De volgende federale regering zal wellicht 25 procent minder uitgeven aan ontwikkelingssamenwerking. Dat staat toch zo in de supernota van formateur Bart De Wever (N-VA) waarvan de voorbije dagen grote stukken zijn bekendgemaakt. Verschillende ontwikkelingsorganisaties reageren ongerust.
Kwart minder budget voor ontwikkelingssamenwerking volgens supernota, sector ongerust: "Elke besparing zet levens op het spel"
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
In de begrotingstabel van de supernota zien we dat er 25 procent minder middelen naar ontwikkelingshulp moeten gaan. Het zou gaan om een vermindering van zogenoemde facultatieve bijdragen en van subsidies.
In 2023 besteedde ons land 0,44 procent van het bruto nationaal inkomen aan ontwikkelingshulp, minder dan de 0,7 procent die de rijke landen ooit hebben afgesproken. Als de plannen in de supernota worden overgenomen in de regeringsverklaring betekent dit nog minder geld voor ontwikkelingssamenwerking.
"Wij geloven in internationale solidariteit en ontwikkelingssamenwerking, als strategisch instrument en een instrument van onze politiek op het vlak van Buitenlandse Zaken, Veiligheid en ten voordele van Belgische en Europese belangen", lezen we als eerste zin in het hoofdstuk "ontwikkelingshulp" van de supernota.
Even verder ontdekken we toch dat er een duidelijke scheiding moet zijn tussen de beleidsdomeinen Buitenlandse Zaken en Ontwikkelingshulp.
De "gefedereerde entiteiten" zijn het best geplaatst om een beleid van ontwikkelingssamenwerking te voeren voor de beleidsdomeinen waarvoor ze bevoegd zijn
Daarnaast wordt ontwikkelingssamenwerking ook in verband gebracht met handel. Het doel hier is buitenlandse partners te laten deelnemen aan de internationale handel.
Ook migratie kan hiervan volgens de supernota niet los worden gezien. Voor het oplossen van een internationale vluchtelingencrisis moet eerst worden gekeken naar opvang en bescherming in eigen regio. Ons land moet volgens de supernota focussen op een aantal thema's en regio's. Op de regio van de Grote Meren in Centraal-Afrika bijvoorbeeld, waar België toch enige expertise heeft opgebouwd.
Opmerkelijk is dat de federale supernota expliciet vermeldt dat de "gefedereerde entiteiten" het best geplaatst zijn om een beleid van ontwikkelingssamenwerking te voeren voor de beleidsdomeinen waarvoor ze bevoegd zijn. Ons land kent 8 federale entiteiten: het Vlaamse, Waalse en Brusselse Gewest, de Vlaamse, Franse en Duitstalige Gemeenschap en de Vlaamse en Franse Gemeenschapscommissie.
Wij vragen het maatschappelijk middenveld om te helpen door eigen financieringsbronnen verder te mobiliseren
"Ontwikkelingssamenwerking moet een maatschappelijk draagvlak hebben", luidt het nog. "Wij vragen het maatschappelijk middenveld om te helpen door eigen financieringsbronnen verder te mobiliseren." Volgens de supernota is ontwikkelingshulp niet uitsluitend een zaak van de overheid. Al moeten de ontwikkelingsorganisaties wel beter worden ondersteund, luidt het nog.
Veel concreets over wat de Belgische ontwikkelingshulp zelf moet doen, vernemen we niet in de supernota.
Ontwikkelingsorganisaties ongerust
Verschillende organisaties uit het Middenveld roepen op om de in de supernota voorgestelde besparingen terug te draaien. "Internationale solidariteit is geen liefdadigheid, maar een investering in stabiliteit, veiligheid en fundamentele mensenrechten", zegt Els Hertogen van 11.11.11. "Elke besparing zet mensenlevens op het spel en brengt ook onze eigen geopolitieke en economische belangen in gevaar."
Ook van belang voor de ontwikkelingsorganisaties is dat de belastingaftrek voor giften van 45 naar 30 procent zou dalen. Voor particulieren die giften overschrijven betekent dit eigenlijk een - kleine - belastingverhoging, waardoor sommigen minder geneigd kunnen zijn om een gift te doen.
Ontwikkelingshulp wordt gebruikt als budgettaire variabele afhankelijk van de toestand van onze overheidsrekeningen, zonder dat wordt nagedacht over opdrachten en impact ervan
Eva Smets (Oxfam België)
Zowel 11.11.11, Plan International België, Oxfam België, Broederlijk Delen, Join For Water als Rikolto voeren aan dat ons land niet alleen de ontwikkelingsdoelstellingen en de meest kwetsbaren in de steek laat, maar ook de Belgische economie en geloofwaardigheid schade toebrengt.
"We hebben de indruk dat ontwikkelingshulp wordt gebruikt als een budgettaire aanpassingsvariabele afhankelijk van de toestand van onze overheidsrekeningen, zonder dat er echt wordt nagedacht over de opdrachten en de impact ervan", vindt Eva Smets van Oxfam België. "Deze besparingen worden door de toekomstige regering voorgesteld als een onvermijdelijkheid in het licht van economische moeilijkheden. Toch is dit een politieke keuze."
"Ontwikkelingssamenwerking is een investering, geen kosten", zegt Timothy Vermeir van Plan International België. "Het is een investering in een betere, veiligere en meer welvarende wereld."
