"Ik ga naar huis": bekende inheemse activist Leonard Peltier krijgt last-minute strafvermindering van president Biden

De naam van Leonard Peltier (°1944) is ook bij ons bekend. De 'native American' activist werd tot levenslang veroordeeld voor de moord op 2 FBI-agenten tijdens een opstand van inheemse Amerikanen in 1973. Maar Peltier heeft zijn onschuld altijd staande gehouden. 

Zijn zaak kreeg niet enkel in de Verenigde Staten, maar wereldwijd de steun van allerlei mensenrechtenorganisaties en van bekende mensen als paus Franciscus, Nelson Mandela, de weduwe van Martin Luther King of de Dalai Lama en van beroemdheden uit de muziek- en de filmwereld, van Pete Seeger tot Harry Belafonte. Ook in Vlaanderen gingen er petities rond om de vrijlating van Peltier te eisen.

Leonard Peltier is een lid van het inheemse volk Ojibwe of Chippewa. Hij was in de jaren 60 actief bij de American Indian Movement, die opkomt voor gelijke rechten. In 1973 nam die beweging het dorp Wounded Knee over, berucht van de massale slachtpartij op de inheemse bevolking eind 19e eeuw. 

Het kwam tot een lange belegering door FBI-agenten, waarbij 2 van hen werden doodgeschoten. Peltier geeft toe dat hij geschoten heeft, maar niet dat hij de agenten heeft gedood. Hij vluchtte eerst naar Canada, en werd later uitgeleverd en veroordeeld tot 2 keer levenslang. Een politiek proces met vele juridische gebreken, zeggen mensenrechtenactivisten, bedoeld om het verzet van de inheemse volkeren te breken.

Leonard Peltier, die weliswaar kortstondig ontsnapte uit de gevangenis in 1979, zit nu bijna een halve eeuw in de cel, waar hij ook zijn memoires schreef. Eerdere verzoeken om gratie zijn altijd afgewezen. Ook een vraag om voorwaardelijk vrijgelaten te worden is drie keer geweigerd, voor het laatst nog vorige zomer. Nu, in de laatste uren van zijn presidentschap, heeft Joe Biden Peltier strafvermindering toegekend. 

De bijna 80-jarige Peltier mag de rest van zijn levenslange straf thuis uitzitten. Omdat zijn gezondheid niet goed is, omdat hij het grootste deel van zijn straf heeft uitgezeten, en ook wegens de enorme steun voor zijn zaak, haalt Biden als argumentatie aan. Maar, zo benadrukte de Amerikaanse oud-president, dit wil niet zeggen dat Peltier gratie krijgt voor de misdaden die hij heeft gepleegd.  

Peltier zal wellicht op 18 februari de gevangenis kunnen verlaten. Hij reageert opgetogen op het nieuws: “Het is eindelijk voorbij. Ik ga naar huis. En ik wil de wereld laten zien dat ik een goed hart heb en andere mensen wil helpen, zoals mijn grootmoeder me heeft geleerd.” Zoon Chauncy Peltier zegt dat er een huis klaarstaat voor zijn vader in het Turtle Mountain-reservaat in Noord-Dakota.   

Actiegroepen die de zaak Peltier tientallen jaren hebben gesteund, reageren opgelucht. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International zegt dat oud-president Biden "de juiste beslissing heeft genomen", na alle twijfel over de rechtszaak en het jarenlange lobbyen. 

Deb Haaland, de vorige Amerikaanse minister van Binnenlandse Zaken en het eerste regeringslid van inheemse origine, wijst op het historische belang van de strafvermindering voor Peltier, maar ook voor vele anderen: "Het is een maatregel die voor zoveel 'native Americans' zo lang buiten bereik was".  

Van de kant van de ordediensten is er minder enthousiasme. Het FBI heeft zich altijd verzet tegen strafvermindering voor Leonard Peltier. "Een laffe daad," zeggen oud-FBI-agenten, die hun vermoorde ex-collega's altijd zijn blijven steunen. "Peltier is een genadeloze moordenaar, die nu naar huis mag."   

Nog dit: ten tijde van het bloedige beleg van Wounded Knee in 1973, waarna Leonard Peltier veroordeeld werd wegens dubbele moord, werden ook naar jaarlijkse gewoonte de Oscars uitgedeeld.

Acteur Marlon Brando kreeg er een voor zijn rol in 'The Godfather'. Maar hij stuurde de inheems-Amerikaanse Sacheen Littlefeather in zijn plaats het podium op, uit protest tegen de behandeling van de 'native Americans'. Littlefeather deed later haar beklag over het gebrek aan respect dat ze kreeg in Hollywood. Ze is enkele jaren geleden overleden.

Wounded Knee is ook bekend van het nummer 'We were all wounded at Wounded Knee' van de groep Redbone. Het liedje kwam uit in datzelfde jaar 1973.