Bert Gabriëls brengt 'Live vanuit de Wetstraat': "Zou beleidswerk niet volhouden zonder comedyshow"

Bert Gabriëls kent intussen zelf het klappen van de zweep in de politiek. Sinds 2021 werkt hij als jurist op het kabinet voor Asiel en Migratie, eerst onder -toen nog- staatssecretaris Sammy Mahdi (CD&V) en vervolgens onder staatssecretaris Nicole de Moor (CD&V).  Eerder werkte hij in Antwerpen ook al op de Dienst Vreemdelingenzaken, voor Vluchtelingenwerk en voor het Agentschap Integratie en Inburgering. 

En omdat het nog altijd wachten is op een nieuwe federale regering, werkt hij nu dus nog steeds voor de regering in lopende zaken. "Het was voor mij gemakkelijker geweest als ik 2 à 3 maanden aan deze show had kunnen werken", vertelt hij aan VRT NWS. Om er meteen lachend aan toe te voegen: "Als ze mij gewoon eens zouden bellen, zouden ze er wel uit geraken." 

Al zit daar misschien een grond van waarheid in, want Gabriëls heeft de voorbije jaren genoeg gezien wat er fout loopt om op zijn minst enkele ideeën te hebben over hoe het beter zou kunnen. 

"Er zitten onder meer enkele juridische of administratieve Kafka-momentjes, dat is goede voeding voor comedy", legt Gabriëls uit. "Die ken ik uit bepaalde dossiers, dat zijn dingen waarvoor ik ook enkele jaren geprobeerd heb een oplossing te vinden. Al lukt dat dan soms ook niet." 

Tegelijk heeft hij zich als comedian kwetsbaarder dan ooit moeten opstellen. "Het was niet altijd makkelijk. Je wil je collega’s niet schofferen, je denkt ook aan je eigen integriteit. Ik heb ook een try-out gedaan bij de Dienst Vreemdelingenzaken omdat ik bang was dat ze achteraf zouden zeggen: hij zit maar wat moppen te maken zonder te weten waarover hij het heeft. Ik heb daar ook 1 voorstelling in het Frans gespeeld." 

De keuze om een show te maken die in het verlengde ligt van zijn huidige job, is volgens Gabriëls geen bewuste beslissing geweest. "Mijn voorstellingen gaan altijd over wat ik meemaak of over onderwerpen waar ik iets over weet. Het zou moeilijk geweest zijn om nu plots een voorstelling te maken over iets anders. Ik heb wel lang moeten zoeken naar wat ik precies over mijn ervaringen wilde zeggen. En ik heb mij ook nog verder ingelezen om goed te weten waar het volgens mij misgaat." 

Gabriëls heeft zich dus zeker niet alleen op zijn eigen ervaringen op het kabinet gebaseerd. Hij vond het erg belangrijk om een draagvlak te hebben voor wat hij zegt. "Ik heb gesprekken gehad met zo'n 20-tal mensen, die bij de overheid of in grote bedrijven werken, ook met topfiguren. Ik stelde hen 1 vraag: wat is er volgens u mis met het beleid van dit land? En dan kunnen die mensen meteen een uur volpraten. Op basis daarvan heb ik ook geprobeerd mijn perspectief bij te stellen." 

Want -en dat benadrukt hij- waar het "misloopt", hangt vooral af van het perspectief van waaruit je het bekijkt.

"Wat er op een kabinet misgaat, is dat andere mensen jou hinderen in wat je wil verwezenlijken. Werk je op de administratie, dan is je perspectief dat het kabinet jou hindert. Werk je in een bedrijf, dan is het de overheid die je tegenwerkt. Het is handig om iedereen eens te laten zagen en klagen, anders loop ik het risico dat ik ga doen alsof wij op de kabinetten alleen het goede proberen te doen terwijl de rest ons tegenwerkt." 

Maar hoe puur je daar dan een humoristische show uit? "Comedy maken door alles af te kraken, is best grappig, maar dat wil ik niet doen."

"Het gaat ook over mijn collega's. En ik werk daar zelf al 3 jaar. Niet omdat ik het nodig heb, maar omdat ik vind dat het moet, dat is bij iedereen zo en dat is ook voor de Staatssecretaris zo. En het is onnozel om mensen die hun best doen te gaan afkraken."

"Ik heb een voorstelling proberen te maken die grappig én streng genoeg is, maar niet negatief. Volgens mij is dat ook de opdracht van elke mens om op die manier naar je leven te kijken. Maar dat is vaak lastig omdat er zoveel misgaat." 

Tegelijk is de voorstelling voor hem ook een soort uitlaatklep. "Ik zou mijn beleidswerk niet kunnen volhouden zonder die show", geeft hij toe. "Dat is vaak zwaar en gaat niet altijd even goed vooruit."  

Concrete anekdotes of ergernissen leveren vaak materiaal op voor de show, maar Gabriëls heeft ook boeken over de politiek gelezen, zoals 'Memoires' van voormalig premier Jean-Luc Dehaene en 'De strijd om de macht', het boek waarin Wetstraat-journalist Johny Vansevenant terugblikt op zijn 35-jarige carrière.

"En na de try-outs zijn er ook nog veel mensen bij mij gekomen met verhalen die de show uiteindelijk gehaald hebben." 

Nu hij zelf aan de bron zit, zou Gabriëls trouwens mee voor die verandering kunnen proberen te zorgen. "Op dat vlak moeten we inderdaad streng genoeg zijn voor elkaar, we mogen niet accepteren dat we op diezelfde trage manier blijven samenwerken. Ik zou dat vaker moeten zeggen. Dat is ook een punt in de show: hoe weet je wat iemand verkeerd doet en hoe zeg je het dan ook nog eens tegen die persoon?" 

"Deze show is een van de manieren waarop ik dat probeer te doen: een poging om te formuleren wat er beter zou moeten. Op kabinetten rol je van de ene crisis in de andere. Deze voorstelling is een stap terug zetten en kijken: waar zijn we mee bezig? Nu is het dus wachten tot Nicole de Moor komt kijken en dan is alles opgelost!" (lacht)

"Achteraf gezien is het , denk ik, nog opvallend eerlijk", besluit Gabriëls. "Ik maak ook vergelijkingen met situaties thuis, mijn privé leven komt even goed aan bod. Het is geen anderhalf uur louter administratie en politiek. Het moet wel een comedyshow blijven."