A23a, de grootste ijsberg ter wereld, stevent af op het eiland Zuid-Georgia, aan de tip van Latijns-Amerika. Sommige biologen maken zich zorgen, want het eiland herbergt een schat aan biologische diversiteit, waaronder verschillende populaties van koningspinguïns.
A23a torent zo'n 280 meter uit boven het zeeoppervlak, meer dan dubbel zo hoog als de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen. De ijsberg is niet alleen hoog, maar ook erg omvangrijk: 3.500 vierkante kilometer. Hij zou maar net in het Kanaal passen, het stuk Noordzee tussen Frankrijk en Groot-Brittannië.
A23a is niet alleen de grootste, maar ook de oudste ijsberg ter wereld. Hij raakte al in 1986 los van het Filchner-Ronne-ijsplateau in Antarctica, maar liep vervolgens aan de grond in de Weddellzee. Daar bleef hij decennia lang vastzitten, tot 2020.
Vorig jaar kwam er toch weer schot in de zaak. Na enkele maanden rondjes draaien, raakte A23a toch los. Sindsdien is de kolos op drift in de Zuidelijke Oceaan.
Hij lijkt daarbij het traject te volgen dat wel meer ijsbergen afleggen nadat ze zijn losgebroken van Antarctica, de zogenaamde Iceberg Alley ("IJsbergsteegje").
Dat brengt A23a op ramkoers met het Britse eiland Zuid-Georgia, ten oosten van de tip van Zuid-Amerika. De ijsberg is er nog zo'n 280 kilometer van verwijderd.
Koningspinguïns
Dat verontrust onderzoekers op Zuid-Georgia, meldt de Britse openbare omroep BBC. Zij zitten niet te wachten op een botsing met een ijsberg die zo hoog is als enkele appartementsgebouwen.
Bovendien is Zuid-Georgia een paradijs voor de biodiversiteit. Er leven onder andere verschillende kolonies koningspinguïns en de grote albatros.
Als A23a daar strandt, dreigt de ijsberg de weg naar voedingsgronden af te snijden. Niet alleen voor de pinguïns en andere zeevogels, maar ook voor de miljoenen zeeolifanten en robben die er leven.
Dat zou een klap kunnen betekenen voor het waardevolle ecosysteem. Antarctica bleef lang gespaard van de grootste gevolgen van de klimaatverandering, maar dat verandert de laatste jaren aan snel tempo.
Al zijn niet alle wetenschappers even ongerust. Er zijn immers wel al vaker ijsbergen op het eiland gebotst.
"Zuid-Georgia ligt nu eenmaal in de Iceberg Alley", merkt Mark Belchier op, een mariene ecoloog die de regering van Zuid-Georgia adviseert. "We verwachten een impact op de visserij en op de dieren, maar die kunnen zich allebei goed aanpassen."
Bekijk: kapitein Wallace filmt de ijsberg vanop zijn schip
Lot bezegeld
Dat A23a losbrak van Antarctica, komt wellicht niet door de klimaatverandering. Dat gebeurde immers bijna 40 jaar geleden, toen de gevolgen van de klimaatverandering nog niet zo groot waren als vandaag. Wellicht was het een gevolg van natuurlijke processen.
Maar klimaatverandering of niet: nu hij warmere delen van de Zuidelijke Oceaan in drijft, is het lot van A23a bezegeld. Nu al vallen er voortdurend grotere en kleinere stukken ijs van de kliffen. Daardoor is de ijsberg al honderden vierkante kilometers gekrompen.
Dat proces zal doorgaan tot er niets meer overblijft van wat ooit de grootste ijsberg ter wereld was.
