Almaar meer vrouwen vinden de weg naar een menopauzeconsulent of een menopauzekliniek. Dat blijkt uit een rondvraag van VRT NWS. Volgens zorgverleners is het een positief effect van de aandacht die de voorbije maanden naar het thema ging.
"Ik ben buitengekomen met een overzicht van mijn klachten in plaats van een warboel van wat er aan de hand is met mij." Lamia heeft net haar eerste afspraak gehad bij de menopauzeconsulente in het UZ Gent.
Toen ze haar eerste klachten kreeg, zei ze lange tijd niets, ook al ziet ze haar huisarts regelmatig voor een chronische ziekte. "Begin je 40e denk je niet: zit ik hier in de menopauze of de periode daarvoor? Maar dan ben ik toch naar mijn gynaecoloog gestapt." En uiteindelijk naar een menopauzeconsulent.
Ook veel andere vrouwen vinden nu de weg naar die consulenten. Dat zijn gespecialiseerde zorgverleners die advies geven over welke aanpassingen de klachten kunnen verminderen, van andere voedingskeuzes en levensstijl tot het overwegen van hormoontherapie.
"Vooral het laatste jaar krijgen we meer aanmeldingen", zegt gynaecologe Tinne Mesens van het Ziekenhuis Oost-Limburg. Dat vindt ze een positieve evolutie.
"Mensen zijn zich meer bewust van de klachten rond de perimenopauze. We durven er als vrouwen sneller met elkaar over babbelen, en ook sneller met de gynaecoloog. Over klachten die frequent zijn, maar ook de minder frequente: minder libido, vaginale droogte..."
Bekijk - Ruth is menopauzeconsulent in UZ Gent: "Hoe gezonder vrouwen aan de menopauze beginnen, hoe gezonder ze die doormaken"
De perimenopauze is de periode tussen de vruchtbare fase en de menopauze. Die duurt gemiddeld vijf jaar en kan al vanaf de leeftijd van 40 jaar beginnen. De "perimenopauze" kan opgedeeld worden in twee fases: de vroege en de late overgangsfase.
De menopauze start officieel exact 12 maanden na de laatste menstruatie. De periode rond de menopauze noemen we de overgang. Een vrouw bereikt de menopauze op een gemiddelde leeftijd van 51 jaar. De eierstokken produceren in de overgang steeds minder vrouwelijke hormonen (oestrogeen en progesteron).
Taboe doorbroken?
De Vlaamse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie bevestigt de trend. Het lijkt wel alsof er een taboe doorbroken is, onder meer door de media-aandacht van de voorbije maanden. Van Gwendolyn Rutten en Kim Clijsters die getuigen over hun klachten tijdens de menopauze, tot het VRT 1-programma Menopauzia.
Een doorbroken taboe, over iets dat veel vrouwen treft. In de woorden van Rutten: "1 miljoen vrouwen maken dit op dit moment mee of gaan het de komende jaren meemaken. Sommigen gaan er niks van merken, anderen gaan er zware gevolgen van ondervinden."
Bekijk: Politica Gwendolyn Rutten (Open VLD) getuigde in Terzake over haar ervaringen met de overgang
De wachttijden lopen wel op. Meer dan een half jaar moeten patiënten geduld hebben voor ze een afspraak krijgen in Ziekenhuis Oost-Limburg. "De consulente heeft gewoon niet meer tijd", legt Mesens uit. Ze werkt daar maar deels als consulente. Zo gaat het ook in een aantal andere ziekenhuizen. "Maar wij kunnen die mensen evenzeer verder helpen in de reguliere consultaties", zegt de gynaecologe.
Ook in het UZ Antwerpen, waar er geen consulent is, maar wel een menopauzekliniek, is er veel interesse. "Onze consultaties in de menopauzekliniek zitten continu vol." En in het UZ Gent zijn de spreekuren van de consulent dan weer verdubbeld. "Vorig jaar hadden we 1 halve dag per week spreekuur, nu 2 halve dagen", zegt woordvoerder Karlien Wouters.
Bewustzijn groeit, bezorgdheid ook
De aandacht heeft misschien ook een keerzijde. In een opiniestuk schreef arts en journalist Marleen Finoulst bijvoorbeeld dat mensen zich nodeloos zorgen gaan maken en gezondheidsklachten nodeloos snel aan de menopauze gaan linken.
Dokter Mesens bevestigt dat dat wel eens gebeurt, bijvoorbeeld wanneer vrouwen rond hun 35 al denken dat ze in de perimenopauze zitten. "We mogen ook niet vergeten: we hebben rond die leeftijd vaak jonge kinderen, een drukke job... Premature menopauze kán wel, maar is zeldzaam. Andere factoren spelen ook een rol." Al is het de minderheid. "De meeste mensen zijn hier echt wel terecht."
Volgens Chris Van Gaver van Menofocus, de beroepsvereniging van menopauzeconsulenten, vinden veel vrouwen die hulp zoeken nog niet de weg. "We horen nog altijd dat sommige mensen niet wisten dat deze consulenten bestonden. Er is een kentering ingezet, maar de naamsbekendheid blijft laag."
Tot slot lijkt ook in de farma-industrie stilaan een en ander te bewegen. Zo zitten er nieuwe medicijnen in de pijplijn. "De menopauze is lang stiefmoederlijk behandeld. Maar nu is de menopauze en "women's health" een subdiscipline geworden", besluit Mesens.
