oosten van Congo.
Steeds meer Congolezen en buitenlanders proberen nu de stad te verlaten. "Gisteren was het bijzonder druk aan het migratiebureau in Goma", zegt Elien Spillebeen, waar niet enkel buitenlanders, maar ook Congolezen papieren in orde probeerden te krijgen om de stad en het land te verlaten. "Ook aan de grensovergang was het drummen. Heel veel mensen probeerden nog in de grensstad Gisenyi te raken (in Rwanda, red.)."
Eerder deze week vroeg het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken de Belgen die zich in Goma bevinden om te vertrekken. Ook Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten raden hun landgenoten aan om de regio te verlaten.
Bekijk: Gruwel in Goma, de vergeten oorlog om grondstoffen in Oost-Congo
