Protest tegen regering in Slovakije zwelt aan: "Genoeg van premier Fico, wij zijn Europa"

In meer dan 20 gemeenten en steden werd gisteravond betoogd. Alles samen zouden volgens sommige Slovaakse media zo'n 100.000 mensen de straat zijn opgegaan. Het merendeel daarvan kwam bijeen op het Vrijheidsplein in Bratislava, waar volgens een schatting van de organisatoren zelf zo'n 60.000 mensen zouden hebben betoogd, ongeveer 4 keer zoveel als tijdens de vorige demonstratie 2 weken geleden.

De betogers scandeerden leuzen als "genoeg van Fico" en "wij zijn Europa". De Slovaakse premier Robert Fico kwam in oktober 2023 opnieuw aan de macht, nadat hij eerder al eens 10 jaar premier was geweest (2006-2010 en 2012-2018).    

De betogers en andere critici van Fico verwijten hem en zijn regering dat ze de democratie en de instellingen ondermijnen en het buitenlandse beleid wegsturen van Europa en de NAVO en meer aansluiting bij Rusland zoeken. Fico stelt zich ook harder op tegenover Oekraïne dan de vorige regering.

Deze nieuwe golf van protest begon nadat Fico in december vorig jaar een privébezoek had gebracht aan Moskou en er de Russische president Vladimir Poetin ontmoette. Met het protest wilden de organisatoren Fico ertoe aanzetten om zijn blik weer meer op de Europese Unie en de NAVO te richten.

Fico zelf benadrukt dat het buitenlandse beleid van zijn regering in alle richtingen werkt, maar nog altijd in de eerste plaats bepaald wordt door het EU- en NAVO-lidmaatschap.

Eerder deze week liepen de spanningen in de Slovaakse politiek op nadat Fico de oppositie ervan had beschuldigd dat ze chaos wil veroorzaken. Volgens Fico zouden er plannen bestaan om het straatprotest te laten escaleren in een poging om zijn regering omver te werpen, onder meer door overheidsgebouwen te bezetten.

Zijn regering nam daarom preventieve maatregelen. Fico kondigde onder meer aan dat de politie "buitenlandse instructeurs" het land zou uitzetten. Die zouden zich in Slovakije bevinden om de oppositie te helpen zijn regering omver te werpen. Volgens Fico waren ze eerder al aan de slag in Georgië (vorig jaar) en in Oekraïne (in 2014).

De oppositie en de middenveldorganisaties die het protest organiseren, weerleggen de beschuldigingen en zeggen dat ze bedoeld zijn om de aandacht af te leiden van het falende overheidsbeleid. Bij het protest gisteravond waren er in elk geval geen meldingen van geweld of wanorde.

Of het protest zal aanhouden en nog meer zal groeien, moet nog blijken. De demonstraties van gisteren kwamen alvast in de buurt van de omvang van het volksprotest in 2018 naar aanleiding van de moord op een onderzoeksjournaliste. Als gevolg van dat protest moest Fico toen opstappen als premier.

Aan aftreden denkt hij nu allerminst. "De regering kan alleen vervangen worden als er verkiezingen zijn", antwoordde hij op een vraag over het protest van gisteren, in een interview met de openbare omroep.